STAN PRAWNY NA 25 STYCZNIA 2022 Zmiany w kwotach wolnych od potrąceń w egzekucji z wynagrodzenia za pracę Opracowała: Aneta Mościcka, prawnik z odbytą aplikacją sądową, dziennikarz od 2001 r. Autorka artykułów z zakresu prawa: pracy, BHP, cywilnego, gospodarczego, podatków, zamówień publicznych, nieruchomości. Współpracuje m.in. z Wydawnictwem C. H. Beck, Wydawnictwem Wiedza i Praktyka Podstawa prawna: • Projekcie zmian w Kodeksie pracy, Kodeksie karnym wykonawczym, Prawie bankowym, Ustawie o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (druk nr 1696). Zwiększenie skuteczności egzekucji sądowych i administracyjnych, innych niż alimentacyjne, zmiany w zakresie kwot wolnych od potrąceń w egzekucji z wynagrodzenia za pracę oraz z rachunku bankowego i z rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej to najważniejsze aspekty nowelizacyjne w złożony w Sejmie Projekcie zmian w Kodeksie pracy, Kodeksie karnym wykonawczym, Prawie bankowym, Ustawie o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Celem złożonego w Sejmie przez Komisję do spraw petycji Projektu zmian w Kodeksie pracy, Kodeksie karnym wykonawczym, Prawie budowlanym, Ustawie o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych jest zwiększenie skuteczności egzekucji sądowej i administracyjnej, poprzez zmianę czterech ustaw: Kodeksu pracy, Kodeksu karnego wykonawczego, Prawa bankowego, Ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Co zmieni proponowana nowelizacja? Projekt nowelizacji wprowadza zmiany w zakresie kwot wolnych od potrąceń w egzekucji z wynagrodzenia za pracę (w tym z wynagrodzenia osadzonego / skazanego) oraz z rachunku bankowego i analogicznie z rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. W przypadku wynagrodzenia za pracę kwotę wolną od egzekucji stanowi obecnie równowartość minimalnego wynagrodzenia – projektowana Ustawa zawiera propozycję obniżenia tej kwoty do 85 proc. tego wynagrodzenia. W przypadku wynagrodzenia osoby skazanej nastąpi obniżenie limitu kwoty wolnej od egzekucji z równowartości 60 proc. minimalnego wynagrodzenia do 50 proc. tego wynagrodzenia. Środki zgromadzone na rachunkach bankowych i rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych byłyby wolne od potrąceń do wysokości 50 proc. minimalnego wynagrodzenia, obecnie limit ten wynosi 75 proc. tego wynagrodzenia. Ważne! Jednym z najprostszych sposobów uniknięcia regulowania swoich zobowiązań innych niż należności alimentacyjne jest dziś fikcyjne zatrudnianie się z wynagrodzeniem minimalnym, które jest wolne od potrąceń oraz otrzymywanie pozostałej części wynagrodzenia w sposób nierejestrowany. Dlaczego wprowadzenie zmiany jest tak istotne? Dokonywany w ostatnich latach wzrost kwoty minimalnego wynagrodzenia spowodował, że kwota ta coraz bardziej zbliża się do mediany wynagrodzenia, a zatem do zarobków osiąganych przez znaczną część społeczeństwa, oddalając się w ten sposób od kwoty uznawanej za minimum egzystencji. Zgodnie z aktualnymi przepisami dłużnicy pobierający wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę są w całości chronieni przed egzekucją, co stawia ich w sytuacji uprzywilejowanej wobec znacznej części społeczeństwa, która musi z analogicznego wynagrodzenia ponosić bieżące wydatki również na obsługę zaciągniętych zobowiązań. Kwota wolna od potrąceń nie ma odniesienia do rzeczywistej sytuacji życiowej dłużnika, np. nie różnicuje sytuacji osoby, która z minimalnego dochodu musi utrzymać kilkuosobową rodzinę, i osoby, która uzyskując minimalny dochód, pozostaje np. na utrzymaniu rodziców. Budzi to zastrzeżenia z perspektywy zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Projektowana Ustawa, pozwalając dłużnikom na zachowanie nadal środków niezbędnych do życia, zmierza do ograniczenia tych niesprawiedliwości. Aktualnie Projekt Ustawy został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu.