W marcowym wydaniu „Szkoły. Miesięcznika Dyrektora”:
AKTUALNOŚCI
- Kalendarium zadań dyrektora na marzec i kwiecień 2026
- Zmiany w prawie oświatowym (10.01-10.02.2026) – akty prawne, które weszły w życie, zostały podpisane i projekty
- Aktualności oświatowe:
- Sejm przyjął projekt ustawy o małych szkołach
- Pozyskiwanie numerów PESEL rodziców przy rekrutacji – wyjaśnienia UODO
- Obowiązkowa edukacja zdrowotna – decyzja do końca marca
- Nowe narzędzie dla nauczycieli
PRAWO
- Zmiany w zwolnieniach lekarskich
12 stycznia 2026 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona zmiany w zwolnieniach lekarskich, których celem jest stworzenie większej przejrzystości przepisów oraz zapewnienie sprawniejszych procedur. Ustawa m.in. doprecyzowuje zasady dotyczące utraty prawa do zasiłku chorobowego oraz wprowadza możliwość jednoczesnej pracy i korzystania z L4 (w przypadku dwóch miejsc zatrudnienia). Po wejściu w życie zmian ubezpieczonego będzie obowiązywał jeden okres zasiłkowy we wszystkich miejscach zatrudnienia.
- Przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora
Możliwość przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora była przez lata nieobecna w szeroko rozumianym prawie oświatowym. Przez moment taka możliwość powróciła w czasie pandemii, co zresztą wywołuje określone konsekwencje, o których będzie mowa poniżej. Od 1 września 2025 r. pojawiły się w przepisach Prawa oświatowego regulacje umożliwiające przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora bez potrzeby przeprowadzania procedury konkursowej, lecz ich stosowanie wymaga przeprowadzenia pewnej analizy.
- Dwie umowy w tej samej szkole. Łączenie etatu specjalisty i nauczyciela przedmiotu
Pojawiająca się praktyka zawierania z nauczycielem dwóch umów wymaga szczegółowej interpretacji, ponieważ często jest ona nieprawidłowa. W praktyce znajduje zastosowanie z reguły wtedy, gdy nauczyciel ma kwalifikacje do nauczania przedmiotu, a jednocześnie może zajmować stanowisko nauczyciela specjalisty, w tym pedagoga czy psychologa.
- Ze szkoły na wokandę. Działalność związkowa nauczyciela a zakres ochrony wynagrodzenia
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2025 r. (III PSKP 45/24) dotyczy niezwykle istotnej dla praktyki jednostek oświatowych kwestii związanej z ustalaniem wynagrodzenia nauczyciela zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy w związku z pełnieniem funkcji związkowej. Orzeczenie to precyzuje granice ochrony płacowej działaczy związkowych, podkreślając, że działalność związkowa nie może prowadzić do nieuzasadnionego uprzywilejowania w sferze wynagrodzenia.
ZARZĄDZANIE SZKOŁĄ
Jednym z organów uprawnionych do przeprowadzania kontroli w szkołach jest Najwyższa Izba Kontroli. Zakres jej działalności kontrolnej jest bardzo szeroki i obejmuje zarówno funkcjonowanie poszczególnych jednostek oświatowych, jak i ocenę działania systemu oświaty w ujęciu całościowym.
- Szkoła bez ocen. Marzenie każdego ucznia?
Brak ocen kojarzy się z nauką obciążoną minimalną ilością stresu i wysiłku. Lekką, łatwą i przyjemną. Tymczasem rzeczywistość nie do końca odpowiada wyobrażeniom. Idea nauczania bez ocen to przede wszystkim zmiana systemu oceniania bieżącego, sposobu motywowania uczniów do nauki, ale również współpracy nauczycieli z rodzicami ucznia.
NAUKA I WYCHOWANIE
- Szkoły wolne od lęku przed matematyką. Jak uczyć, żeby nie odstraszyć, a zachęcić? (temat wydania)
„Następna będzie matma. Ojej…”. Pamiętacie? Można było robić dobrą minę do złej gry, „olewać”, wzruszać ramionami w reakcji na kolejną złą ocenę. Można było się martwić, odpisywać pracę domową. Można było prosić rodziców o zwolnienie, „bo klasówka z matmy”. Nic dziwnego, że w publicznej debacie wciąż pojawiają się postawa niechęci wobec matematyki i próby znalezienia argumentów za maksymalnym ograniczeniem obecności tego przedmiotu na egzaminach.
- Nowa Canva, nowe możliwości
Jak pewnie wielu innych nauczycieli, dziś nie wyobrażam już sobie swojej pracy bez Canvy. To narzędzie na dobre zadomowiło się w szkolnej codzienności. Ostatni kwartał zeszłego roku przyniósł kolejne zmiany, które pokazują, że platforma nie zwalnia tempa i coraz śmielej odpowiada na realne potrzeby środowiska edukacyjnego. Nowe funkcje ułatwiają tworzenie materiałów, jeszcze bardziej niż dotychczas wspierają współpracę, oszczędzają czas i pomagają skupić się na tym, co najważniejsze: na pracy z uczniem. Przyjrzyjmy się więc najciekawszym nowościom w Canvie i sprawdźmy, jak można je skutecznie wykorzystać w praktyce edukacyjnej.
FABRYKA WIEDZY
- Jak sobie radzić z frustracją?
Kiedy na wszelkie sposoby odmieniamy określenia „frustracja”, „sfrustrowany”, „frustrat”, przeważnie zależy nam na tym, aby odnieść się do przeżycia albo reakcji emocjonalnej doświadczanej jako coś niechcianego i obciążającego nasz mentalny dobrostan. Zwykle czujemy się przytłoczeni negatywnością frustracji. Jeśli jednak spojrzymy na nią pod nieco innym kątem, może się okazać, że odnajdziemy w niej siłę i nowe źródło energii.
PORADY SPECJALISTY
- Uczniowie w spektrum autyzmu. Przewodnik dla kadry kierowniczej
Mamy obecnie do czynienia z tendencją wzrostu liczby orzeczeń dotyczących autyzmu, na co wpływ mają również wzrost świadomości społecznej, lepsza diagnostyka i większa dostępność do specjalistów. W praktyce oznacza to jednak, że jednostki systemu oświaty spotykają się coraz częściej z wyzwaniem, ale i szansą, aby jak najlepiej wspierać uczniów w spektrum.
KOMENTARZ
- Felieton Zofii Grudzińskiej i Jacka Kuleszy
NA PÓŁKACH
DOKUMENTY DYREKTORA:
- Wniosek o ponowne przeliczenie stażu pracy
- Narzędzia kontroli zarządczej (część I):
- Zarządzenie dyrektora szkoły w sprawie regulaminu ocen pracowników samorządowych
- Zarządzenie dyrektora szkoły w sprawie ustalenia zasad wstępnej oceny celowości zaciągania zobowiązań finansowych i dokonywania wydatków
- Zarządzenie dyrektora szkoły w sprawie określenia sposobu prowadzenia kontroli zarządczej pierwszego stopnia
- Zarządzenie dyrektora szkoły w sprawie ustalenia instrukcji obejmującej procedury nadzoru w zakresie gromadzenia, wydatkowania i zwrotu środków publicznych
- Procedura reagowania na trudne zachowania ucznia w spektrum autyzmu
