STAN PRAWNY NA 12 MAJA 2026

Na podstawie art. 10a Karty nauczyciela w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych zatrudnia się nauczycieli na podstawie umowy o pracę, zgodnie z Kodeksem pracy. Obowiązek zatrudnienia nauczyciela na umowę o pracę dotyczy zatrudnienia w każdym wymiarze etatu.

Wyjątek dotyczy nauczycieli prowadzących zajęcia bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nie wyższym niż cztery godziny tygodniowo. Wówczas powierzenie prowadzenia tych zajęć może nastąpić również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

Warunki pracy i płacy

Ustalenie warunków pracy i płacy, podobnie jak nawiązanie stosunku pracy, wymaga zgodnego oświadczenia woli dwóch stron, a więc pracodawcy i pracownika. Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie (jeśli umowa została zawarta ustnie, pracodawca przed dopuszczeniem do pracy powinien potwierdzić na piśmie ustalenia związane ze stronami umowy, rodzajem umowy oraz jej warunkami).

Zgodnie z art. 22 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania czynności (określonego rodzaju) na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Przy spełnieniu wspomnianych warunków możemy mówić o zatrudnieniu na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

Treść umowy o pracę

Umowa o pracę, zgodnie z art. 29 k.p., powinna określać:

• strony umowy,
• rodzaj umowy,
• datę jej zawarcia,
• warunki pracy i płacy, a w szczególności: rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia, wymiar czasu pracy i termin rozpoczęcia pracy,
• w przypadku umowy o pracę na okres próbny – czas jej trwania lub dzień jej zakończenia oraz, gdy strony tak uzgodnią, postanowienie o przedłużeniu umowy o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie nieobecności, oraz okres, na który strony mają zamiar zawrzeć umowę o pracę na czas określony w przypadku, o którym mowa w art. 25 § 2² k.p., a także postanowienie o wydłużeniu umowy w przypadku, o którym mowa w art. 25 § 2³ k.p.,
• w przypadku umowy o pracę na czas określony – czas jej trwania lub dzień jej zakończenia.

W przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy w umowie o pracę należy ustalić dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia (art. 151 § 5 k.p.).

Powyższy katalog ma charakter otwarty, ponieważ zgodnie z zasadą swobody zawierania umów strony mogą znaleźć w niej inne postanowienia, które nie mogą być gorsze niż wynikające z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 26¹ k.p. pracodawca nie może zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesnego pozostawania w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy, chyba że strony zawrą umowę o zakazie konkurencji bądź wynika to z przepisów szczególnych.