W majowym wydaniu „Szkoły. Miesięcznika Dyrektora”:
AKTUALNOŚCI
- Kalendarium zadań dyrektora na maj i czerwiec 2026
- Zmiany w prawie oświatowym (10.03-10.04.2026) – akty prawne, które weszły w życie, zostały podpisane i projekty
- Aktualności oświatowe:
- Obowiązkowa edukacja zdrowotna
- Start pilotażu bezpłatnego eDziennika
- Podręcznik dla nauczycieli edukacji zdrowotnej
- Interaktywna mapa szkół i przedszkoli
PRAWO
- Orzeczenia i opinie poradni. Nowe rozporządzenie
30 marca 2026 r. w Dzienniku Ustaw ogłoszono nowe Rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, które zakłada zwiększenie efektywności procesów decyzyjnych zespołów oraz lepsze wykorzystanie zasobów kadrowych, co ma przyczynić się do poprawy dostępności oferowanego wsparcia. Co do zasady Rozporządzenie weszło w życie 14 kwietnia 2026 r.
- Zasady wyliczania stażu pracy. Zatrudnienie w kilku miejscach
Ustalenie stażu pracy nie stanowi problemu w przypadku nauczyciela zatrudnionego w jednej szkole, który ma za sobą inne okresy zatrudnienia. Bardzo często jednak nauczyciel nie jest zatrudniony wyłącznie w jednym miejscu pracy, ale również dodatkowo w innych jednostkach, a jednocześnie ma inne zakończone okresy zatrudnienia. Jak w takim wypadku liczyć staż pracy niezbędny do dodatku za wysługę lat oraz do szeregu uprawnień pracowniczych, w tym przykładowo nagrody jubileuszowej?
- Urlop dyrektora kończącego kadencję
Od 1 stycznia 2018 r. dyrektorowi przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych w czasie ustalonym w planie urlopów. Taka zmiana była podyktowana koniecznością zapewniania obecności dyrektora w szkole w trakcie ferii letnich, gdy wykonywane są prace związane z przygotowaniem szkoły do nowego roku szkolnego i remonty. Wywołuje ona jednak istotne problemy praktyczne w sytuacji, gdy dyrektor odchodzi ze stanowiska.
- Ze szkoły na wokandę. Regulaminy wynagradzania nauczycieli i kryteria przyznawania im nagród
Organy prowadzące jednostki oświatowe obowiązane są do ustalenia regulaminów wynagradzania nauczycieli oraz określenia kryteriów i trybu przyznawania im nagród. W Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2026 r. (III OSK 1147/23) po raz kolejny wskazano na konieczność przestrzegania przez organy prowadzące ich kompetencji prawotwórczych w tym zakresie. Sąd badał m.in., czy „zapewnienie bezpieczeństwa uczniom” powinno stanowić odrębną kategorię kryteriów uzasadniających przyznanie nauczycielowi nagrody.
ZARZĄDZANIE SZKOŁĄ
- Kompetencje kuratora oświaty
Wiele istotnych rozstrzygnięć dotyczących organizacji pracy szkoły, statusu uczniów oraz zatrudnienia nauczycieli pozostaje w bezpośrednim związku z kompetencjami organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Poniżej przedstawiono najważniejsze z kompetencji spoczywających na kuratorach oświaty.
NAUKA I WYCHOWANIE
- „Diagnoza Młodzieży 2026”. (Niezbyt) krótki tekst o długim raporcie
Ile czasu potrzeba, aby przeczytać ze zrozumieniem 440 stron wypełnionych złożonymi treściami, danymi, ekspertyzami i wnioskami? Prawidłowa odpowiedź brzmi: należy się najpierw zorientować, czy warto. Na to drugie pytanie pospieszę poinformować, że nie ośmielam się nigdy arbitralnie ograniczać prawa każdego człowieka do wyboru swojej lektury, ale jeśli chodzi o raport „Diagnoza Młodzieży 2026”, mogę doradzić, by publikację potraktować wybiórczo. Oczywiście uzasadnię, co więcej – poradzę, jak ewentualnie z niej skorzystać.
W dzisiejszej szkole coraz większy nacisk kładzie się na rozwijanie u uczniów umiejętności społecznych i emocjonalnych – takich jak rozpoznawanie własnych uczuć, empatia czy radzenie sobie ze stresem. To ważne, bo te kompetencje pomagają nie tylko w nauce, lecz także w codziennym życiu. W doskonaleniu ich mogą pomagać narzędzia cyfrowe. Jednym z nich jest Microsoft Reflect – aplikacja stworzona z myślą o wsparciu uczniów i nauczycieli w budowaniu pozytywnej atmosfery w klasie.
FABRYKA WIEDZY
- Jak wypracować w sobie uważność?
Trudno każdego dnia oglądać świat z dziecięcą ciekawością – powtarzalność i rutyna dosyć skutecznie ją tłumią. Przyzwyczajamy się do swoich współpracowników, do uczniów i ich rodziców, do ich powiedzeń, nastrojów i zachowań. W tej – chciałoby się powiedzieć: nudnej – codzienności trudno zauważyć coś nowego, zwłaszcza że jako ludzie mamy w sobie naturalną tendencję do tego, aby oczekiwać rzeczy znanych i w konsekwencji to na nie zwracać większą uwagę. Jak wobec tego wypracować w sobie uważność?
PORADY SPECJALISTY
- Uczeń wiecznie online. FOMO, FOLO i uzależnienie od mediów cyfrowych
FOMO, FOLO, kompulsywne korzystanie z telefonu, potrzeba ciągłego bycia online – wszystkie te mechanizmy tworzą pułapkę, z której bez wsparcia trudno wyjść. Dzięki współpracy szkoły, rodziny i samego młodego człowieka da się jednak zatrzymać ten proces, zrozumieć jego podłoże i stworzyć przestrzeń, w której technologia jest tylko narzędziem, a nie powodem zniewolenia.
KOMENTARZ
- Felieton Zofii Grudzińskiej i Jacka Kuleszy
NA PÓŁKACH
DOKUMENTY DYREKTORA:
- Kontrola standardów ochrony małoletnich:
- Zarządzenie dyrektora szkoły w sprawie powołania komisji ds. przeglądu standardów ochrony małoletnich
- Procedura aktualizacji standardów ochrony małoletnich
- Protokół oceny standardów ochrony małoletnich
- Karta oceny pracy nauczyciela (przykładowe uzupełnienie – ocena dobra)
- Wniosek o nadanie nagrody ministra właściwego do oświaty i wychowania / kuratora oświaty (przykład)
