STAN PRAWNY NA 2 CZERWCA 2026

Z dniem 25 kwietnia 2026 r. weszła w życie obszerna nowelizacja przepisów oświatowych. Jej celem ma być wprowadzenie regulacji pozwalających na dostosowanie edukacji na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych, a także deregulacja części przepisów oświatowych. Zmiany zostały wprowadzone na podstawie Ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw i wpływają również na funkcjonowanie poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Wykorzystywanie budynków oświatowych do celów innych niż edukacyjne

Nowy art. 86a Ustawy Prawo oświatowe (dalej: upo.) przewiduje możliwość realizacji w budynkach przedszkoli, szkół i placówek zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, związanych z:

• opieką nad dziećmi w wieku do lat trzech,
• polityką senioralną,
• uczeniem się przez całe życie,
• ochroną zdrowia,
• kulturą,
• kulturą fizyczną i turystyką,
• wdrażaniem programów pobudzania aktywności obywatelskiej.

Jednocześnie ustawodawca wprowadził wyraźne zastrzeżenie, zgodnie z którym realizacja w budynku oświatowym zadań innych niż statutowe nie może negatywnie wpływać na zapewnienie warunków funkcjonowania szkoły lub placówki, w tym w szczególności bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.

Ważne!

Wprowadzenie nowego przepisu nie wywołuje zmiany statutowych celów i zadań poradni. Regulacja ta rozszerza jedynie funkcjonalne możliwości wykorzystania infrastruktury oświatowej przez organ prowadzący, przy zachowaniu nadrzędności realizacji zadań edukacyjnych oraz obowiązku zapewnienia właściwych warunków ich wykonywania.

Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie szczegółowego katalogu działań mieszczących się w obszarach wskazanych w art. 86a ust. 1 upo. W konsekwencji zastosowanie znajdują tu przepisy właściwe dla poszczególnych dziedzin. Przykładowo, działalność w zakresie ochrony zdrowia podlega regulacjom Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która przewiduje możliwość finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego świadczeń gwarantowanych dla mieszkańców, z uwzględnieniem m.in. map potrzeb zdrowotnych i wojewódzkich planów transformacji. Z kolei kwestie prowadzenia działalności leczniczej w budynkach regulowane są w Ustawie o działalności leczniczej oraz w aktach wykonawczych określających wymagania dla pomieszczeń i urządzeń podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Warto podkreślić, że realizacja wyżej wymienionych zadań w budynku poradni będzie wymagała pozytywnej opinii kuratora oświaty. Opinia ta powinna zawierać ocenę zgodności z prawem zamierzonej realizacji dodatkowych zadań oraz jej wpływu na warunki działania placówki, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki.

Zmiany w tworzeniu zespołów szkół i placówek

Nowelizacja wprowadziła również zmiany w art. 91 upo., których celem ma być zwiększenie elastyczności podczas tworzenia zespołów szkół i placówek.

Istotną modyfikacją jest m.in. wprowadzenie art. 91 ust. 5a upo., który przewiduje możliwość włączenia do zespołu nowo tworzonej szkoły lub placówki bez konieczności zasięgania opinii rady pedagogicznej, o której mowa w art. 91 ust. 5. Należy podkreślić, że opinia ta ma charakter niewiążący, jednak jej pominięcie w odniesieniu do jednostek dopiero tworzonych stanowi uproszczenie proceduralne.