STAN PRAWNY NA 8 CZERWCA 2026

Do zadań poradni psychologiczno-pedagogicznych należą diagnozowanie, wspieranie rozwoju, prowadzenie terapii oraz doradztwo. Ze wspomnianymi uprawnieniami wiąże się odpowiedzialność prawna pracowników poradni, w tym psychologów, pedagogów i logopedów. Działanie w granicach prawa jest dla pracowników placówek nie tylko wymogiem profesjonalizmu, ale i koniecznością, gdyż błędy i zaniedbania mogą prowadzić do poważnych konsekwencji na gruncie cywilnym, dyscyplinarnym, a nawet karnym.

Zadania poradni a granice działania

Zadania poradni psychologiczno-pedagogicznych określone zostały w Rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych.

Zgodnie z § 2 i 3 wspomnianego Rozporządzenia do głównych zadań poradni należy:

• diagnozowanie dzieci i młodzieży,
• udzielanie dzieciom i młodzieży oraz rodzicom bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
• realizowanie zadań profilaktycznych oraz wspierających wychowawczą i edukacyjną funkcję przedszkola, szkoły i placówki, w tym wspieranie nauczycieli w rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych,
• organizowanie i prowadzenie wspomagania przedszkoli, szkół i placówek w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

Granice kompetencji poradni są ściśle wyznaczone przez te przepisy. Oznacza to, że pracownicy mogą podejmować działania wyłącznie w ramach zdefiniowanych zadań.

Diagnozowanie dzieci i młodzieży jest prowadzone w szczególności w celu określenia indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży, wyjaśnienia mechanizmów ich funkcjonowania w odniesieniu do zgłaszanego problemu oraz wskazania sposobu rozwiązania tego problemu.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna udzielana bezpośrednio dzieciom i młodzieży oraz rodzicom polega zwłaszcza na:

• prowadzeniu terapii dzieci i młodzieży oraz ich rodzin,
• udzielaniu wsparcia dzieciom i młodzieży wymagającym pomocy psychologiczno-
  -pedagogicznej lub pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniu kształcenia i kariery zawodowej,
• udzielaniu pomocy rodzicom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży oraz w rozwiązywaniu problemów edukacyjnych i wychowawczych.

Z kolei wspieranie nauczycieli, zgodnie z § 9 Rozporządzenia, polega m.in. na udzielaniu pomocy w:

• rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży, w tym w rozpoznawaniu ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się u uczniów klas I–III szkoły podstawowej,
• planowaniu i realizacji zadań z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego,
• rozwijaniu zainteresowań i uzdolnień uczniów,
• opracowywaniu i realizowaniu indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych oraz indywidualnych programów zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
• podejmowaniu działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży.

Podkreślić należy, że pracownicy poradni, w tym psychologowie, pedagodzy i logopedzi, ponoszą odpowiedzialność zawodową za jakość i rzetelność swoich działań. Niedopełnienie obowiązków lub działanie niezgodne z przepisami może skutkować odpowiedzialnością:

• cywilną – w przypadku wyrządzenia szkody materialnej lub niematerialnej (np. z powodu błędnej diagnozy, która opóźniła wdrożenie odpowiednich działań terapeutycznych), gdy poszkodowany może domagać się odszkodowania,
• dyscyplinarną – wobec pracowników, którzy dopuścili się rażącego naruszenia obowiązków służbowych; wówczas dyrektor poradni może wnioskować o nałożenie kary dyscyplinarnej do rzecznika dyscyplinarnego, działającego przy właściwym wojewodzie,