STAN PRAWNY NA 7 MAJA 2021 Prowadzenie skrzynki ePUAP Opracował: Marcin Majchrzak, prawnik, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie Podstawa prawna: • Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 670), • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 305). Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia elektronicznej platformy usług administracji publicznej został określony w art. 2 Ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Obowiązek ten dotyczy: • organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, a także jednostek samorządu terytorialnego i ich organów, • jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, • funduszy celowych, • samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz spółek wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, • Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, • Narodowego Funduszu Zdrowia, • państwowych lub samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu realizacji zadań publicznych, • uczelni, • federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, • instytutów badawczych, • instytutów działających w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, • jednostek organizacyjnych tworzonych przez Polską Akademię Nauk, • Polskiej Komisji Akredytacyjnej, • Rady Doskonałości Naukowej. Z perspektywy jednostek oświatowych istotne znaczenie ma zaliczenie jednostek budżetowych do katalogu podmiotów objętych ww. obowiązkiem. Dotyczy to jednak wyłącznie publicznych jednostek oświaty, w tym publicznych poradni psychologiczno- -pedagogicznych, które są zakładane i prowadzone przez JST właśnie w formie samorządowych jednostek budżetowych. Natomiast niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne nie funkcjonują w formie jednostek budżetowych, w rozumieniu Ustawy o finansach publicznych, i z tego względu nie zostały one objęte obowiązkiem zapewnienia dostępu do ePUAP. Do rozważenia pozostaje jednak możliwość założenia konta na ePUAP dla organizacji będącej organem prowadzącym taką poradnię, np. stowarzyszenia czy fundacji. Ważne! Wskazówki techniczne w zakresie zakładania konta na ePUAP można odnaleźć na stronie epuap.gov.pl (w części „Strefa klienta”  „Pomoc”  „Instrukcje i podręczniki” – plik „Zakładanie konta organizacji”). Wyrok z dnia 30 marca 2016 r. Publiczne jednostki oświatowe są zobowiązane do posiadania skrzynki ePUAP. Jednocześnie, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w Wyroku z dnia 30 marca 2016 r. (II SAB/Gd 213/15), nieprawidłowości w tym zakresie nie mogą być przerzucane na osoby korzystające z tego systemu. W omawianej sprawie rodzic planował złożyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, jednakże okazało się, że na stronie internetowej placówki oświatowej brak było odpowiedniego odnośnika. Z tego względu wniosek został przez niego wysłany za pośrednictwem skrzynki e-mail. Ponieważ nie otrzymał stosownej odpowiedzi, wszczęta została sprawa w związku z bezczynnością organu administracyjnego – dyrektora jednostki oświatowej. Dyrektor tłumaczył się tym, że wysłany przez rodzica e-mail nigdy nie dotarł, natomiast profil jednostki oświatowej na platformie ePUAP został utworzony dopiero po tym, jak rodzic złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej. Rozstrzygnięcie sądu Rozstrzygnięcie sądu jest o tyle ciekawe, że przypomniano w nim, iż obowiązkiem publicznej jednostki oświaty – będącej w świetle art. 11 ust. 1 Ustawy o finansach publicznych jednostką budżetową – jest założenie i posiadanie elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP. Obowiązek ten wynika z art. 16 ust. 1a Ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, który wskazuje, że podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Z kolei art. 3 pkt 17 tej Ustawy wskazuje, że elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Przez ePUAP należy rozumieć system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci internet. Ważne! W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak na stronie jednostki oświaty BIP-u adresu (odnośnika) do elektronicznej skrzynki podawczej danego podmiotu lub jej nieobsługiwanie jest ewidentnym i niedającym się niczym usprawiedliwić naruszeniem prawa. Natomiast do obowiązków organu administracji publicznej, który pomimo istniejącego obowiązku nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP, należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., I OSK 1968/15). Sąd wskazał, że wszelkie skutki trudności czy nieprawidłowości w zakresie obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów.