Procedura obserwacji zajęć w Szkole ………………………………………… w ……………………………………… (wzór) I. Obserwacje przeprowadzają dyrektor lub wicedyrektorzy szkoły. II. Nie obserwuje się zajęć, jeżeli obecność osób trzecich może zakłócić przebieg pracy diagnostycznej lub terapeutycznej. III. Rodzaje obserwacji: 1. Diagnozująca. Cel: obserwacja wiedzy, umiejętności i postaw uczniów. Problematyka: opanowanie przez uczniów kluczowych umiejętności: • rozwiązywanie problemów w sposób twórczy, • stosowanie wiedzy w praktyce. 2. Doradczo-doskonaląca. Cel: doskonalenie procesu lekcyjnego (w odniesieniu do nauczycieli stażystów, kontraktowych, mianowanych). Problematyka: • tok lekcji, • ocenianie, • stosowanie WSO, • motywowanie uczniów do nauki, • oddziaływanie wychowawcze nauczyciela, • relacje nauczyciel–uczeń, • sposób komunikacji nauczyciel–uczeń, • umiejętność utrzymania dyscypliny, stosowane środki, • realizacja celów i założeń programowych, • realizacja podstawy programowej, • racjonalne wykorzystanie czasu lekcji. 3. Oceniająca. Cel: ocena kompetencji przedmiotowych, dydaktycznych i psychologicznych nauczyciela. Problematyka: • dobór treści kształcenia, • adekwatność stosowanych ćwiczeń do celów szczegółowych, • logika w konstruowaniu zajęć, • korzystanie z różnorodnych środków dydaktycznych, • komunikacja interpersonalna z uczniami, umożliwiająca wzajemny dialog, • współpraca z uczniami – przejmowanie informacji zwrotnych, • odraczanie trudnych emocji, • stosowanie konstruktywnych metod wychowawczych w sytuacjach trudnych i konfliktowych, • dbałość o pozytywny klimat społeczny podczas trwania zajęć poprzez realizację potrzeb indywidualnych wszystkich uczniów uczestniczących w zajęciach: o fizjologicznych, odpowiednia temperatura pomieszczenia, stopień przewietrzenia, dostęp uczniów do wody pitnej, o poziom poczucia bezpieczeństwa uczniów podczas wykonywanych zadań, zadawania pytań i wypowiadania się na zadany temat, o poczucie przynależności do grupy, działania mające na celu integrację zespołu klasowego, o realizacja poczucia uznania poprzez indywidualizację metod i form pracy pozwalającą na poczucie sukcesu wszystkich uczniów. 4. Kontrolna (niezapowiedziana). Cel: eliminowanie niepożądanych sytuacji i zachowań mających miejsce podczas zajęć. Problematyka: w zależności od potrzeb bieżących. IV. Zakres obserwacji: 1. Lekcje, w tym również godziny z wychowawcą. 2. Zajęcia kół przedmiotowych i kół zainteresowań, w tym również biblioteka szkolna. 3. Zajęcia sportowe. 4. Zajęcia prowadzone przez pedagoga i psychologa szkolnego. 5. Zajęcia opiekuńcze (świetlica szkolna). 6. Planowane zebrania z rodzicami. 7. Spotkania indywidualne z rodzicami planowane oraz interwencyjne. V. Planowanie obserwacji – dyrektor szkoły na każdy rok szkolny opracowuje: 1. Problematykę obserwacji, która wynika z analizy i wniosków ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego. 2. Harmonogram obserwacji. VI. Termin – obserwacja odbywa się w terminie wybranym i zaproponowanym przez nauczyciela. W wyjątkowych przypadkach (brak dyscypliny na lekcji, skargi rodziców, działania interwencyjne) obserwacja może odbyć się bez zapowiedzi, w terminie i klasie wybranych przez obserwującego. VII. Częstotliwość obserwacji pracy nauczycieli: • nauczyciel posiadający stopień awansu zawodowego przynajmniej nauczyciela mianowanego – obserwacje przeprowadzane przynajmniej raz w ciągu roku szkolnego, • nauczyciel kontraktowy i nauczyciel stażysta – obserwacje przeprowadzane co najmniej raz w ciągu półrocza; lekcje nauczyciela stażysty obserwuje opiekun stażu co najmniej raz w miesiącu; w szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor może odstąpić od obserwacji u określonego nauczyciela. VIII. Przygotowanie do przeprowadzenia obserwacji – nauczyciel, który uzgodnił z dyrektorem/wicedyrektorem termin obserwacji, ma obowiązek na dwa dni przed tym terminem przedłożyć obserwującemu scenariusz lekcji oraz rozkład materiału / plan wynikowy z danego przedmiotu. W tym samym terminie odbywa się rozmowa przedobserwacyjna, która obejmuje: 1. Planowany temat zajęć. 2. Cele (ogólny i operacyjne) obserwowanych zajęć. 3. Planowane formy przeprowadzenia zajęć. 4. Przebieg zajęć. 5. Inne informacje. Z rozmowy dyrektor sporządza notatkę (arkusz przedobserwacyjny), podpisywaną przez nauczyciela i obserwującego. IX. Obserwacja zajęć odbywa się bez ingerencji w zaplanowany temat i tok. Zostaje odnotowana w dzienniku lekcyjnym lub dzienniku zajęć pozalekcyjnych. X. Omówienie obserwowanych zajęć – omówienie obserwacji powinno odbyć się w dniu jej przeprowadzenia, a w uzasadnionych przypadkach w terminie trzech dni roboczych po jej przeprowadzeniu. Składa się z dwóch części: 1. Nauczyciel: • czy były odstępstwa od planowanej konstrukcji lekcji; jeżeli tak, to czym spowodowane, • czy zaplanowane cele operacyjne zostały osiągnięte; jak zostanie to sprawdzone, • jakie sposoby badania osiągnięć edukacyjnych uczniów stosuje nauczyciel. 2. Obserwujący: • spostrzeżenia z obserwacji zajęć: dobór tematu, metod pracy i środków dydaktycznych, organizacja zajęć, aktywizacja i ocenianie uczniów, • spostrzeżenia z analizy dokumentacji pedagogicznej i wychowawczej nauczyciela, • sformułowanie wniosków i zaleceń (w zależności od potrzeb). W czasie rozmowy wypełniany jest arkusz obserwacyjny, który podpisują nauczyciel oraz obserwujący zajęcia. XI. Jeżeli nauczyciel z własnej winy nie uzgodnił terminu obserwacji we wskazanym w harmonogramie miesiącu, obserwujący ma prawo wybrać termin według własnego uznania. W powyższej sytuacji obserwacja odbywa się bez wcześniejszej zapowiedzi. XII. Wnioski z obserwacji są omawiane podczas zebrań rady pedagogicznej oraz wykorzystywane do planowania pracy w następnym roku szkolnym.