W listopadowym wydaniu „Szkoły. Miesięcznika Dyrektora”:
AKTUALNOŚCI
- Kalendarium zadań dyrektora na listopad i grudzień 2026
- Zmiany w prawie oświatowym (10.09-10.10.2026) – akty prawne, które weszły w życie, zostały podpisane i projekty
- Aktualności oświatowe:
- Przygotowanie uczniów i pracowników na sytuacje zagrożenia – projekt rozporządzenia
- Podwyżki dla nauczycieli początkujących – projekt ustawy
- Nowe podstawy programowe dla szkół ponadpodstawowych
PRAWO
- Szkoła jako punkt schronienia. Zagrożenie atakiem z powietrza
Bezpieczeństwo szkoły przestaje być zagadnieniem odnoszącym się wyłącznie do pożaru, wypadku czy wtargnięcia osoby niebezpiecznej. Jesienią 2026 r. do szkół i przedszkoli przekazano przygotowaną przez ekspertów MSWiA procedurę dotyczącą postępowania po otrzymaniu komunikatu o zagrożeniu z powietrza, ogłoszeniu alarmu oraz jego odwołaniu. Równolegle weszły w życie przepisy określające sposób oznakowania punktów schronienia.
- Opinia o funkcjonowaniu ucznia w szkole
Rozporządzenie ME z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych wprowadziło nowe zasady sporządzania przez szkołę opinii o funkcjonowaniu ucznia. Jakie nowe obowiązki czekają dyrektorów i nauczycieli?
- Ocena pracy katechety szkolnego
Ocena pracy nauczyciela, w tym nauczyciela religii, jest dokonywana według zasad opisanych w nauczycielskiej pragmatyce służbowej, czyli Karcie nauczyciela oraz aktualnie obowiązującym Rozporządzeniu MEiN z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli. Regulacje prawne dotyczące oceny nauczyciela religii zawierają jednak jedno szczególne dla tego pedagoga rozwiązanie – przy dokonywaniu oceny pracy dyrektor musi uwzględnić ocenę merytoryczną nauczyciela religii ustaloną przez właściwą władzę kościelną.
- System zarządzania bezpieczeństwem informacji
Nowelizacja Ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa istotnie rozszerzyła zakres obowiązków, które będą musiały wykonywać szkoły i placówki objęte zakresem działania tej Ustawy. Jednym z nich będzie utworzenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, obejmującego procedurę lub zestaw procedur służących zwiększeniu odporności infrastruktury informatycznej jednostki na ataki i awarie.
- Ze szkoły na wokandę. Prawo do urlopu dla poratowania zdrowia
Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 19 maja 2026 r. (II PSKP 47/26) rozstrzygnął istotny dla praktyki oświatowej problem dotyczący tego, na jaki dzień należy oceniać spełnienie przez nauczyciela przesłanek uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia. Spór powstał w sytuacji, w której nauczycielka w chwili składania wniosku była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć, ale wcześniej zgodziła się na ograniczenie etatu od początku kolejnego roku szkolnego.
ZARZĄDZANIE SZKOŁĄ
- Agresywna osoba na terenie szkoły. Procedura postępowania
Ostatnie zdarzenia w szkołach pokazały, że procedury dotyczące agresywnej osoby posiadającej nóż lub inne niebezpieczne narzędzie nie mogą pozostawać wyłącznie rozwiązaniem „na papierze”. Muszą być znane osobom, które w pierwszych sekundach zdarzenia podejmują decyzję mogącą mieć wpływ na zdrowie i życie innych osób. Co powinna zawierać szkolna procedura reagowania na atak?
- Rodzic z niepełnosprawnością. Jak dyrektor może budować dostępność i partnerstwo?
Współpraca z rodzicami należy do podstawowych zadań każdej szkoły. Rozmowy, zebrania, konsultacje, uroczystości szkolne czy wspólne inicjatywy budują relacje, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie i rozwój ucznia. Bywa jednak, że rodzicem jest osoba z niepełnosprawnością, a placówki stają przed dodatkowym wyzwaniem: jak organizować tę współpracę w sposób dostępny dla wszystkich. Skala tematu może być większa, niż się wydaje, dlatego też warto przyjrzeć się temu zagadnieniu z bliska.
NAUKA I WYCHOWANIE
- Badanie PISA 2025. Co można zrobić, żeby było lepiej?
We wstępie raportu Gotowi na przyszłość? omawiającego wyniki badań PISA 2025 czytamy niewesołą informację: „W 23 krajach OECD, które od pierwszej edycji PISA mierzą umiejętności piętnastolatków, wyniki z 2025 r. są najniższe w historii badania. (…) W 2022 r. tylko jeden kraj Unii Europejskiej spełniał wspólny cel, który zakłada obniżenie odsetka uczniów nieosiągających podstawowego poziomu kompetencji do mniej niż 15 proc. W 2025 r. żaden kraj nie spełnia tego celu”. Ta ponura diagnoza dotyczy również w dużej mierze polskich uczniów. Dlaczego jest źle i co zrobić, żeby było lepiej?
FABRYKA WIEDZY
- Bezpieczeństwo psychologiczne w pracy
Bezpieczeństwo psychologiczne to stan, w którym jednostka doświadcza relacyjnego i środowiskowego poczucia braku zagrożenia dla swojej tożsamości, godności i integralności emocjonalnej. Oznacza przekonanie, że można wyrażać myśli, potrzeby, wątpliwości czy popełniać błędy bez obawy przed ośmieszeniem, odrzuceniem, karą lub utratą przynależności.
PORADY SPECJALISTY
- Algorytmy nienawiści. Jak sztuczna inteligencja zmienia oblicze szkolnej przemocy
Jeszcze dekadę temu zjawisko cyberprzemocy – choć zawsze bolesne i trudne – posiadało pewne ograniczone ramy. Zazwyczaj zamykało się ono w sferze nieprzyjemnych komentarzy, wykluczania z grupy rówieśniczej czy publikacji kompromitujących treści, a ofiara na ogół miała szansę na obronę. Słowo stawało przeciwko słowu. Dzisiejsza rzeczywistość szkolna i społeczna zmierza jednak w stronę upiornej dystopii, której nie przewidzieli ani najostrożniejsi pedagodzy, ani twórcy przepisów prawa.
KOMENTARZ
- Felieton Zofii Grudzińskiej i Jacka Kuleszy
NA PÓŁKACH
DOKUMENTY DYREKTORA:
- Procedura postępowania w przypadku zagrożenia ze strony osoby posiadającej niebezpieczne narzędzie lub przedmiot
- Procedura zarządzania bezpieczeństwem informacji w systemach informacyjnych
- Załączniki do procedury zarządzania bezpieczeństwem informacji:
- Rejestr ICT i podstawowych zabezpieczeń
- Rejestr uprawnień / formularz zgłoszenia zmiany uprawnień do CUW-u
- Informacja CUW-u o wykonywaniu i testowaniu kopii zapasowych
- Rejestr cyberzagrożeń, awarii i incydentów
- Rejestr szkoleń i karta rocznego przeglądu SZBI
- Wykaz danych kontaktowych Szkoła–CUW na potrzeby cyberbezpieczeństwa
- Notatka służbowa dotycząca braku możliwości dokonania oceny pracy nauczyciela
- Załącznik do artykułu Bezpieczeństwo psychologiczne w pracy – zestawienie kluczowych obszarów rozwoju wraz z przykładowymi ćwiczeniami
