STAN PRAWNY NA 1 CZERWCA 2026

25 kwietnia 2026 r. weszła w życie obszerna nowelizacja przepisów oświatowych, tzw. ustawa o małych szkołach. Jej celem ma być wprowadzenie regulacji pozwalających na dostosowanie edukacji na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych, a także deregulacja części przepisów oświatowych. Zmiany zostały wprowadzone na podstawie Ustawy z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Wpływają one również na funkcjonowanie przedszkoli, w większości przypadków placówek publicznych.

Wykorzystywanie budynków oświatowych do celów innych niż edukacyjne (placówki publiczne)

Nowy art. 86a Prawa oświatowego przewiduje możliwość realizacji w budynkach przedszkoli, szkół i placówek zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, związanych z opieką nad dziećmi w wieku do lat trzech, polityką senioralną, uczeniem się przez całe życie, ochroną zdrowia, kulturą, kulturą fizyczną i turystyką oraz wdrażaniem programów pobudzania aktywności obywatelskiej. Jednocześnie ustawodawca wprowadził wyraźne zastrzeżenie, zgodnie z którym realizacja w budynku oświatowym zadań innych niż statutowe nie może negatywnie wpływać na zapewnienie warunków funkcjonowania szkoły lub placówki, w tym w szczególności bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.

Wprowadzenie nowego przepisu nie prowadzi do zmiany statutowych celów i zadań przedszkola określonych w art. 102 ust. 1 pkt 3 Prawa oświatowego. Regulacja ta rozszerza jedynie funkcjonalne możliwości wykorzystania infrastruktury oświatowej przez organ prowadzący, przy zachowaniu nadrzędności realizacji zadań edukacyjnych oraz obowiązku zapewnienia właściwych warunków ich wykonywania.

Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie szczegółowego katalogu działań mieszczących się w obszarach wskazanych w art. 86a ust. 1 Prawa oświatowego. W konsekwencji zastosowanie znajdują przepisy właściwe dla poszczególnych dziedzin. Przykładowo, działalność w zakresie ochrony zdrowia podlega regulacjom Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która przewiduje możliwość finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego świadczeń gwarantowanych dla mieszkańców, z uwzględnieniem m.in. map potrzeb zdrowotnych i wojewódzkich planów transformacji. Z kolei kwestie prowadzenia działalności leczniczej w budynkach regulowane są w Ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej oraz w aktach wykonawczych określających wymagania dla pomieszczeń i urządzeń podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Ważne! Warto podkreślić, że realizacja ww. zadań w budynku przedszkola będzie wymagała pozytywnej opinii kuratora oświaty. Opinia ta powinna zawierać ocenę zgodności z prawem zamierzonej realizacji dodatkowych zadań oraz jej wpływu na warunki działania przedszkola lub placówki, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki.

Zmiany w tworzeniu zespołów przedszkoli (placówki publiczne)

Nowelizacja wprowadziła też zmiany w art. 91 Prawa oświatowego, których celem ma być zwiększenie elastyczności podczas tworzenia zespołów przedszkoli. Istotną modyfikacją jest m.in. wprowadzenie art. 91 ust. 5a Prawa oświatowego, który przewiduje możliwość włączenia do zespołu nowo tworzonego przedszkola bez konieczności zasięgania opinii rady pedagogicznej, o której mowa w art. 91 ust. 5. Należy podkreślić, że opinia ta ma charakter niewiążący, jednak jej pominięcie w odniesieniu do jednostek dopiero tworzonych stanowi uproszczenie proceduralne.

Ważne! W praktyce oznacza to skrócenie i usprawnienie procesu organizacyjnego polegającego na włączaniu nowo powstałych przedszkoli do zespołów. Nowa regulacja umożliwia bowiem objęcie przedszkola strukturą zespołu już z dniem jego utworzenia, co eliminuje konieczność funkcjonowania tej jednostki przez okres przejściowy jako przedszkola samodzielnego, w tym powoływania jego dyrektora na krótki, często jednoroczny okres.