W październikowym wydaniu „Szkoły. Miesięcznika Dyrektora”:
AKTUALNOŚCI
- Kalendarium zadań dyrektora na październik i listopad 2026
- Zmiany w prawie oświatowym (10.08–10.09.2026) – akty prawne, które weszły w życie, zostały podpisane i projekty
- Aktualności oświatowe:
- Kwalifikacje dla nauczycieli psychologów
- Bezpłatne szkolenia o AI dla nauczycieli
- Zmiany w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli
PRAWO
- Zmiany w nadzorze pedagogicznym
1 września 2026 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 sierpnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego. Celem zmian ma być przede wszystkim przywrócenie monitorowania jako odrębnej formy nadzoru oraz szersze wykorzystanie narzędzi cyfrowych w działalności kontrolnej.
- Klasyfikacja budżetowa na 2027 r.
Klasyfikacja budżetowa stanowi podstawowe narzędzie porządkowania gospodarki finansowej szkół, przedszkoli i placówek oświatowych. Znajomość zmian wynikających z Rozporządzenia MFiG z dnia 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych będzie kluczowa przy sporządzaniu planu finansowego szkoły na nowy rok.
- Doradztwo zawodowe. Nowe rozwiązania
1 września 2026 r. weszło w życie Rozporządzenie ME z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego. Nowelizacja była związana przede wszystkim z koniecznością uwzględnienia nowych rozwiązań i narzędzi, które pojawiły się w systemie oświaty i mają istotne znaczenie dla prowadzenia doradztwa zawodowego w szkołach.
- Cyberbezpieczeństwo – wdrożenie Dyrektywy NIS2
3 kwietnia 2026 r. weszła w życie Ustawa o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw, wdrażająca Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii – tzw. Dyrektywa NIS2, czyli w uproszczeniu: unijne prawo o cyberbezpieczeństwie.
- Ze szkoły na wokandę. Brak zgody wicedyrektora na pełnienie obowiązków dyrektora
Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 9 lipca 2026 r. (III OSK 3456/23) rozstrzygnął istotną z punktu widzenia organizacji pracy jednostek oświatowych kwestię dotyczącą powierzenia obowiązków dyrektora w sytuacji, gdy stanowisko dyrektora stało się nieobsadzone, ale w jednostce nadal funkcjonują wicedyrektorzy. NSA uznał, że w takim przypadku pierwszeństwo przy powierzeniu obowiązków dyrektora ma wicedyrektor. Co istotne, przepisy nie uzależniają dokonania takiego powierzenia od zgody wicedyrektora. Sąd wskazał również, że takie rozwiązanie nie oznacza nawiązania nowego stosunku pracy i nie narusza wolności wyboru oraz wykonywania zawodu.
ZARZĄDZANIE SZKOŁĄ
- Spółdzielnie uczniowskie. Nowe regulacje
Nowelizacja Prawa oświatowego z 29 maja 2026 r. wprowadziła kompleksowe regulacje dotyczące działania spółdzielni uczniowskich. Obejmują one zarówno cele i przedmiot działalności spółdzielni, jak i sposób jej założenia, członkostwo, statut, organy, zasady prowadzenia uproszczonej rachunkowości oraz przesłanki likwidacji. Tym samym spółdzielnia uczniowska przestała być konstrukcją opartą przede wszystkim na praktyce i wzorcowym statucie sprzed wielu lat.
- Jak prowadzić korespondencję z rodzicami?
Żądanie podjęcia konkretnej czynności przez szkołę albo ukarania nauczyciela za czyn, który wyłącznie przez osobę składającą skargę jest traktowany jako naruszający prawa i dobro dziecka, jest coraz częstszym elementem kontaktów, jakie część rodziców utrzymuje ze szkołą. Jak zakończyć przedłużającą się korespondencję z rodzicem, z której nie wynika nic poza koniecznością odpowiadania na kolejne zarzuty?
NAUKA I WYCHOWANIE
- Relacje bez metryki. Spotkania między pokoleniami przełamujące samotność
Samotność nie zna wieku – dotyka zarówno nastolatków zagubionych w świecie online, jak i seniorów pozbawionych codziennej bliskości. Okazuje się jednak, że właśnie spotkanie tych dwóch światów może stać się źródłem wsparcia, radości i odzyskanego poczucia sensu. Historie z Australii, Wielkiej Brytanii i Polski pokazują, że relacje międzypokoleniowe potrafią zmieniać życie na obu jego krańcach/biegunach.
- Motywacja czy zmuszanie. Dekonstrukcja pedagogicznego świętego Graala
Motywować? Dlaczego motywować? Jak motywować? Zadaję sobie te pytania od pierwszego dnia pracy w szkole. Ostatnio zadałam je na forum społecznościowym. Wśród rozmaitych głosów dostałam i taką informację: „Zapytałam o to kiedyś moje uczennice i uczniów, i dowiedziałam się, że jeśli nie będą chcieli pracować, to nic nie mogę zrobić, żeby ich zachęcić. Nawet szpagat w locie nie pomoże. Na pocieszenie dostałam listę działań, którymi mogę ich prędziutko zdemotywować.
FABRYKA WIEDZY
- Nadmierne poczucie odpowiedzialności
Jedną z najbardziej cenionych przez pracodawców cech jest odpowiedzialna postawa. I nic dziwnego – dzięki takiemu podejściu do wykonywanych przez siebie zadań zatrudniona w szkole kadra dba o jakość swojej pracy i tworzy zaangażowany zespół. Odpowiedzialność – choć pożądana – w nadmiarze może jednak stanowić dla dyrektora lub nauczyciela spore obciążenie. Po czym poznać, że nasze poczucie odpowiedzialności staje się „nadmierne” i jak zadbać o zawodową równowagę?
PORADY SPECJALISTY
- Mediacje w szkole. Jak rozwiązywać konflikty, zanim zrobi się „za późno”
Największym wyzwaniem w pracy nauczycieli i pedagogów są relacje, a szczególnie przeciążenie trudnymi rozmowami, pretensjami, nieporozumieniami, emocjami, które mogą wybuchnąć nagle i mocno. W takich warunkach zwykła interwencja wychowawcza może nie być wystarczająca. Potrzebne jest narzędzie, które pozwoli zatrzymać eskalację, zanim będzie „za późno”. Takim narzędziem są mediacje szkolne.
KOMENTARZ
- Felieton Zofii Grudzińskiej i Jacka Kuleszy
NA PÓŁKACH
DOKUMENTY DYREKTORA:
- Statut spółdzielni uczniowskiej działającej w szkole
- Wewnątrzszkolny system oceniania w klasach I–III szkoły podstawowej – przykład
- Wewnątrzszkolny system oceniania w klasach IV–VIII szkoły podstawowej – przykład
- Wzory związane z nową klasyfikacją budżetową na 2027 r.:
- Klucze przejścia (dochody)
- Klucze przejścia (wydatki)
- Wzory związane z mediacjami szkole:
- Regulamin mediacji szkolnych
- Prośba o mediację
- Wniosek o przeprowadzenie mediacji
- Zaproszenie na mediację
- Zgoda na mediację
- Odmowa udziału w mediacji
- Umowa o przeprowadzenie mediacji
- Karta mediacji
- Ugoda mediacyjna
- Porozumienie
- Protokół z mediacji
