Dobrostan szkolny w klasach zróżnicowanych – wyniki badań (16.12.2025)
To pierwsza w Polsce tak szeroka diagnoza dobrostanu szkolnego uczniów uczących się w zróżnicowanych środowiskach. Powstała na podstawie badań zrealizowanych przez IBE – PIB w projekcie „Szkoła dostępna dla wszystkich” (UNICEF – ASA).
Książka przedstawia wyniki badań obejmujących uczniów uczących się w klasach zróżnicowanych pod względem języka, kultury, doświadczeń edukacyjnych oraz specjalnych potrzeb edukacyjnych. Analizuje dobrostan szkolny rozumiany jako jakość życia w szkole, na którą składają się m.in. dopasowana do potrzeb dydaktyka, relacje rówieśnicze i poczucie przynależności, pozytywne emocje i bezpieczeństwo, klimat sprzyjający rozwojowi oraz poczucie sprawstwa. Wyniki jasno pokazują, że dobrostan uczniów różni się w zależności od pochodzenia, wieku, płci oraz obecności specjalnych potrzeb edukacyjnych.
Od 2022 r. polskie szkoły funkcjonują w warunkach dynamicznej i niespotykanej wcześniej różnorodności – uczy się w nich ponad 200 tys. uczniów z doświadczeniem migracji z Ukrainy, a także rosnąca grupa uczniów o zróżnicowanych potrzebach rozwojowych i społeczno-emocjonalnych. Mimo to wciąż brakuje aktualnych badań diagnozujących ich dobrostan, który jest jednym z kluczowych wskaźników jakości edukacji.
Publikacja wypełnia tę lukę, prezentując wyniki badania obejmującego 1608 uczniów klas IV–VIII. Dane pokazują m.in., że:
- co czwarty badany uczeń doświadcza obniżonego dobrostanu,
- największe wyzwania dotyczą uczniów ukraińskich oraz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
- widoczne są znaczące różnice w uczestnictwie społecznym, osiągnięciach edukacyjnych oraz emocjonalnym zaangażowaniu w naukę.
Książka odsłania złożony obraz funkcjonowania uczniów w klasach zróżnicowanych i podkreśla, jak ważne jest systemowe wzmacnianie wsparcia oraz zaangażowanie całych społeczności szkolnych. To rzetelna i potrzebna publikacja – zarówno dla badaczy edukacji, jak i praktyków, którzy chcą tworzyć środowisko naprawdę dostępne i włączające.
Dlaczego warto sięgnąć po tę publikację?
To nie tylko diagnoza, lecz także punkt wyjścia do refleksji i działania. Publikacja dostarcza danych i analiz, które mogą wspierać:
- projektowanie programów wsparcia psychologiczno-pedagogicznego,
- tworzenie polityk szkolnych opartych na rzetelnych dowodach,
- planowanie praktyk dydaktycznych i wychowawczych sprzyjających każdemu uczniowi.
To kluczowa pozycja dla pracowników akademickich, dyrektorów, nauczycieli, psychologów, pedagogów, decydentów oraz wszystkich osób zaangażowanych w rozwój edukacji dostępnej i równościowej.
Dobrostan szkolny w klasach zróżnicowanych, autorzy: Beata Papuda-Dolińska, Paweł Grygiel, Grzegorz Szumski, Maciej Karwowski, Magdalena Boczkowska, Anna Błaszczak, Katarzyna Wiejak
Źródło: ibe.edu.pl
