STAN PRAWNY NA 18 WRZEŚNIA 2026
Przygotowując plan nadzoru pedagogicznego na kolejny rok, trzeba pamiętać, że jest to element koncepcji pracy placówki, planu jej rozwoju. Dlatego przy jego tworzeniu nie można zapomnieć o głównych celach i zadaniach poradni.
Organizacja nadzoru uregulowana została w Ustawie Prawo oświatowe (dalej Prawo oświatowe) m.in. w art. 51–56. Artykuł 55 ust. 1 precyzuje, że nadzór pedagogiczny polega na:
- obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek,
- ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek,
- udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych,
- inspirowaniu nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów.
Zakres podejmowanych przez placówki działań obejmuje zwłaszcza:
- efekty w zakresie kształcenia, wychowania i opieki oraz realizacji celów i zadań statutowych,
- organizację procesów kształcenia, wychowania i opieki,
- tworzenie warunków do rozwoju i aktywności, w tym kreatywności uczniów,
- współpracy z rodzicami i środowiskiem lokalnym,
- zarządzania.
Dodatkowo w Prawie oświatowym określono zakres wymagań wobec szkół i placówek. Artykuł 44 ust. 3 wskazuje, że wymagania powinny dotyczyć prawidłowości i skuteczności działań w zakresie:
- przebiegu procesów kształcenia, wychowania i opieki,
- umożliwienia każdemu uczniowi rozwoju na miarę jego indywidualnych możliwości,
- podejmowania przez szkołę lub placówkę działań podnoszących jakość jej pracy,
- angażowania uczniów, rodziców i nauczycieli w działania szkoły lub placówki,
- współpracy ze środowiskiem lokalnym,
- uzyskiwanych efektów kształcenia i wychowania,
- aktywności uczniów i ich rozwoju osiąganego adekwatnie do potrzeb i możliwości,
- doskonalenia pracy szkoły lub placówki przy zaangażowaniu społeczności szkolnej i środowiska lokalnego.
Odpowiedzialność za realizację wymagań
Nadanie wymaganiom rangi odrębnego rozporządzenia, wskazało, że zostały one ustanowione dla szkół i placówek, a nadzór pedagogiczny wyłącznie okresowo bada ich spełnianie. Wymagania są więc obok podstawy programowej drugim ważnym dokumentem programowym szkoły i placówki, wyznaczającym kierunki jego rozwoju. Dlatego, planując zebranie rady pedagogicznej, na którym prezentowany jest plan nadzoru pedagogicznego, dyrektor powinien zwrócić uwagę pracownikom, że konsekwencją wpisania do Prawa oświatowego szczegółowego określenia kierunku podejmowania działań jakościowych jest odpowiedzialność nauczycieli nie tylko za realizację podstawy programowej, ale również za realizację wymagań określonych przez państwo.
Uważna analiza wymagań pozwoli dyrektorowi odpowiedzieć na następujące pytania:
- Jakich działań oczekuje się od poradni psychologiczno-pedagogicznej?
- Co warto zaplanować i realizować?
- Które działania są w placówce realizowane?
- Co warto zmodyfikować, udoskonalić?
