STAN PRAWNY NA 10 WRZEŚNIA 2026
1 września 2026 r. weszły w życie zmiany w Rozporządzeniu MEN z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego. Ich celem ma być przede wszystkim przywrócenie monitorowania jako odrębnej formy nadzoru oraz szersze wykorzystanie narzędzi cyfrowych w działalności kontrolnej.
Przywrócenie monitorowania jako formy nadzoru pedagogicznego
Dotychczas nadzór pedagogiczny był sprawowany w dwóch formach – kontroli oraz wspomagania. Do końca roku szkolnego 2020/2021 katalog ten obejmował również monitorowanie. Dotychczasowe doświadczenia związane z funkcjonowaniem nadzoru pedagogicznego wskazują, że rezygnacja z tej formy ograniczyła możliwości systematycznego pozyskiwania i analizowania informacji dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek.
Brak monitorowania powodował, że organy sprawujące nadzór pedagogiczny w większym zakresie wykorzystywały kontrolę także w sytuacjach, w których dla rozpoznania określonego problemu wystarczające byłoby pozyskanie danych o charakterze informacyjnym lub analitycznym. Kontrola, której zasadniczym celem jest badanie zgodności działalności szkoły lub placówki z przepisami prawa, nie zawsze jest bowiem adekwatnym instrumentem do rozpoznawania występujących zjawisk, tendencji czy problemów w funkcjonowaniu jednostek systemu oświaty.
Obowiązujące od 1 września 2026 r. zmiany zakładają zatem przywrócenie monitorowania jako odrębnej formy nadzoru pedagogicznego. Ma ono służyć systematycznemu pozyskiwaniu danych dotyczących funkcjonowania szkół i placówek oraz identyfikowaniu obszarów wymagających wsparcia albo podjęcia dalszych działań nadzorczych. W ramach monitorowania możliwe będzie również zbieranie informacji o wypadkach i innych zdarzeniach nadzwyczajnych występujących w szkołach i placówkach. Rozwiązanie to ma umożliwić sprawniejsze pozyskiwanie i analizowanie danych dotyczących funkcjonowania jednostek systemu oświaty w skali całego kraju.
Monitorowanie będzie przy tym instrumentem mniej dolegliwym organizacyjnie niż kontrola, a jednocześnie pozwalającym na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny określonych zjawisk występujących w systemie oświaty. Przywrócenie tej formy nadzoru powinno w konsekwencji przyczynić się do ograniczenia liczby kontroli planowych przeprowadzanych wyłącznie w celu rozpoznania określonego problemu.
