STAN PRAWNY NA 19 GRUDNIA 2025
Klasyfikacja śródroczna ma na celu okresowe podsumowanie osiągnięć uczniów z zajęć edukacyjnych oraz ich zachowania. Wynikiem takiego podsumowania są śródroczne oceny klasyfikacyjne. Co na temat klasyfikacji śródrocznej mówią przepisy prawa? Na jakie szczególne zasady klasyfikacji śródrocznej zwrócić uwagę?
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa oświatowego szkoły publiczne są obowiązane m.in. do stosowania zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, o których mowa w rozdziale 3a Ustawy o systemie oświaty. W rozdziale tym określono m.in. zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach publicznych. Szkoły powinny ponadto stosować przepisy, które zostały zamieszczone w aktach wykonawczych wydanych na podstawie Ustawy o systemie oświaty. Chodzi tu przede wszystkim o Rozporządzenie MEN z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach.
Ważne!
Szkoły publiczne są zobowiązane do uregulowania spraw związanych ze szczegółowymi warunkami i sposobem oceniania wewnątrzszkolnego uczniów w statutach (art. 98 ust. 1 pkt 8 Prawa oświatowego). Ponadto, ponieważ ustalanie śródrocznych ocen klasyfikacyjnych jest częścią oceniania wewnątrzszkolnego, sprawy związane z klasyfikowaniem śródrocznym należy doprecyzować w statucie szkoły publicznej.
Podstawowe zasady klasyfikacji śródrocznej
Według art. 44f ust. 2 uso. klasyfikacja śródroczna polega na okresowym podsumowaniu osiągnięć edukacyjnych ucznia z zajęć edukacyjnych i zachowania ucznia oraz ustaleniu śródrocznych ocen klasyfikacyjnych z tych zajęć i śródrocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania. Przepisy przewidują, że klasyfikację śródroczną należy przeprowadzać co najmniej raz w ciągu roku szkolnego, w terminie określonym w statucie szkoły.
Oceny klasyfikacyjne śródroczne to jeden z rodzajów ocen, które otrzymują uczniowie w czasie nauki w szkole (art. 44e ust. 1 pkt 2 lit. a uso.). Również w przypadku ocen śródrocznych trzeba mieć na uwadze ogólne zasady oceniania, które wskazują, że ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do:
1) wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego lub efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodach oraz wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania,
2) wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania – w przypadku dodatkowych zajęć edukacyjnych.
Stosownie do § 9 Rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach przy ustalaniu oceny z wychowania fizycznego, techniki, plastyki i muzyki należy przede wszystkim brać pod uwagę wysiłek wkładany przez ucznia w wywiązywanie się z obowiązków wynikających ze specyfiki tych zajęć, a w przypadku wychowania fizycznego – także systematyczność udziału ucznia w zajęciach oraz aktywność ucznia w działaniach podejmowanych przez szkołę na rzecz kultury fizycznej.
Natomiast zgodnie z przepisami oświatowymi ocenianie zachowania ucznia polega na rozpoznawaniu przez wychowawcę oddziału, nauczycieli oraz uczniów danego oddziału stopnia respektowania przez ucznia zasad współżycia społecznego i norm etycznych oraz obowiązków określonych w statucie szkoły (art. 44b ust. 4 uso.). Śródroczna ocena klasyfikacyjna zachowania musi uwzględniać następujące podstawowe obszary:
1) wywiązywanie się z obowiązków ucznia,
2) postępowanie zgodne z dobrem społeczności szkolnej,
3) dbałość o honor i tradycje szkoły,
4) dbałość o piękno mowy ojczystej,
5) dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób,
6) godne, kulturalne zachowanie się w szkole i poza nią,
7) okazywanie szacunku innym osobom.
W trakcie ustalania śródrocznych ocen klasyfikacyjnych trzeba dodatkowo mieć na uwadze, że:
- śródroczne oceny klasyfikacyjne z zajęć edukacyjnych nie powinny mieć wpływu na śródroczną ocenę klasyfikacyjną zachowania (art. 44f ust. 8 uso.),
- śródroczna ocena klasyfikacyjna zachowania nie może mieć wpływu na śródroczne oceny klasyfikacyjne z zajęć edukacyjnych (art. 44f ust. 9 uso.).
Ocenianie osiągnięć edukacyjnych oraz zachowania powinno zostać przeprowadzone z uwzględnieniem zasad oceniania wewnątrzszkolnego, stanowiących część statutu danej szkoły. Celem prawidłowo przeprowadzonego oceniania wewnątrzszkolnego powinny być:
1) informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i jego zachowaniu oraz o postępach w tym zakresie,
2) udzielanie uczniowi pomocy w nauce poprzez przekazanie uczniowi informacji o tym, co zrobił dobrze i jak powinien się dalej uczyć,
3) udzielanie wskazówek do samodzielnego planowania własnego rozwoju,
4) motywowanie ucznia do dalszych postępów w nauce i zachowaniu,
5) dostarczanie rodzicom i nauczycielom informacji o postępach i trudnościach w nauce i zachowaniu ucznia oraz o szczególnych uzdolnieniach ucznia,
6) umożliwienie nauczycielom doskonalenia organizacji i metod pracy dydaktyczno-wychowawczej.
Natomiast ocenianie wewnątrzszkolne – według przepisów oświatowych – powinno obejmować:
1) formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych niezbędnych do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych i dodatkowych zajęć edukacyjnych oraz zajęć z języka mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języka regionalnego,
2) ustalanie kryteriów oceniania zachowania,
