Welcome to the UK! Opracowała: Jolanta Molenda O SCENARIUSZU: Prezentowany scenariusz przyjął formę zbioru pomysłów, pośród których nauczyciele klas I–III z pewnością znajdą coś dla siebie. Na omówienie tych zagadnień najlepiej poświęcić nawet cztery jednostki lekcyjne. Jeśli jednak nie macie takiej możliwości, możecie wybrać jedną lub dwie aktywności z prezentowanych poniżej propozycji i to na nich się skupić. Pamiętajcie, że niezależnie od grupy wiekowej uczniów, z którymi prowadzicie zajęcia, kilka razy w roku warto w nie wpleść elementy kultury krajów anglojęzycznych. Wystarczy dostosować omawiane treści do wieku odbiorców. GRUPA WIEKOWA: uczniowie klas I–III. CELE OPERACYJNE: • zapoznanie ze słownictwem związanym z Wielką Brytanią, • zapoznanie z krajami wchodzącymi w skład Wielkiej Brytanii, • zapoznanie z ciekawostkami związanymi z Wielką Brytanią, • przybliżenie kultury brytyjskiej, • zapoznanie z piosenką London Bridge is falling down, • motywowanie uczniów do nauki języka angielskiego w ciekawy i przyjemny sposób. METODY PRACY: • naturalna, • audiowizualna, • TPR (total physical response), • narracyjna, • komunikacyjna, • audiolingwalna. POMOCE DYDAKTYCZNE: • walizka z przedmiotami związanymi z Wielką Brytanią, • mapa Europy, • puzzle obrazkowe przedstawiające kraje wchodzące w skład Wielkiej Brytanii, • laptop, rzutnik, ekran projekcyjny (lub tablica interaktywna), • zdjęcia królowej Elżbiety, • fotościanka, • koperty z fotografiami przedstawiającymi najsłynniejsze atrakcje turystyczne Wielkiej Brytanii, • aparat fotograficzny, • ciekawostki na temat londyńskich atrakcji turystycznych, • książka edukacyjna o Londynie, • gra planszowa narysowana na szarym papierze, pionki do gry, kostka, • duży karton, • rekwizyty: diadem, plastikowe korona i berło, peleryna, • filiżanki, angielska herbata, angielskie herbatniki, mleko, • zdjęcia przedstawiające najbardziej popularne brytyjskie dania, • papierowe talerzyki, • biszkopt, bita śmietana, dżem, • karciana gra edukacyjna London Snap, • kolorowy papier, blok A3, klej, ołówki, kredki. 1. Where are we going? – przed rozpoczęciem zajęć warto zadbać o wprowadzenie odrobiny tajemniczości. Można to zrobić przy wykorzystaniu walizki z przedmiotami stanowiącymi dla dzieci podpowiedź, którą przyniesiemy do klasy. Zadaniem uczniów będzie odgadnięcie celu naszej podróży. Proponuję spakować: • bilety lotnicze (można je przygotować w dowolnym programie graficznym), dzięki którym uczniowie dowiedzą się, w jaki sposób (samolotem) można dostać się do miejsca, o którym będziemy rozmawiać (po zajęciach uczniowie mogą zatrzymać bilety na pamiątkę), • koronę, berło lub inne królewskie insygnia – nauczyciel może zadać uczniom pytania: What’s this?, What are these? i poprosić o odpowiedź w języku angielskim, • filiżankę ze spodkiem i herbatę – starsi uczniowie przy tej podpowiedzi powinni już bez problemu odgadnąć, jaki będzie cel naszej podróży, • zabawkę – piętrowy autobus – powinna ona z kolei naprowadzić młodsze dzieci; przy okazji możemy z nimi zaśpiewać piosenkę The Wheels on the Bus. 2. The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland – po odgadnięciu przez dzieci celu podróży nauczyciel przechodzi do mapy Europy (wyświetlonej na tablicy lub zawieszonej na ścianie), na której wskazuje Wielką Brytanię (i państwa wchodzące w jej skład). Wprowadza przy okazji angielskie nazwy poszczególnych krajów (England, Scotland, Ireland, Wales). Można dodatkowo przygotować dla każdego ucznia puzzle obrazkowe do ułożenia (starsze dzieci mogą ponadto podpisać wszystkie kraje). 3. Internetowe inspiracje – podczas zajęć kulturowych warto korzystać z dobrodziejstw internetu. W jego zasobach znajduje się wiele wartościowych materiałów prezentowanych w bardzo atrakcyjnej dla uczniów formie. Zachęcam do samodzielnych poszukiwań, szczególnie polecam jednak: • film edukacyjny National Geographic prezentujący 40 000 lat historii Londynu w niecałe trzy minuty – https://www.youtube.com/watch?v=ovzoNbUkg6k [dostęp: 17 marca 2021], • film będący wakacyjnym przewodnikiem po Londynie, dzięki któremu zwiedzimy to niezwykłe miasto, poznamy jego najsłynniejsze zabytki i budowle – https://www.youtube.com/watch?v=45ETZ1xvHS0 [dostęp: 17 marca 2021], • UK, Great Britain, England, Scotland, Ireland, Wales – film dla starszych uczniów, którym chcemy wytłumaczyć zawiłości nazewnictwa krajów tworzących Zjednoczone Królestwo oraz przedstawić fakty i ciekawostki na temat różnic między nimi – http://www.youtube.com/watcg?v=3MKuejv5qI [dostęp: 17 marca 2021], • bardzo ciekawe propozycje można znaleźć również na portalu Wordwall, który umożliwia tworzenie zarówno ćwiczeń interaktywnych, jak i materiałów do wydruku; zawiera gotowe quizy, które doskonale sprawdzą się jako podsumowanie omawianej tematyki – https://wordwall.net/resource/1006258/angielski/london-sights [dostęp: 17 marca 2021]. 4. Queen Elizabeth II – planując zajęcia kulturowe o Wielkiej Brytanii, nie sposób pominąć postaci królowej Elżbiety II, która w kwietniu obchodzi urodziny. Mnóstwo naszych aktywności może skupiać się wokół tej niezwykłej postaci. Możemy m.in.: • Napisać list do królowej Elżbiety, do którego dołączymy własnoręcznie wykonane kartki urodzinowe z życzeniami. Będzie to doskonała okazja do wprowadzenia zwrotów grzecznościowych w języku angielskim, które są wykorzystywane do pisania listów formalnych. Warto wytłumaczyć uczniom, że odpowiedź na nasz list może nigdy nie nadejść z racji liczby obowiązków ciążących na królowej. Jednak doświadczenie pokazuje, że jeśli nadawcą takiego listu jest placówka oświatowa, to po mniej więcej trzech miesiącach można spodziewać się odpowiedzi prosto z pałacu Buckingham. • Obejrzeć wspólnie z uczniami film z koronacji królowej Elżbiety II z 1953 (!) r. (polecam szczególnie: https://www.youtube.com/watch?v=JJEUtX2_GwI). Będzie to doskonały wstęp do rozmowy na temat zwyczajów, tradycji i obowiązków związanych z przynależnością do rodziny królewskiej. • Namalować portrety królowej Elżbiety. Możemy przygotować prezentację multimedialną ze zdjęciami przedstawiającymi królową na różnych etapach jej życia i na koniec zaprezentować jej aktualne zdjęcie. Zadaniem uczniów będzie namalowanie jej portretu. Możemy do tego celu wykorzystać pastele, farby akwarelowe, flamastry lub pozostawić dzieciom możliwość wyboru techniki plastycznej. Z powstałych prac możemy przygotować wystawę, na której oprócz obrazów znajdą się plakaty z informacjami o królowej w języku angielskim. 5. Royal photo session – kolejnym punktem zajęć może być sesja zdjęciowa, podczas której uczniowie będą mogli zmienić się na chwilę w królową Elżbietę II lub członka Queen's Guard. Wystarczy przygotować fotościankę (namalować na brystolu wizerunek królowej i królewskiego strażnika) i zaprosić dzieci do pozowania. 6. The most popular places to visit in the UK – zapoznanie z najciekawszymi atrakcjami turystycznymi Wielkiej Brytanii. Nauczyciel umieszcza w różnych miejscach w klasie koperty z fotografiami przedstawiającymi najsłynniejsze atrakcje turystyczne Wielkiej Brytanii. Wręcza wybranemu dziecku aparat fotograficzny (można wykorzystać stary, niedziałający model) i prosi o odnalezienie ukrytej koperty. Dziecko podchodzi do koperty, „robi” zdjęcie i wyjmuje z niej gotową fotografię. Starsi uczniowie mogą spróbować nazwać to, co na niej widzą, młodszym dzieciom nauczyciel wyjaśnia, co jest na nich przedstawione. Po „wywołaniu” wszystkich zdjęć nauczyciel umieszcza je na tablicy, tworząc swoistą galerię. Na koniec czyta opisy przygotowane na osobnych kartkach (dla dzieci młodszych mogą to być informacje w języku polskim, starsze poradzą sobie z wiadomościami w języku angielskim). Dzieci próbują wskazać fotografię, której ten opis dotyczy. Możemy przy okazji nauczyć dzieci piosenki London Bridge is falling down, opowiedzieć im legendę o Nessie, która zamieszkuje szkockie jezioro, czy opisać historię Tower of London. Spośród licznych atrakcji warto wspomnieć m.in. o: Stonehenge monument, The Tower of London, London Eye, Loch Ness, Edinburgh Castle, Buckingham Palace, London Bridge, The White Cliffs Of Dover, Hadrian’s Wall oraz o Big Benie. 7. Books about London – nie wyobrażam sobie przeprowadzenia zajęć kulturowych bez ciekawych książek, dzięki którym można przybliżyć dzieciom omawiane zagadnienia. Na zajęcia związane z Wielką Brytanią szczególnie polecam cztery pozycje: Pop-up London, Wind-up Bus, Big Picture Book of London oraz historyjkę The Queen’s Hat. Możemy dzięki nim przyjrzeć się z bliska brytyjskim zabytkom i poznać anglosaską kulturę i zwyczaje. 8. The United Kingdom travel map – gra planszowa utrwalająca nazewnictwo wprowadzone na zajęciach językowych. Nauczyciel rozkłada na podłodze arkusz szarego papieru z narysowaną planszą do gry (plansza może przedstawiać mapę Wielkiej Brytanii), na której znajdują się pola, po których poruszać się będą uczestnicy. Gra może rozpoczynać się w porcie Plymouth (usytuowanym na granicy między Kornwalią a Devonem), a kończyć w Glasgow. Niektóre pola mogą zostać oznaczone premiami lub pułapkami, dzięki którym gra będzie ciekawsza, np.: • symbol Queen's Guard – konieczność poczekania jednej kolejki z uwagi na zmianę warty strażników, • symbol The London Underground – gracz może przesunąć się do przodu na wyznaczone pole, • symbol Big Bena – dodatkowy rzut kostką, • Leprehaun – przesunięcie się do przodu po symbolu tęczy, • symbol red telephone box – konieczność poczekania dwóch kolejek, podczas których wykonujemy telefon do domu, • symbol double-decker bus – dodatkowy rzut kostką, • symbol filiżanki herbaty – oznacza konieczność poczekania jednej kolejki. Po objaśnieniu uczniom zasad gry nauczyciel dzieli ich na mniejsze grupy i wręcza im kostkę wraz z pionkami. Uczniowie rozgrywają grę, podając liczbę oczek na kostce, nazwy mijanych zabytków, budowli i atrakcji w języku angielskim. 9. Hackney carriage – jednym z najbardziej znanych londyńskich symboli jest czarna taksówka znana jako hackney carriage. Podczas zajęć kulturowych możemy pokusić się o wspólne wykonanie takiej taksówki z dużego kartonu. Podczas malowania czy przyklejania gotowych elementów (typu światła) nauczyciel może opowiadać dzieciom ciekawostki związane z tym charakterystycznym pojazdem. Zwieńczeniem naszych wysiłków może być sesja zdjęciowa z taksówką w tle. Zamiast hackney carriage możemy też wykonać makietę Big Bena lub czerwonej budki telefonicznej. 10. The Queen/King says – zabawa na podstawie tradycyjnej zabawy angielskiej Simon says – jedno dziecko zamienia się w królową brytyjską (chłopcy mogą zamienić się w króla) i odpowiednio modulowanym głosem wydaje pozostałym dzieciom (poddanym) różne polecenia, np.: Clap your hands, Touch something blue, Moo like a cow. Na sygnał nauczyciela następuje zamiana królowej. Do zabawy można wykorzystać rekwizyty, np. diadem, plastikową koronę z berłem czy pelerynę, które dzieci będą sobie przekazywać. 11. Five o’clock tea – Anglia często nazywana jest krajem osób pijących herbatę. Warto zapoznać uczniów z długą historią herbaty sięgającą XVIII w., kiedy była ona napojem dla osób z wyższych sfer. We wcześniej umówionym dniu każde z dzieci przynosi do szkoły ulubioną filiżankę – będą mogły napić się w nich specjalnie przygotowanej herbaty. Nauczyciel opowiada dzieciom o zwyczaju picia jej przez Brytyjczyków i kultywowaniu tej tradycji. Chętni uczniowie mogą spróbować dodać do swojego napoju mleka i skosztować bawarki. Podczas tea time możemy ponadto poczęstować dzieci angielskimi biscuits (oryginalną brytyjską herbatę i herbatniki można kupić w sklepach typu TK Maxx czy Five o’clock). Przy okazji tej aktywności możemy wprowadzić (lub utrwalić) struktury gramatyczne, wyrażenia i zdania związane z piciem herbaty: How do you take your tea?, Would you like a cup of tea?, Yes, I would / No, I wouldn’t, Can I have a biscuit, please?, Milk or sugar?, Milk and sugar, please. 12. English dishes – czym byłyby zajęcia kulturowe bez poznania specjałów lokalnej kuchni? Na początek nauczyciel prezentuje uczniom zdjęcia przedstawiające najbardziej popularne brytyjskie dania (pudding, fish and chips, mince pie, irish stew, haggis, shepherd’s pie, pork pie, trifle, roast beef, yorkshire pudding) i opowiada o nich. Następnie można przejść do warsztatów kulinarnych, które pozwolą wspólnie przygotować coś pysznego i wprowadzić (lub utrwalić) słownictwo typu: recipe, ingredients, procedure, directions, garnish, serve, add, stir, cut itp. Proponuję deser Victoria Sponge Cake, który jest łatwy w przygotowaniu. Ten, nazwany imieniem królowej Wiktorii, deser to nic innego jak przekładany bitą śmietaną i dżemem biszkopt. Jeśli nie ma możliwości upieczenia biszkoptu w szkolnej kuchni, można skorzystać z gotowego, który można kupić w prawie każdym sklepie spożywczym. Po przekrojeniu biszkoptu na dwie części uczniowie smarują go dżemem i bitą śmietaną, a następnie składają wszystko w całość i dekorują wierzch pozostałą śmietaną. 13. Dopełnieniem warsztatów kulinarnych może być zabawa pt. Who took the… (zabawa bazuje na piosence Who took the cookie from the cookie jar od Super Simple Songs). Do przeprowadzenia zabawy przydadzą się papierowe talerzyki z naklejonymi zdjęciami potraw charakterystycznych dla brytyjskich krajów (o których wcześniej rozmawialiście na zajęciach). Nauczyciel prosi dzieci o utworzenie koła i położenie przed sobą talerzyków ze zdjęciami skierowanymi do dołu. Na początku zabawy wybieramy, której potrawy będziemy szukać. Następnie wszyscy wspólnie recytujemy: Who took the pudding from the paper plate?/(Kasia) took the pudding from the paper plate? Kiedy wskazane dziecko (w tym przypadku Kasia) odpowiada Who, me?, pozostali uczestnicy zabawy odpowiadają: Yes, you. Następnie Kasia podnosi swój talerz i, jeśli znajduje się na nim inna potrawa, odpowiada: Not me. Grupa z kolei dopytuje: Then who? i gra toczy się dalej, aż odnajdziemy pudding. Podczas kolejnej rozgrywki wybieramy inną potrawę. 14. London Snap – doskonała karciana gra edukacyjna wydawnictwa Usborne, która idealnie sprawdzi się podczas zajęć podsumowujących. Dzięki zestawowi kart prezentujących najsłynniejsze atrakcje turystyczne Londynu utrwalimy wprowadzane na zajęciach słownictwo. Dodatkową zaletą jest możliwość wykorzystania kart do innych gier typu memory, what’s missing, I spy. Gra przeznaczona jest dla dwóch lub większej liczby graczy. W warunkach klasowych polecam podzielenie dzieci na mniejsze grupy i wyznaczenie kapitanów. Zasady gry są bardzo proste. Każda drużyna otrzymuje jednakową liczbę kart, które układa na stosiku przed sobą (obrazki są skierowane do dołu). Drużyna rozpoczynająca rozgrywkę bierze kartę z góry swojego stosiku i kładzie ją zdjęciem do góry na środku stolika. Drużyna przeciwna dokłada obok karty przeciwników pierwszą kartę ze swojego stosu. Jeśli odkryta karta jest identyczna jak ta, która już leży na stole, drużyna, która pierwsza krzyknie: Snap!, wygrywa, zabiera leżące na stole karty i kładzie je na spodzie swojego stosiku. Gra trwa do momentu, aż w zabawie pozostanie jeden zespół (drużyny, którym skończą się karty, odpadają z gry). Karty można też przygotować samodzielnie w dowolnym programie graficznym. 15. Basic facts about the UK. Project – na koniec zajęć o Wielkiej Brytanii warto zaprosić uczniów do wzięcia udziału w projekcie językowym (świetnie sprawdzi się jako ewaluacja). Zaproponuj dzieciom, aby wycięły z kolorowego papieru kształty państw wchodzących w skład Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i przykleiły je na większym formacie (np. A3). Zastanówcie się i porozmawiajcie o tym, jakie informacje mogłyby znaleźć się na plakacie. Uczniowie mogą np. zaznaczyć stolice, narysować i podpisać najsłynniejsze atrakcje turystyczne Wielkiej Brytanii albo opisać zapamiętane fakty historyczne. Następnie poproś uczniów o dowolne ozdobienie swojego projektu. Koniecznie zaplanuj czas na zaprezentowanie i omówienie każdej pracy. Można też wyeksponować je w formie kolażu.