STAN PRAWNY NA 21 STYCZNIA 2026

Najkorzystniejszą odprawą przewidzianą regulacjami Karty nauczyciela pozostaje odprawa 6 + 3, czyli zbieg dwóch odpraw: z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn organizacyjnych oraz emerytalno-rentowej. Nowelizacja Karty nauczyciela z 25 lipca 2025 r. wprowadziła zmianę w regulacjach dotyczących odprawy emerytalnej, co wpłynęło na zasady obliczania odprawy 6 + 3.

Karta nauczyciela, w treści obowiązującej od 1 stycznia 2026 r., przewiduje wprost prawo do tej odprawy, a więc bezpośrednio z przepisów nauczycielskiej pragmatyki służbowej wynika, że nauczyciel zwolniony z przyczyn organizacyjnych, ale jednocześnie mający prawo po zwolnieniu skorzystać z uprawnień emerytalnych, otrzyma obydwie odprawy. Dotychczas prawo to było ustalone linią orzeczniczą sądów.

Zbieg prawa do odpraw

Regulacja art. 20 ust. 1 KN umożliwia dokonanie wypowiedzenia nauczycielowi stosunku pracy w razie:

• całkowitej lub częściowej likwidacji przedszkola,
• zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów lub
• zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Rozwiązanie stosunku pracy z podanych przyczyn może nastąpić wraz z końcem roku szkolnego, po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu. Warunek rozwiązania stosunku pracy z końcem roku szkolnego nie dotyczy przedszkoli, które działają jako jednostki nieferyjne. W tych placówkach zwolnienie nauczyciela jest możliwe w każdym czasie, ale zawsze po trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia. Nauczycielom, z którymi rozwiązano stosunek pracy na podstawie przywołanej regulacji, przysługuje odprawa, natomiast wysokość tej odprawy jest uzależniona od podstawy nawiązania stosunku pracy przez nauczyciela oraz jego stażu pracy. W przypadku nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania odprawa przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, natomiast w przypadku nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę stosujemy zasady opisane w Ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Zgodnie z art. 8 tego aktu wysokość odprawy pieniężnej nauczyciela zależy od jego stażu pracy u danego pracodawcy i jest równa wysokości:

• jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli nauczyciel był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż dwa lata,
• dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli nauczyciel był zatrudniony u danego pracodawcy od dwóch do ośmiu lat,
• trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli nauczyciel był zatrudniony u danego pracodawcy ponad osiem lat.

Z kolei prawo do odprawy emerytalno-rentowej zostało uregulowane w art. 87 KN. Do końca 2025 r. przepis ten w ust. 1 i 2 stanowił odpowiednio, że: