STAN PRAWNY NA 12 STYCZNIA 2026

Choć istnieje obecnie możliwość zatrudniania w przedszkolach niepublicznych nauczycieli na umowy cywilnoprawne, to jednak są też poważne ograniczenia prawne w stosowaniu tego rodzaju rozwiązań.

Warunki prawne zatrudniania nauczycieli na umowę-zlecenie

1 września 2018 r. wprowadzony został do Karty nauczyciela art. 10a, który nakazywał zatrudnianie nauczycieli wyłącznie na podstawie umów o pracę w jednostkach wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 KN, czyli w:

• publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
• przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach oraz szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
• publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego.

Wszelkie przedszkola prowadzone przez inny podmiot niż jednostka samorządu terytorialnego, w tym przedszkola niepubliczne, zostały więc 1 września 2018 r. objęte nakazem zatrudniania nauczycieli na podstawie umowy o pracę, co w oczywisty sposób zmieniło zasady zatrudniania pedagogów, którzy często wykonywali swoje zadania na podstawie umów cywilnoprawnych, a w szczególności na podstawie umowy-zlecenia. Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw przywróciła jednak częściowo możliwość zatrudniania nauczycieli w przedszkolach niesamorządowych na podstawie umów cywilnoprawnych. W wyniku zmian wprowadzonych tym aktem mamy dziś regulacje art. 10a ust. 2 i 3 KN, które stanowią, że w przypadku nauczycieli prowadzących zajęcia bezpośrednio z wychowankami w wymiarze nie wyższym niż cztery godziny tygodniowo powierzenie prowadzenia tych zajęć może nastąpić również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Nauczyciel, o którym mowa w ust. 2, prowadzący zajęcia na innej podstawie niż umowa o pracę, musi spełniać warunki, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 3 i 4. Przepis art. 10 ust. 8a stosuje się odpowiednio.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do ust. 2, zauważyć trzeba, że ustawa dopuszcza zawieranie z nauczycielami umów innych niż umowa o pracę, niezbędne jest jednak spełnienie wskazanych warunków – nauczyciel, z którym zawarta zostanie taka umowa nie może pracować dłużej niż cztery godziny tygodniowo, co stanowi dobre rozwiązanie w przypadku nauczycieli, którzy pracują w danym przedszkolu tylko kilka godzin w tygodniu. Ustawa wymaga wszak również, aby w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważały cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Zostały one określone w art. 22 § 1 Kodeksu pracy