STAN PRAWNY NA 29 STYCZNIA 2026

Ponowne przeliczenie stażu pracy następuje w każdym przypadku, w którym pracownik odnajdzie lub zdobędzie dokumenty dające podstawę do uznania wyższego stażu pracy wpływającego na szereg uprawnień pracowniczych, od dodatku stażowego, przez wysługę lat w przypadku nauczycieli, po wysokość należnej nagrody jubileuszowej.

Nowelizacja Kodeksu pracy

Bezpośredni wpływ na staż pracy pracownika ma nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Do ustawy został wprowadzony art. 302¹, wskazujący okresy zaliczane do pracowniczego stażu pracy. Zgodnie z § 1 tego przepisu wlicza się do niego okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.

Przywołany art. 8 ust. 6 wskazuje, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:

• osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów Prawa przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych,
• twórcę i artystę,
• osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu,
• wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,
• akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług,
• komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej.

Ważne!
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uznaje się także osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę. Osoby prowadzące takie jednostki podlegają systemowi ubezpieczeń społecznych, nie zawierając żadnej umowy na prowadzenie szkoły czy wykonywanie zadań dyrektora w szkole. Nie ma bowiem podstaw do zawierania takich umów z sobą samym.

Stosownie do art. 302¹ § 2 k.p. do okresu zatrudnienia wlicza się okresy:

1) wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się – zgodnie z Kodeksem cywilnym – przepisy dotyczące zlecenia,

2) wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,

3) pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 1 lub 2,

4) pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,

5) pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych, w których osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Z uzasadnienia do projektu nowelizacji Kodeksu pracy wynika, że zmiany podyktowane zostały potrzebą ujednolicenia zasad ustalania stażu pracy dla celów nabywania prawa do wszystkich świadczeń i uprawnień pracowniczych wynikających ze stosunku pracy. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem:

• zakładowy staż pracy – tj. wliczanie do okresu zatrudnienia pracownika, od którego zależy dane uprawnienie wynikające ze stosunku pracy, tylko okresu pracy u danego pracodawcy (dotyczy to np. ustalania długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony lub nieokreślony oraz wysokości odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę i odprawy pośmiertnej),
• ogólny staż pracy – tj. wliczanie do okresu zatrudnienia pracownika, od którego zależy dane uprawnienie wynikające ze stosunku pracy, okresów pracy u wszystkich pracodawców (dotyczy to ustalenia wymiaru urlopu wypoczynkowego pracownika oraz nabycia prawa do urlopu wychowawczego).

Ponadto przepisy szczególne dla określonej kategorii pracowników, czyli pragmatyki służbowe (zaliczamy do nich m.in. Ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych oraz Kartę nauczyciela