STAN PRAWNY NA 24 MARCA 2026

Nowe rozporządzenie określające zasady żywienia uczniów w jednostkach oświaty zostało opublikowane 20 lutego 2026 r. Celem nowego przepisu, którego wejście w życie zostało zaplanowane na 1 września 2026 r., ma być wzmocnienie ochrony zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym przez ograniczenie dostępu do wysoko przetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej.

Podstawa prawna i cel nowej regulacji

Rozporządzenie MZ z dnia 16 lutego 2026 r. sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach zostało wydane na podstawie art. 52c ust. 6 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Nowy akt prawny zastąpi 1 września 2026 r. obowiązujące obecnie Rozporządzenie MZ z dnia 26 lipca 2016 r. w tej samej sprawie.

Nowy akt prawny określa w szczególności:

1) grupy środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty,

2) wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach

– z uwzględnieniem aktualnych norm żywienia dzieci i młodzieży oraz wartości odżywczych i zdrowotnych środków spożywczych.

Wzmocnienie ochrony zdrowia dzieci i młodzieży

Dzieci stanowią grupę populacyjną, w której szczególnie istotne jest zapewnienie właściwego sposobu żywienia. W praktyce oznacza to przede wszystkim ograniczenie spożycia składników uznawanych za newralgiczne z punktu widzenia zdrowia publicznego, takich jak cukry, sól czy tłuszcz.

Zasadniczym celem nowego rozporządzenia ma być wzmocnienie ochrony zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Do realizacji tego celu ma służyć przede wszystkim ograniczenie dostępności środków spożywczych zawierających znaczne ilości tych składników na terenie przedszkoli, szkół oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych, a także wskazanie zasad, którymi należy kierować się przy komponowaniu posiłków w ramach żywienia zbiorowego.

W nowej regulacji uwzględniono również rekomendacje dotyczące wdrażania elementów tzw. diety planetarnej w żywieniu zbiorowym. Rozwiązanie to jest też odpowiedzią na postulaty środowisk zaangażowanych w promocję zdrowych nawyków żywieniowych wśród dzieci i młodzieży. W szczególności przewidziano obowiązek zapewnienia w jednostkach systemu oświaty dostępu do co najmniej jednego w tygodniu obiadowego posiłku roślinnego, przygotowanego na bazie nasion roślin strączkowych.

Produkty dopuszczone do sprzedaży w szkołach i przedszkolach

W § 1 nowego rozporządzenia określono katalog grup środków spożywczych dopuszczonych do sprzedaży na terenie jednostek systemu oświaty, w tym również w automatach vendingowych. Do tej grupy zaliczono m.in.:

• pieczywo (w tym bezglutenowe),
• pieczywo półcukiernicze i cukiernicze (również w wersji bezglutenowej),
• kanapki (w tym bezglutenowe),
• sałatki i surówki,
• mleko (w tym bezlaktozowe) oraz produkty mleczne,
• napoje roślinne i roślinne alternatywy produktów mlecznych,
• produkty zbożowe,
• warzywa i owoce,
• suszone warzywa i owoce,
• orzechy i nasiona oraz środki spożywcze z nich wytworzone (bez dodatku cukrów, substancji słodzących oraz soli),
• soki owocowe, warzywne i owocowo-warzywne, przeciery oraz musy (bez dodatku cukrów, substancji słodzących i soli),
• koktajle owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne przygotowane na bazie mleka, napojów roślinnych lub roślinnych alternatyw produktów mlecznych (bez dodatku cukrów i substancji słodzących),
• naturalną wodę mineralną nisko- lub średniozmineralizowaną, wodę źródlaną oraz wodę stołową,
• bezcukrowe gumy do żucia,
• gorzką czekoladę o zawartości co najmniej 70 proc. suchej masy kakaowej.

Ważne!
Warto zwrócić uwagę, że – wbrew pierwotnym zamierzeniom – ostatecznie nowe przepisy nie wprowadzają zakazu sprzedaży uczniom kawy.

Dopuszczenie pieczywa z ciasta głęboko mrożonego

Nowe rozporządzenie przewiduje możliwość oferowania pieczywa oraz pieczywa cukierniczego i półcukierniczego przygotowanego również z wykorzystaniem ciasta głęboko mrożonego. Głębokie mrożenie uznawane jest za bezpieczną metodę przedłużania trwałości produktu oraz zachowania jego wartości odżywczych, ponieważ nie powoduje znaczącej utraty składników odżywczych.