Procedura postępowania w przypadku zagrożenia ze strony osoby posiadającej niebezpieczne narzędzie lub przedmiot § 1 Cel procedury 1. Celem procedury jest określenie zasad postępowania pracowników szkoły w przypadku: 1) uzyskania informacji, że na terenie szkoły znajduje się osoba posiadająca nóż, inne niebezpieczne narzędzie albo przedmiot, którym może wyrządzić krzywdę; 2) podejrzenia, że uczeń posiada taki przedmiot; 3) grożenia użyciem niebezpiecznego przedmiotu; 4) bezpośredniego ataku na ucznia, pracownika szkoły lub inną osobę; 5) znalezienia na terenie szkoły niebezpiecznego przedmiotu. 2. Nadrzędnym celem wszystkich działań jest ochrona życia i zdrowia uczniów, pracowników oraz innych osób przebywających na terenie szkoły. 3. Pracownik szkoły nie ma obowiązku podejmowania walki ze sprawcą ani samodzielnego odbierania mu niebezpiecznego przedmiotu. 4. W razie bezpośredniego zagrożenia działania ochronne podejmuje się natychmiast. Nie należy oczekiwać na polecenie dyrektora, jeżeli zwłoka mogłaby zwiększyć zagrożenie dla życia lub zdrowia. § 2 Podstawowe zasady postępowania 1. W sytuacji zagrożenia stosuje się, odpowiednio do okoliczności, schemat: UWAŻAJ-UCIEKAJ–UKRYJ SIĘ–UDAREMNIJ ATAK (4U). 2. Schemat 4U nie oznacza sztywnej kolejności działań. Pracownik wybiera sposób działania odpowiedni do aktualnej sytuacji. 3. Jeżeli można bezpiecznie oddalić uczniów od zagrożenia – należy to zrobić. 4. Jeżeli opuszczenie pomieszczenia może spowodować kontakt ze sprawcą – należy pozostać z uczniami w możliwie bezpiecznym miejscu i zabezpieczyć pomieszczenie. 5. Podjęcie działań zmierzających bezpośrednio do powstrzymania sprawcy jest dopuszczalne wyłącznie jako rozwiązanie ostateczne, gdy: 1) istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia; 2) nie ma bezpiecznej drogi ucieczki; 3) nie ma możliwości skutecznego ukrycia się lub odizolowania od sprawcy. 6. Nie należy: 1) zbliżać się do osoby stanowiącej zagrożenie w celu ustalenia jej zamiarów; 2) śledzić sprawcy; 3) podejmować niepotrzebnej konfrontacji; 4) próbować odbierać niebezpiecznego przedmiotu, jeżeli można uniknąć bezpośredniego kontaktu; 5) wysyłać uczniów w celu sprawdzenia sytuacji; 6) kierować uczniów w stronę zagrożenia; 7) wracać po rzeczy osobiste; 8) przekazywać niepotwierdzonych informacji; 9) podejmować działań mogących wywołać panikę. § 3 Przygotowanie szkoły 1. Dyrektor szkoły: 1) zapoznaje pracowników z niniejszą procedurą; 2) ustala sposób przekazywania informacji o zagrożeniu na terenie szkoły; 3) określa sposób kontaktu pomiędzy sekretariatem, dyrekcją, nauczycielami i pozostałymi pracownikami; 4) zapewnia pracownikom znajomość numerów alarmowych; 5) ustala, w jaki sposób należy przekazać służbom plan budynku oraz informacje o rozmieszczeniu uczniów; 6) ustala zasady komunikacji z rodzicami w sytuacji kryzysowej; 7) okresowo przypomina pracownikom zasady wynikające ze schematu 4U. 2. W widocznym miejscu w sekretariacie, pokoju nauczycielskim oraz innych ustalonych miejscach umieszcza się: 1) numer alarmowy 112; 2) dokładny adres szkoły; 3) numery kontaktowe do dyrektora i osób wyznaczonych do zastępowania go; 4) inne dane potrzebne do sprawnego wezwania pomocy. § 4 Uzyskanie informacji o zagrożeniu 1. Pracownik, który zauważy osobę posiadającą niebezpieczne narzędzie albo uzyska wiarygodną informację o takim zagrożeniu, w pierwszej kolejności ocenia: 1) gdzie znajduje się zagrożenie; 2) czy uczniowie pozostający pod jego opieką są narażeni na bezpośredni kontakt ze sprawcą; 3) czy istnieje bezpieczna droga oddalenia się; 4) czy bezpieczniejszym rozwiązaniem jest pozostanie w pomieszczeniu. 2. Pracownik nie wychodzi na korytarz i nie zbliża się do sprawcy wyłącznie po to, aby sprawdzić, czy informacja jest prawdziwa. 3. Jeżeli jest to możliwe bez opóźniania działań ochronnych, pracownik przekazuje informację dyrektorowi lub osobie przez niego wyznaczonej. 4. W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy powiadomić numer alarmowy 112, gdy tylko można to zrobić bezpiecznie. § 5 UWAŻAJ – rozpoznanie zagrożenia 1. Należy korzystać wyłącznie z informacji możliwych do uzyskania bez narażania siebie lub uczniów. 2. Nie należy: 1) podchodzić do sprawcy; 2) próbować ustalać jego zamiarów; 3) wysyłać ucznia lub pracownika w celu rozpoznania sytuacji; 4) przekazywać informacji opartych wyłącznie na domysłach. 3. Informacje o lokalizacji sprawcy, rodzaju niebezpiecznego przedmiotu oraz osobach poszkodowanych przekazuje się dyrekcji i służbom tylko w zakresie, w jakim są znane. § 6 UCIEKAJ – oddalenie uczniów od zagrożenia 1. Jeżeli istnieje bezpieczna droga odejścia, nauczyciel lub inny pracownik sprawujący opiekę nad uczniami możliwie szybko przeprowadzają ich do bezpiecznego miejsca. 2. Należy: 1) wybierać drogę prowadzącą w kierunku przeciwnym do zagrożenia; 2) wydawać krótkie i jednoznaczne polecenia, np. „Idziemy za mną”, „Nie zatrzymujemy się”, „Zostajemy razem”; 3) w miarę możliwości utrzymywać grupę razem; 4) po dotarciu do bezpiecznego miejsca sprawdzić stan grupy; 5) poinformować dyrekcję lub służby o miejscu pobytu grupy. 3. Nie należy automatycznie kierować uczniów do głównego wyjścia z budynku, jeżeli oznaczałoby to zbliżenie się do sprawcy. 4. Nie wolno pozwalać uczniom wracać po plecaki, telefony, odzież ani inne rzeczy. 5. Jeżeli część uczniów znajduje się poza grupą, nie należy wracać w stronę zagrożenia w celu ich odnalezienia. Informację o ich liczbie i ostatnim znanym miejscu pobytu przekazuje się służbom. § 7 UKRYJ SIĘ – zabezpieczenie pomieszczenia 1. Jeżeli opuszczenie sali lub dalsze przemieszczanie się może doprowadzić do kontaktu ze sprawcą, należy pozostać z uczniami w możliwie bezpiecznym pomieszczeniu. 2. Jeżeli można to zrobić bezpiecznie, należy: 1) zamknąć drzwi; 2) utrudnić dostęp do pomieszczenia, w tym zastawić wejście dostępnymi przedmiotami, jeżeli nie zwiększa to zagrożenia; 3) odsunąć uczniów od drzwi i okien; 4) zgromadzić ich w możliwie bezpiecznej części pomieszczenia; 5) polecić zachowanie ciszy; 6) ograniczyć przemieszczanie się; 7) wyciszyć telefony, również w zakresie wibracji; 8) powiadomić 112, jeżeli nie zrobiono tego wcześniej; 9) podać służbom dokładną lokalizację grupy; 10) oczekiwać na dalsze polecenia służb. 3. Nie należy otwierać drzwi ani wychodzić na korytarz wyłącznie w celu sprawdzenia sytuacji. 4. Nie wolno wysyłać uczniów poza zabezpieczone pomieszczenie. 5. Bezpiecznego miejsca nie należy opuszczać wyłącznie na podstawie niezweryfikowanego komunikatu. § 8 UDAREMNIJ ATAK – działanie ostateczne 1. Działanie zmierzające do bezpośredniego powstrzymania sprawcy może być rozważane wyłącznie wtedy, gdy: 1) atak bezpośrednio zagraża życiu; 2) nie ma możliwości ucieczki; 3) nie ma możliwości ukrycia się albo skutecznego odizolowania od sprawcy. 2. Postanowienie ust. 1 nie stanowi polecenia podejmowania walki ze sprawcą. 3. Pracownik nie ma obowiązku podejmowania próby odebrania noża lub innego narzędzia ani samodzielnego obezwładniania osoby, jeżeli można uniknąć bezpośredniego starcia. 4. Procedura nie określa technik obezwładniania sprawcy. § 9 Wezwanie pomocy 1. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy niezwłocznie zadzwonić pod numer 112, jeżeli można to zrobić bezpiecznie. 2. Zgłoszenie powinno zawierać, w miarę możliwości: 1) nazwę szkoły; 2) dokładny adres; 3) miejsce występowania zagrożenia – budynek, piętro, korytarz, sala; 4) rodzaj zagrożenia; 5) opis sprawcy; 6) informację o posiadanym przez niego przedmiocie; 7) przybliżoną liczbę osób zagrożonych; 8) informację o osobach rannych; 9) miejsce pobytu zgłaszającego i uczniów; 10) inne informacje wymagane przez operatora. 3. Należy odpowiadać na pytania operatora i wykonywać jego polecenia. 4. Jeżeli osoba, która jako pierwsza rozpoznała zagrożenie, nie może bezpiecznie zadzwonić pod numer 112, zgłoszenia dokonuje inny pracownik mający taką możliwość. § 10 Osoby poszkodowane 1. Informację o osobach rannych należy niezwłocznie przekazać operatorowi numeru 112. 2. Nie należy wchodzić do miejsca, w którym nadal znajduje się sprawca lub występuje bezpośrednie zagrożenie, wyłącznie w celu dotarcia do poszkodowanego. 3. Pierwszej pomocy udziela się, gdy miejsce jest bezpieczne, w zakresie posiadanych umiejętności oraz zgodnie z poleceniami operatora lub ratowników. 4. Nauczyciel opiekujący się grupą nie powinien narażać pozostałych uczniów w celu dotarcia do pojedynczej osoby poszkodowanej. § 11 Podejrzenie, że uczeń posiada niebezpieczny przedmiot, lecz nie doszło do ataku 1. Jeżeli szkoła uzyska wiarygodną informację, że uczeń może posiadać nóż lub inny niebezpieczny przedmiot, ale nie zachowuje się agresywnie i nie występuje bezpośrednie zagrożenie: 1) informację należy niezwłocznie przekazać dyrektorowi lub osobie go zastępującej; 2) należy ograniczyć możliwość eskalacji zdarzenia i kontaktu innych uczniów z potencjalnym zagrożeniem; 3) nie należy publicznie oskarżać ucznia ani podejmować działań mogących go sprowokować; 4) dyrektor dokonuje oceny wiarygodności informacji i stopnia ryzyka; 5) jeżeli podejrzenie jest poważne albo istnieje ryzyko użycia przedmiotu – należy zawiadomić Policję. 6) jeżeli można to zrobić bezpiecznie, uczeń może zostać poproszony o dobrowolne wydanie przedmiotu albo dobrowolne okazanie zawartości plecaka. 2. Czynność, o której mowa w ust. 2, powinna odbywać się w sposób spokojny, z poszanowaniem godności ucznia i, w miarę możliwości, w obecności drugiego pracownika szkoły. 3. Pracownik szkoły nie dokonuje przeszukania osobistego ucznia ani siłowego przeszukania jego odzieży lub plecaka. 4. Odmowa dobrowolnego okazania zawartości plecaka nie uprawnia pracownika do zastosowania siły w celu jego otwarcia. Jeżeli podejrzenie dotyczy przedmiotu mogącego stanowić zagrożenie, należy wezwać Policję. 5. W przypadku podejrzenia, że niebezpieczny przedmiot znajduje się w szafce szkolnej lub innym miejscu użytkowanym przez ucznia, nie należy prowadzić samodzielnych czynności mających charakter poszukiwania dowodów czynu zabronionego. Należy zabezpieczyć miejsce przed dostępem osób niepowołanych i, jeżeli sytuacja tego wymaga, zwrócić się o interwencję Policji. 6. Jeżeli uczeń zaczyna grozić użyciem przedmiotu, sięga po niego albo zachowuje się w sposób wskazujący na bezpośrednie zagrożenie, nie kontynuuje się rozmowy ani czynności wyjaśniających, lecz przechodzi do działań określonych w § 4–9 niniejszej procedury. § 12 Znalezienie niebezpiecznego przedmiotu bez ustalonego właściciela 1. Osoba, która znalazła przedmiot mogący stanowić zagrożenie: 1) nie manipuluje nim bez potrzeby; 2) uniemożliwia uczniom dostęp do miejsca; 3) zawiadamia dyrektora; 4) w zależności od charakteru przedmiotu i ryzyka dyrektor zawiadamia Policję lub numer 112. 2. W przypadku przedmiotu, którego charakter może wskazywać na materiał wybuchowy lub inne szczególne zagrożenie, nie należy go dotykać, przenosić ani samodzielnie sprawdzać. 3. Należy wykonywać polecenia służb. § 13 Przybycie Policji i innych służb 1. Od chwili przybycia właściwych służb pracownicy szkoły wykonują polecenia osób kierujących działaniami. 2. Dyrektor lub wyznaczony pracownik przekazują, w zakresie posiadanych informacji: 1) lokalizację sprawcy lub jego ostatnie znane miejsce pobytu; 2) opis sprawcy; 3) rodzaj niebezpiecznego przedmiotu; 4) informacje o osobach poszkodowanych; 5) informacje o liczbie i lokalizacji uczniów; 6) informacje o osobach, których miejsca pobytu nie udało się ustalić; 7) plan lub informacje dotyczące układu budynku, jeżeli są potrzebne. 3. Bez zgody służb nie należy wracać do miejsca zagrożenia ani samodzielnie podejmować działań zmierzających do odnalezienia sprawcy lub pozostawionych przedmiotów. § 14 Czynności po ustaniu bezpośredniego zagrożenia 1. Po zakończeniu bezpośredniego zagrożenia należy: 1) sprawdzić stan uczniów i pracowników; 2) ustalić, czy ktoś wymaga pomocy medycznej; 3) ustalić liczbę uczniów znajdujących się pod opieką poszczególnych nauczycieli; 4) przekazać służbom informacje o osobach, których miejsca pobytu nie ustalono; 5) uniemożliwić osobom postronnym dostęp do miejsca zdarzenia; 6) wykonywać polecenia Policji i innych służb; 7) uruchomić ustalony sposób komunikacji z rodzicami. 2. Rodzicom, uczniom i pracownikom przekazuje się wyłącznie informacje sprawdzone. 3. Uczniowie nie powinni być zmuszani do publicznego relacjonowania przebiegu zdarzenia. 4. Dyrektor zapewnia możliwość uzyskania wsparcia pedagoga, psychologa szkolnego lub innego specjalisty przez uczniów i pracowników, zwłaszcza osoby bezpośrednio zagrożone, poszkodowane albo będące świadkami zdarzenia. § 15 Zawiadomienie Policji lub sądu rodzinnego w przypadku ucznia 1. Jeżeli sprawcą jest nieletni, a zdarzenie może stanowić czyn zabroniony wyczerpujący znamiona przestępstwa ściganego z urzędu, szkoła niezwłocznie zawiadamia sąd rodzinny lub Policję. 2. Do czasu przejęcia czynności przez właściwe służby szkoła podejmuje niezbędne działania mające na celu niedopuszczenie do zatarcia śladów i dowodów, o ile działania te nie powodują zagrożenia. 3. Nie należy sprzątać miejsca zdarzenia, przemieszczać pozostawionych przedmiotów ani usuwać innych potencjalnych dowodów bez uzgodnienia ze służbami, chyba że jest to konieczne dla ratowania życia lub zdrowia. § 16 Postępowanie powypadkowe 1. Jeżeli w wyniku zdarzenia uczeń odniósł obrażenia, stosuje się również przepisy dotyczące wypadków osób pozostających pod opieką szkoły. 2. Dyrektor albo upoważniony pracownik dokonuje wymaganych przepisami zawiadomień. 3. Miejsce wypadku zabezpiecza się przed dostępem osób niepowołanych, z uwzględnieniem pierwszeństwa działań Policji, ratowników oraz innych służb. 4. Dyrektor podejmuje czynności związane z przeprowadzeniem postępowania powypadkowego i sporządzeniem wymaganej dokumentacji. § 17 Dokumentowanie zdarzenia 1. Po zakończeniu interwencji dyrektor sporządza lub zleca sporządzenie dokumentacji zdarzenia. 2. Dokumentacja powinna obejmować w szczególności: 1) datę, godzinę i miejsce zdarzenia; 2) sposób uzyskania informacji o zagrożeniu; 3) opis podjętych działań; 4) informację o wezwaniu służb; 5) informację o osobach poszkodowanych; 6) dane dotyczące zawiadomienia rodziców i właściwych organów; 7) informacje niezbędne do dalszego postępowania. 3. Dokumentowanie zdarzenia nie może utrudniać ani zastępować czynności prowadzonych przez Policję, prokuraturę lub inne właściwe organy. § 18 Komunikacja z rodzicami i mediami 1. Za oficjalną komunikację dotyczącą zdarzenia odpowiadają dyrektor szkoły lub osoba przez niego upoważniona. 2. Pracownicy nie przekazują osobom postronnym: 1) niepotwierdzonych informacji; 2) danych osobowych uczniów lub osób poszkodowanych; 3) informacji, których ujawnienie mogłoby utrudnić działania służb. 3. Rodzice uczniów otrzymują informacje o miejscu i sposobie odbioru dzieci zgodnie z ustaleniami dyrektora i właściwych służb. 4. Nie należy kierować rodziców do miejsca, w którym nadal prowadzone są działania ratownicze lub policyjne. § 19 Działania po zdarzeniu 1. Po zakończeniu sytuacji kryzysowej dyrektor: 1) analizuje przebieg zdarzenia; 2) sprawdza skuteczność obowiązujących procedur; 3) w razie potrzeby aktualizuje procedurę; 4) ustala potrzebę dodatkowego szkolenia pracowników; 5) organizuje wsparcie psychologiczne dla uczniów i pracowników; 6) współpracuje z organem prowadzącym, organem sprawującym nadzór pedagogiczny i właściwymi służbami w zakresie wynikającym z charakteru zdarzenia. 2. Analiza zdarzenia powinna służyć poprawie bezpieczeństwa, a nie publicznemu wskazywaniu winnych przed zakończeniem właściwych postępowań. § 20 Postanowienia końcowe 1. Z procedurą zapoznaje się wszystkich pracowników szkoły. 2. Zasady właściwego zachowania w sytuacji zagrożenia przedstawia się uczniom w sposób dostosowany do ich wieku i możliwości psychofizycznych. 3. Procedura podlega okresowej weryfikacji, a także każdorazowo po poważnym zdarzeniu związanym z bezpieczeństwem. 4. Procedura wchodzi w życie z dniem ...