STAN PRAWNY NA 7 LIPCA 2022 Zmiany w Polskim Ładzie Opracowała i zaktualizowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji Podstawa prawna: • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), • Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1265). Polski Ład, który obowiązuje od 1 stycznia 2022 roku, spowodował zamieszanie w prawidłowym naliczaniu podatku dochodowego od osób fizycznych. Ulgi i zwolnienia wprowadzone z początkiem roku nie do końca zniwelowały negatywne skutki zmian w ramach Polskiego Ładu. Wskutek licznych głosów podatników ustawodawca postanowił znowelizować przepisy po raz kolejny. Nowa skala podatkowa Od 1 lipca 2022 r. zmodyfikowana została skala podatkowa, a wraz z nią przeliczeniu uległa kwoty zmniejszającej podatek. Nowelizacja wprowadziła obniżenie stawki podatku dochodowego od osób fizycznych w pierwszym przedziale skali podatkowej z 17 proc. do 12 proc. Niższy podatek ma naliczany od wszystkich wypłat wynagrodzeń wypłacanych pracownikowi od 1 lipca 2022 r., chyba że pracownik podlega już wyższemu 32 proc. podatkowi. Natomiast ostateczny zysk tej zmiany będzie odczuwalny przy rozliczeniu podatku dochodowego za rok 2022 r. Podstawa obliczenia podatku w złotych Podatek wynosi ponad do 120 000 12 proc. minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł 120 000 10 800 zł + 32 proc. nadwyżki ponad 120 000 zł Nowelizacja przepisów nie zmienia wysokości kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 000 zł. Ważne! Jeżeli stawka pierwszego progu podatkowego zostanie obniżona do 12 proc., to zmianie ulega również kwota zmniejszająca podatek. Ustalając kwotę zmniejszającą podatek, oblicza się ją poprzez przemnożenie 12 proc. przez kwotę wolną od podatku. Zatem kwota zmniejszająca podatek wynosi od 1 lipca 2022 r. 3600 zł (30 000 zł x 12 proc. = 3600 zł). Zmiana kwoty zmniejszającej podatek na 3600 zł skutkuje znowelizowaniem kwoty zmniejszającej dotyczącej miesięcznych zaliczek na podatek. Wynosić ona będzie 300 zł (1/12 z kwoty zmniejszającej podatek 3600 zł = 300 zł). W okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 r. , po zmianach od 1 stycznia 2022 r., wynosiła 425 zł. PIT-2 Zmianie uległy przepisy dotyczące stosowania kwoty zmniejszającej podatek. Od 1 stycznia 2-23 r. podatnik-pracownik będzie mógł złożyć oświadczenie o stosowanie pomniejszenia nie więcej niż trzem płatnikom. Obecnie nie ma takiej możliwości, tylko jeden płatnik ma prawo do potrącania kwoty zmniejszającej podatek. Od stycznia 2023 r. podatnik będzie mógł wskazać w Oświadczeniu o stosowanie pomniejszenia (formularz PIT-2), że płatnik jest uprawniony do pomniejszenia zaliczki o kwotę stanowiącą: • 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (po zmianie o 300 zł), albo • 1/24 kwoty zmniejszającej podatek (po zmianie o 150 zł), albo • 1/36 kwoty zmniejszającej podatek (po zmianie o 100 zł). W przypadku uzyskiwania w danym miesiącu przychodów od więcej niż jednego płatnika podatnik będzie mógł złożyć oświadczenie o stosowanie pomniejszenia, jeżeli: • łączna kwota pomniejszenia stosowana przez wszystkich płatników w tym miesiącu nie przekracza kwoty stanowiącej 1/12 kwoty zmniejszającej podatek oraz • w roku podatkowym podatnik za pośrednictwem płatnika nie skorzystał w pełnej wysokości z pomniejszenia kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, w tym również, gdy złożył wniosek o niepobieranie zaliczek w danym roku podatkowym. Kwotę tę będą mogli stosować również zleceniodawcy i pozostali płatnicy wypłacający świadczenia z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 Ustawy PIT, oraz płatnicy pobierający zaliczki od dochodów z praw majątkowych (zmiany te zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2023 r.). Dodatkowo należy pamiętać, że podatnik będzie miał możliwość złożenia wniosku o niepobieranie zaliczek w danym roku podatkowym, jeżeli przewiduje, że uzyskane przez niego dochody podlegające opodatkowaniu skalą podatkową nie przekroczą w roku podatkowym kwoty 30 000 zł. Podatnik jednak będzie musiał pamiętać, iż ma obowiązek niezwłocznie wycofać ten wniosek, jeżeli stwierdzi, że wysokość tych dochodów przekroczy tę kwotę. Zakłady pracy – zaliczki Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami zaliczki za miesiące od stycznia do grudnia mają wynosić: • za miesiące, w których dochód podatnika uzyskany od początku roku od tego płatnika nie przekroczył kwoty 120 000 zł – 12 proc. dochodu uzyskanego w danym miesiącu, • za miesiąc, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku od tego płatnika przekroczył kwotę 120 000 zł – 12 proc. od tej części dochodu uzyskanego w tym miesiącu, która nie przekroczyła tej kwoty i 32 proc. od nadwyżki ponad kwotę 12 000 zł, • za miesiące następujące po miesiącu, w którym zostanie przekroczony drugi próg podatkowy – 32 proc. dochodu uzyskanego w danym miesiącu od tego płatnika. Podatnicy mają możliwość złożenia pracodawcy oświadczenia, że za dany rok zamierzają opodatkować dochody na zasadach określonych dla małżonków albo osób samotnie wychowujących dzieci, a za rok podatkowy przewidywane, określone w oświadczeniu: • dochody podatnika nie przekroczą kwoty 120 000 zł, a małżonek lub dziecko nie uzyskują żadnych dochodów, które łączy się z dochodami podatnika. W takim wypadku zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wynoszą 12 proc. dochodu uzyskanego w danym miesiącu od tego płatnika i są dodatkowo pomniejszane za każdy miesiąc o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, • dochody podatnika przekroczą kwotę 120 000 zł, a dochody małżonka lub dziecka, które łączy się z dochodami podatnika, nie przekraczają tej kwoty – zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wynoszą 12 proc. dochodu uzyskanego w danym miesiącu od tego płatnika. Ważne! Zgodnie z zapisami nowelizacji od 1 lipca 2022 roku został zlikwidowany obowiązek nakładany na płatników dotyczący podwójnego przeliczania list płac zgodnie z zasadami przed Polskim Ładem i po Polskim Ładzie (uchylony został art. 53a Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Likwidacja tzw. ulgi dla klasy średniej Ustawodawca uchylił od 1 lipca 2022 r. przepisy dotyczące stosowania ulgi dla klasy średniej. Wydaje się, że to jest dobry ruch, gdyż ulga ta rodziła bardzo dużo problemów z jej prawidłowym naliczaniem, w szczególności u pracodawców, u których występowało w miesiącu kilka list. Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw zawiera zabezpieczenie, które spowoduje, że podatnicy, którzy stracą na likwidacji tej ulgi (mimo obniżenia stawki), otrzymają zwrot różnicy, czyli kwotę zmniejszającą zobowiązanie, tak aby nowe rozwiązanie nie spowodowało pogorszenia ich prawnopodatkowej sytuacji (przepisy przejściowe). Jeśli podatek należny za 2022 r. wynikający z zeznania będzie wyższy od hipotetycznego podatku należnego za 2022 r., właściwy naczelnik urzędu skarbowego zwróci podatnikowi kwotę tej różnicy. „Hipotetyczny podatek należny za 2022 r.” nie stanowi podatku należnego za 2022 r., ponieważ podatek ten będzie zawsze obliczany zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 lipca 2022 r. Hipotetyczny podatek należny będzie obliczony według przepisów obowiązujących w PIT przed 1 lipca 2022 r. i umożliwi ustalenie, czy podatnik nie stracił na zmianach wprowadzonych w trakcie roku podatkowego. Będzie również stanowił podstawę do dokonania „zwrotu kwoty różnicy” w celu zapewnienia zgodności przepisów obowiązujących od 1 lipca 2022 r. z zasadami demokratycznego państwa prawnego (zakazem wprowadzania zmian niekorzystnych dla podatników w trakcie roku podatkowego). Ważne! „Zwrot kwoty różnicy” to czynność materialno-techniczna organu podatkowego skutkująca zmniejszeniem zobowiązania podatkowego podatnika w PIT za 2022 r. Czynność ta będzie dokonywana z urzędu, bez wniosku podatnika, w trybie bezdecyzyjnym. Każdy podatnik, u którego wystąpi kwota różnicy do zwrotu, otrzyma od właściwego naczelnika urzędu skarbowego informację o wystąpieniu kwoty różnicy w terminie 21 dni od dnia złożenia zeznania. Informacja ta nie będzie podlegać zaskarżeniu. Pozostałe zmiany Nowe regulacje zobowiązują podatników do wycofania albo zmiany uprzednio złożonych oświadczeń lub wniosków, jeżeli uległy zmianie okoliczności mające wpływ na obliczenie przez płatnika zaliczki na podatek. Jeżeli podatnik zmieni uprzednio złożone oświadczenie lub wniosek, nie będzie obowiązany do wycofania poprzednio złożonych, bowiem nowy wniosek czy oświadczenie zastąpi poprzednio złożone dokumenty. Ważne! Istotną zmianą jest brak odpowiedzialności pracodawcy w przypadku nieprawidłowego pobrania zaliczek na PIT z uwagi na błędną informację przekazaną przez pracownika. Taka sytuacja może mieć miejsce, w sytuacji złożenia przez pracownika nieprawidłowego oświadczenia np. u dwóch pracodawców, i każdy z nich, obliczając zaliczki na PIT, uwzględni temu pracownikowi pełną kwotę wolną od podatku (choć każdy z nich powinien rozliczyć jedynie połowę z tej kwoty). Nowelizacja wprowadziła nowe zwolnienie w postaci zerowego PIT dla osób z wymienionych w Ustawie grup podatników, pobierających zasiłki macierzyńskie. Katalog przychodów podlegających zwolnieniu od podatku, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł, uległ rozszerzeniu o przychody z zasiłku macierzyńskiego. Przepisy te, obowiązują z mocą wsteczną, od 1 stycznia 2022 roku, jednak pobrane do czerwca 2022 r. zaliczki nie podlegają korekcie. Zostaną one rozliczone przez pracownika w zeznaniu rocznym. Osoby pobierające zasiłek macierzyński mają prawo do ulg dla osób, które nie ukończyły 26. roku życia, dla osób, które przeniosły miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dla osób, które wykonują władzę rodzicielską w stosunku do co najmniej czworga dzieci. Nowelizacja przynosi także zmiany dotyczące możliwości składania oświadczeń i wniosków, które podatnicy mogą złożyć również poprzez kadrowo-płacowe systemy elektroniczne funkcjonujące u danego pracodawcy, a nie wyłącznie „pisemnie”. Zatem pracodawca będzie miał do wyboru, czy chce skorzystać z określonego i udostępnionego przez Ministra Finansów w Biuletynie Informacji Publicznej wzoru, czy też w tym celu wykorzysta sporządzony przez siebie wzór albo kadrowo-płacowy elektroniczny system funkcjonujący u pracodawcy. Płatnik po ustaniu stosunku prawnego łączącego go z podatnikiem ma nadal stosować – przy obliczaniu zaliczek od świadczeń należnych z tego stosunku (np. wypłacając dodatkowe roczne wynagrodzenie) – wniosek podatnika o obliczanie zaliczek bez stosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 Ustawy PIT (ulga dla młodych) lub miesięcznych kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 lub 3 Ustawy PIT, oraz wniosek o niestosowanie 50 proc. kosztów uzyskania przychodów.