STAN PRAWNY NA 18 LUTEGO 2026
12 stycznia 2026 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona zmiany w zwolnieniach lekarskich, których celem jest stworzenie większej przejrzystości przepisów oraz zapewnienie sprawniejszych procedur. Ustawa m.in. doprecyzowuje zasady dotyczące utraty prawa do zasiłku chorobowego oraz wprowadza możliwość jednoczesnej pracy i korzystania z L4 (w przypadku dwóch miejsc zatrudnienia). Po wejściu w życie zmian ubezpieczonego będzie obowiązywał jeden okres zasiłkowy we wszystkich miejscach zatrudnienia.
Ustawa nowelizująca wejdzie w życie zasadniczo 3 miesiące po dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, czyli 13 kwietnia 2026 r. Zasadniczo, ponieważ niektóre zmiany weszły w życie już 14 dni po dniu ogłoszenia (a więc 27 stycznia 2026 r.), inne zaś zaczną obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2027 r.
Zmiany od 27 stycznia 2026 r.
Jako pierwsze weszły w życie zmiany dotyczące poszerzenia sytuacji, w których zwolnienie lekarskie może podlegać kontroli. Dotąd podlegała jej prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich. Od 27 stycznia kontrolą objęta została także prawidłowość orzekania o konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny. Ponadto doprecyzowano działania możliwe do podjęcia przez ZUS w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wystawianiu zaświadczeń lekarskich. W szczególności:
- wprowadzono możliwość udostępniania właściwym jednostkom organizacyjnym samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów – dla celów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza i lekarza dentysty – danych, informacji oraz dokumentów zgromadzonych przez ZUS w postępowaniach związanych z kontrolą zaświadczeń lekarskich oraz w postępowaniach związanych z cofnięciem upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich,
- przekazano do właściwości ZUS-u rozpatrzenie środka odwoławczego od decyzji o cofnięciu upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich i zastąpiono odwołanie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wnioskiem do Prezesa ZUS-u o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zmiany od 13 kwietnia 2026 r.
Ustawa zmieniająca utrzymała zapisy, zgodnie z którymi pracownik (ubezpieczony) straci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy będzie:
- wykonywał pracę zarobkową lub
- podejmował aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.
