STAN PRAWNY NA 4 LUTEGO 2026

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji dostępny jest Projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Planowana data wejścia w życie tego aktu to 1 września 2026 r. Jakie rozwiązania w zakresie podstawy programowej dla przedszkoli planuje Ministerstwo Edukacji Narodowej?

Projekt rozporządzenia stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. a i b Prawa oświatowego. Zgodnie z zaproponowaną w projekcie definicją podstawa programowa wychowania przedszkolnego określa zestaw ogólnych celów kształcenia, wychowania i opieki oraz kompetencji i zadań przedszkola w tym zakresie, sposoby organizowania środowisk edukacyjnych, a także zestaw oczekiwanych osiągnięć dziecka na koniec wychowania przedszkolnego i wymagań dotyczących doświadczeń edukacyjnych oraz warunki i sposób realizacji tej podstawy programowej.

Nadrzędnym celem wychowania przedszkolnego jest wspieranie wszechstronnego rozwoju dzieci w sferze poznawczej, społecznej, emocjonalnej, etycznej i fizycznej oraz wsparcie ich w pełnej realizacji potencjału – zarówno jako jednostek, jak i członków społecznej i demokratycznej wspólnoty. Wychowanie przedszkolne kształtuje postawy oparte na dbałości o dobro wspólne, na szacunku wobec innych ludzi, pielęgnowaniu tradycji i kultury narodowej. Rozwija też poczucie odpowiedzialności i postawy patriotyczne.

Projekt wymienia sześć obszarów, w których zawierają się cele nowej podstawy programowej, a dotyczą one:

• rozwijania ciekawości i zainteresowań, budowania wiedzy potrzebnej do rozumienia i poznawania współczesnego świata,
• rozwijania kompetencji językowych, matematycznych i cyfrowych, umożliwiających skuteczne funkcjonowanie w różnych sytuacjach życia codziennego,
• rozwijania kompetencji ruchowych i postawy troski o własne zdrowie i bezpieczeństwo,
• rozwijania kompetencji poznawczych, społecznych i osobistych oraz wzmacniania swojej samodzielności i wytrwałości,
• budowania sprawczości oraz podejmowania inicjatyw z korzyścią dla siebie i wspólnego dobra,
• poznawania świata różnorodnych wartości, rozwijania empatii i przygotowania się do dokonywania odpowiedzialnych wyborów etycznych.

Projekt wymienia kompetencje fundamentalne, które stanowią podstawę procesu rozwoju i edukacji. Ich zdobywanie i doskonalenie to warunek konieczny funkcjonowania w różnych sytuacjach życiowych oraz dalszej nauki, w tym budowania wiedzy oraz rozwijania kompetencji przekrojowych i sprawczości. Do kompetencji fundamentalnych należą:

• kompetencje językowe – zdolność skutecznego komunikowania i porozumiewania się; obejmują umiejętność rozumienia wypowiedzi ustnej i czytanego tekstu literackiego i nieliterackiego, analizowania i przetwarzania informacji, formułowania własnej wypowiedzi w sposób zrozumiały dla odbiorcy i dostosowany do sytuacji,
• kompetencje matematyczne – zdolność do rozumowania matematycznego oraz wykorzystywania pojęć i narzędzi matematyki w praktyce; obejmują rozumienie pojęć matematycznych, dokonywanie obliczeń i szacunków,
• kompetencje cyfrowe – zdolność bezpiecznego i krytycznego korzystania z technologii cyfrowych w celu uczenia się, poszukiwania informacji i komunikowania się,
• kompetencje ruchowe – zdolność świadomego wykorzystywania i rozwijania własnego potencjału ruchowego jako podstawy aktywnego i zdrowego stylu życia; obejmują umiejętność planowania i podejmowania aktywności fizycznej oraz kształtowania zdrowych nawyków w codziennym funkcjonowaniu.

Kolejna grupa kompetencji to kompetencje przekrojowe