STAN PRAWNY NA 8 KWIETNIA 2026

Obowiązujące prawo dopuszcza zatrudnianie w przedszkolach nauczycieli obcokrajowców. Jednak aby stało się to możliwe, muszą być spełnione określone warunki. Na jakie przepisy powinien zwrócić uwagę dyrektor przedszkola?

Obcokrajowcy mogą być zatrudniani nie tylko na stanowiskach administracji i obsługi, ale też pedagogicznych – jako nauczyciele. Stanowi o tym art. 10 ust. 5 Karty nauczyciela, zgodnie z którym stosunek pracy z nauczycielem mianowanym i z nauczycielem dyplomowanym nawiązuje się na podstawie mianowania, jeżeli:

1. posiadają obywatelstwo polskie, z tym że wymóg ten nie dotyczy obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
2. mają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z praw publicznych,
3. nie toczy się przeciwko nim postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne,
4. nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
5. nie byli prawomocnie ukarani karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 3 (zwolnienie z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczyciela), w okresie trzech lat przed nawiązaniem stosunku pracy, albo karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 76 ust. 1 pkt 4 (wydalenie z zawodu nauczyciela),
6. posiadają kwalifikacje wymagane do zajmowania danego stanowiska,
7. istnieją warunki do zatrudnienia nauczyciela w przedszkolu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.

Ponieważ przepis ten dotyczy tylko zatrudnienia na podstawie mianowania, wymóg posiadania polskiego obywatelstwa nie istnieje w przypadku nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Możliwość wykonywania przez obcokrajowca pracy w charakterze nauczyciela potwierdza wprost Rozporządzenie MEN z dnia 30 października 1992 r. w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach publicznych nauczycieli niebędących obywatelami polskimi. W przedszkolach mogą być zatrudniani nauczyciele niebędący obywatelami polskimi wtedy, gdy taka potrzeba wynika z organizacji nauczania w przedszkolu, przede wszystkim jednak na stanowiskach nauczycieli języków obcych.

Jak wskazuje § 3 ww. rozporządzenia, zatrudnienie w przedszkolu nauczyciela niebędącego obywatelem polskim wymaga zgody organu prowadzącego. Nie jest zatem dopuszczalne zatrudnienie obcokrajowca w przedszkolu w charakterze nauczyciela, jeżeli organ prowadzący nie wyrazi zgody na taką czynność. Przy zatrudnianiu nauczycieli niebędących obywatelami polskimi organ wyrażający zgodę na ich zatrudnienie może odstąpić od wymogów kwalifikacyjnych określonych w przepisach o kwalifikacjach nauczycieli – w zakresie wykształcenia i przygotowania pedagogicznego – tylko wtedy, gdy taka potrzeba wynika z organizacji nauczania (§ 4 rozporządzenia). Jest to przepis odrębny od normy zawartej w art. 10 ust. 9 KN, w świetle której jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje, można za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny zatrudnić nauczyciela, który nie spełnia warunku wymienionego w ust. 5 pkt 5, czyli nie ma wymaganych kwalifikacji. O ile tutaj zgodę na zatrudnienie wyraża kurator oświaty, o tyle w przypadku obcokrajowca zatrudnianego na podstawie Rozporządzenia w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach publicznych nauczycieli niebędących obywatelami polskimi zgodę taką wyraża organ prowadzący.

Prawo cudzoziemca do pracy

Powierzenie cudzoziemcowi pracy w charakterze pedagoga w jednostce organizacyjnej systemu oświaty jest więc możliwe, ale pamiętać trzeba, że musi on mieć prawo do wykonywania pracy na terenie Rzeczypospolitej. Dla jego ustalenia należy w pierwszej kolejności odwołać się do Ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, której art. 3 wskazuje, że swobodny dostęp do rynku pracy ma cudzoziemiec, który:

1. jest członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, przebywającym z nim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2. jest członkiem rodziny obywatela polskiego przebywającym z nim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
3. jest osobą, o której mowa w art. 19 ust. 2 i 3 lub art. 19a Ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin