Poprawki MEN-u do nowelizacji prawa oświatowego (5.11.2025)

Zakończyły się konsultacje społeczne i proces opiniowania projektu Ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe, Ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Ministra Edukacji skierowała projekt do Stałego Komitetu Rady Ministrów. Zaktualizowana wersja zawiera kilka istotnych zmian w stosunku do wersji pierwotnej:

• zrezygnowano z przyznania nauczycielom, wychowawcom i innym pracownikom pedagogicznym statusu funkcjonariuszy publicznych, przy czym dotychczasowe regulacje, chroniące nauczycieli podczas pełnienia obowiązków służbowych lub w związku z nimi na zasadach ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych, pozostają bez zmian,
• powiązano funkcję szkolnego rzecznika praw uczniowskich z zadaniami opiekuna samorządu uczniowskiego, co zapewni możliwość wyboru szkolnego rzecznika wyłącznie uczniom, nie zaś radzie szkoły lub placówki,
• uszczegółowiono poszczególne prawa i obowiązki uczniowskie w katalogach ustawowych,
• odroczono wejście w życie obowiązku tworzenia rad szkół i placówek o dwa lata – do 1 września 2028 roku,
• pozbawiono Krajowego Rzecznika kompetencji do udziału w postępowaniach sądowych, administracyjnych i dyscyplinarnych dla nauczycieli,
• przyznano Krajowemu Rzecznikowi Praw Uczniowskich oraz wojewódzkim rzecznikom praw uczniowskich status wyższych stanowisk w służbie cywilnej, co uniezależni te stanowiska od wydawania im wiążących poleceń przez kierownictwo MEN-u lub kuratoria oświaty,
• zmieniono nazwę narzędzi bieżącej pracy z uczniem ze „środków oddziaływania wychowawczego” na „działania wychowawcze” (najdalej idące działania wychowawcze będą musiały być uzgadniane z rodzicami ucznia niepełnoletniego).

Projekt nowelizacji zakłada ponadto: 

• dodanie do Prawa oświatowego pojęcia „społeczność szkolna”,
• przeniesienie katalogów praw oraz obowiązków ucznia na poziom ustawowy,
• wprowadzenie w ustawie katalogu działań wychowawczych i kar dla uczniów oraz procedury ich wymierzania,
• powołanie organów ochrony praw uczniowskich, czyli: Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich, 16 wojewódzkich rzeczników praw uczniowskich (działających przy kuratorach oświaty, powoływanych i odwoływanych przez Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich na niewiążący wniosek kuratora oświaty), fakultatywnie (decyzja jednostek samorządu terytorialnego) – gminnych (miejskich) i powiatowych rzeczników praw uczniowskich, szkolnych rzeczników praw uczniowskich, którymi będą opiekunowie samorządów uczniowskich, wspieranych przez co najmniej jednego ucznia pełnomocnika, jeśli szkoła lub placówka przewidzi to w swoim statucie,
• zmiany w przepisach dotyczących uczniów pełnoletnich i uporządkowanie ich sytuacji prawnej w szkole lub placówce w zakresie oceniania oraz usprawiedliwiania nieobecności,
• surowsze zasady dotyczące nieusprawiedliwionych nieobecności.

W ciągu najbliższych kilku tygodni pojawi się ankieta, za pomocą której środowisko szkolne będzie mogło zgłosić dodatkowe spostrzeżenia dotyczące projektu.

Źródło: glos.pl