STAN PRAWNY NA 9 PAŹDZIERNIKA 2026

Rozporządzenie ME z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych wprowadziło nowe zasady sporządzania przez szkołę opinii o funkcjonowaniu ucznia. Jakie nowe obowiązki czekają dyrektorów i nauczycieli?

Szczególne znaczenie ma w tym zakresie § 7 ust. 6 i 7 Rozporządzenia, który wszedł w życie 1 września 2026 r. Przepisy te bardzo dokładnie określają zakres informacji, jakie szkoła powinna przekazać poradni. Opinia nie może sprowadzać się jedynie do kilku ogólnych zdań na temat wyników w nauce, zachowania czy frekwencji ucznia, ale powinna być wynikiem rzeczywistego rozpoznania funkcjonowania ucznia dokonanego przez osoby, które pracują w szkole.

Kiedy szkoła sporządza opinię?

Potrzeba sporządzenia opinii pojawia się w związku z postępowaniem prowadzonym przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Postępowanie to wszczynane jest na pisemny wniosek rodziców dziecka lub ucznia albo pełnoletniego ucznia. Po otrzymaniu wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii przewodniczący zespołu przekazuje wniosek członkom zespołu i ustala termin posiedzenia. Następnie, zgodnie z § 7 ust. 2 Rozporządzenia, w celu uzyskania charakterystyki funkcjonowania ucznia w szkole przewodniczący zespołu zwraca się do dyrektora szkoły o przekazanie opinii o funkcjonowaniu ucznia. Nie jest to zatem sytuacja, w której poradnia jedynie może, w razie potrzeby, poprosić szkołę o dodatkowe informacje. Przepis stanowi, że przewodniczący zespołu „zwraca się” do dyrektora o przekazanie opinii. O wydanie takiej opinii mogą również zwrócić się bezpośrednio sam rodzic wnioskujący o wydanie orzeczenia lub opinii poradni oraz pełnoletni uczeń.

W praktyce szkoła może więc otrzymać wniosek zarówno od przewodniczącego zespołu orzekającego poradni, jak i od rodzica lub pełnoletniego ucznia. Co istotne, termin na wydanie opinii o funkcjonowaniu ucznia jest stosunkowo krótki. Według § 7 ust. 3 Rozporządzenia opinię wydaje się w terminie 10 dni od dnia otrzymania przez dyrektora wniosku o jej wydanie. Ma to oczywiście istotne znaczenie dla organizacji pracy szkoły, ponieważ z punktu widzenia obecnych wymogów dotyczących zakresu opinii wydawanej przez szkołę trudno sobie wyobrazić praktykę, w której po otrzymaniu pisma z poradni wychowawca otrzymuje polecenie, aby w ciągu kilku dni „napisał opinię o uczniu” wyłącznie na podstawie własnej pamięci. Konstrukcja nowych przepisów jest inna, bowiem opinia ma uwzględniać wyniki obserwacji funkcjonowania ucznia oraz działań diagnostycznych prowadzonych w szkole.

Oznacza to, że materiał potrzebny do jej przygotowania powinien powstawać w toku zwykłej pracy nauczycieli i specjalistów z uczniem. Termin 10-dniowy jest raczej terminem na zebranie, uporządkowanie i przedstawienie posiadanych informacji niż na rozpoczynanie od podstaw rozpoznawania funkcjonowania ucznia. Co istotne, opinia szkoły nie jest opinią jednego nauczyciela. Regulacja § 7 ust. 2 Rozporządzenia odwołuje się do trudności, mocnych stron i uzdolnień ucznia rozpoznanych przez nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem. Podobnie ust. 6 nakazuje uwzględnić wyniki obserwacji i działań diagnostycznych prowadzonych w szkole. Opinia powinna więc przedstawiać obraz funkcjonowania ucznia wynikający z pracy różnych osób, które mają z uczniem kontakt.

W tym modelu wydania opinii wychowawca może oczywiście pełnić funkcję osoby zbierającej informacje i przygotowującej projekt dokumentu. Nie oznacza to jednak, że powinien samodzielnie wypowiadać się o funkcjonowaniu ucznia na matematyce, języku polskim, wychowaniu fizycznym, zajęciach specjalistycznych czy podczas pracy z pedagogiem lub psychologiem, jeżeli nie ma w tym zakresie własnych obserwacji.