STAN PRAWNY NA 16 PAŹDZIERNIKA 2026
Dyżury nauczycielskie podczas przerw międzylekcyjnych są jednym z podstawowych elementów organizacji pracy szkoły. Ich celem jest zapewnienie uczniom bezpieczeństwa, porządku oraz realnej opieki w czasie, gdy nie odbywają się zajęcia lekcyjne. Przerwa międzylekcyjna nie jest zatem czasem pozbawionym nadzoru, ponieważ zgodnie z przepisami uczniowie powinni spędzać ją pod opieką nauczyciela. Szkoła ma obowiązek tak zorganizować swoją pracę, aby nadzór ten był faktyczny, a nie jedynie formalny.
Podstawy prawne dyżurów nauczycielskich
Obowiązek organizowania dyżurów nauczycielskich wynika przede wszystkim z przepisów dotyczących bezpieczeństwa uczniów w szkole. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe w art. 68 ust. 1 nakłada na dyrektora obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa został także powtórzony w Rozporządzeniu MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, które w § 2 stanowi, że dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek.
Regulacją wprost wskazującą konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w czasie przerw jest z kolei § 14 Rozporządzenia, który w ust. 1 wskazuje, że przerwy w zajęciach uczniowie spędzają pod nadzorem nauczyciela.
Sprawowanie nadzoru nad uczniami w czasie przerw międzylekcyjnych jest obowiązkiem nauczyciela, wykonywanym w ramach jego czasu pracy. Zgodnie z art. 42 ust. 1 Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. Według ust. 2 tej regulacji w ramach czasu pracy i ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować:
- zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz – czyli godziny pensum,
- inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów,
- zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.
Ważne!
Opieka nad uczniami w czasie przerw międzylekcyjnych powinna zostać zaliczona do zadań statutowych szkoły, a w samym statucie wymieniona wśród obowiązków nauczyciela. Zadanie to nauczyciel wykonuje w ramach posiadanego wynagrodzenia. Nie jest to dodatkowa, dobrowolna czynność, lecz element pracy nauczyciela, realizowany w ramach jego czasu pracy.
