STAN PRAWNY NA 14 SIERPNIA 2021 Awans zawodowy dyrektora poradni Opracował: Roman Lorens, konsultant ds. organizacji i zarządzania oświatą, ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli, były długoletni dyrektor szkoły. Lider i koordynator doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry kierowniczej szkół. Autor licznych artykułów z zakresu zarządzania oświatą i publikacji książkowych. Zaktualizował: Marcin Majchrzak, radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie Podstawa prawna: • Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082), • Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2215 ze zm.), • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2200). Dyrektor poradni mający na tym stanowisku trzyletni nieprzerwany okres pracy (dwa lata w przypadku nauczyciela ze stopniem doktora) oraz legitymujący się co najmniej bardzo dobrą oceną pracy może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie czterech lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (trzy lata w przypadku nauczyciela ze stopniem doktora). Jeżeli w okresie stażu nauczycielowi powierzono stanowisko dyrektora, okres odbytego stażu zalicza się na poczet wymaganego stażu pracy. Nauczyciele, którzy w danym roku szkolnym przestali zajmować stanowisko dyrektora poradni, mogą złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze roku i dziewięciu miesięcy, o ile staż rozpoczęli z dniem 1 września roku szkolnego następującego bezpośrednio po tym roku szkolnym. Złożenie wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego W przypadku złożenia wniosku wraz z dokumentacją nie później niż do 30 czerwca organ sprawujący nadzór pedagogiczny wydaje decyzję o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego w terminie do 31 sierpnia danego roku. W przypadku złożenia wniosku wraz z dokumentacją do 31 października organ sprawujący nadzór pedagogiczny wydaje decyzję o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego w terminie do 31 grudnia danego roku. Wniosek składa się odpowiednio do organu sprawującego nadzór pedagogiczny lub do kuratora oświaty. We wniosku dyrektor może wskazać, aby w skład komisji kwalifikacyjnej wszedł przedstawiciel wskazanego przez niego związku zawodowego. Dokumentacja, jaką dyrektor poradni załącza do wniosku Do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego dyrektor poradni powinien załączyć: • kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe (dyplomy, świadectwa, suplementy do dyplomów), • akt nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego – kopia poświadczona przez pracodawcę za zgodność z oryginałem, • zaświadczenie pracodawcy o spełnieniu wymagań dotyczących okresu pracy wymaganego do złożenia wniosku, • sprawozdanie z ostatnich trzech lat pracy obejmujące charakterystykę i rozwój kierowanej przez niego poradni w tym okresie, z uwzględnieniem efektów kształcenia, wychowania i opieki, • kopię oceny pracy z ostatnich trzech lat pracy, poświadczoną przez dyrektora poradni za zgodność z oryginałem, • opis i analizę sposobu realizacji jednego wymagania, w szczególności ze wskazaniem uzyskanych efektów dla nauczyciela i poradni, wybranego spośród następujących wymagań: o umiejętność wykorzystania w pracy metod aktywizujących ucznia oraz narzędzi multimedialnych i informatycznych sprzyjających procesowi uczenia się, o umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez prowadzenie zajęć otwartych, w szczególności dla nauczycieli stażystów i nauczycieli kontraktowych, prowadzenie zajęć w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego lub innych zajęć dla nauczycieli, o poszerzenie zakresu działań poradni, w szczególności dotyczących zadań dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych; • opis i analizę sposobu realizacji jednego wymagania, w szczególności ze wskazaniem uzyskanych efektów dla dyrektora i poradni, wybranego spośród następujących wymagań: o opracowanie i wdrożenie programu, innowacji lub innych działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych z oświatą, powiązanych ze specyfiką poradni, w szczególności na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, o wykonywanie zadań opiekuna stażu, opiekuna praktyk pedagogicznych, nauczyciela-doradcy metodycznego, przewodniczącego zespołu nauczycieli, koordynatora wolontariatu, koordynatora projektu, kuratora społecznego, egzaminatora okręgowej komisji egzaminacyjnej, o uzyskanie umiejętności posługiwania się językiem obcym na poziomie podstawowym, a w przypadku nauczycieli języków obcych – umiejętności posługiwania się drugim językiem obcym na poziomie podstawowym , o opracowanie autorskiej pracy z zakresu oświaty lub rozwoju dziecka opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej zwartej publikacji. Powierzenie stanowiska dyrektora poradni w okresie odbywania stażu Nauczyciel, któremu w okresie odbywania stażu powierzono stanowisko dyrektora poradni, przedkłada ponadto: • sprawozdanie z pracy na tym stanowisku zawierające charakterystykę i rozwój kierowanej przez niego poradni w tym okresie, z uwzględnieniem efektów kształcenia, wychowania i opieki, • zaświadczenie dyrektora poradni o wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz rodzaju prowadzonych zajęć w okresie odbywania stażu; w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, oraz nauczyciela zatrudnionego w kilku placówkach, w każdej w wymiarze niższym niż połowa obowiązkowego wymiaru zajęć, łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, należy dołączyć zaświadczenia ze wszystkich poradni, w których nauczyciel był zatrudniony w okresie odbywania stażu, • kopie zatwierdzonego planu rozwoju zawodowego nauczyciela oraz sprawozdania z jego realizacji poświadczone przez dyrektora poradni za zgodność z oryginałem. Ważne! Przy potwierdzeniu kopii należy zastosować zasadę obowiązującą dokumenty wielostronicowe. Dopuszcza ona możliwość potwierdzenia kopii dokumentu za zgodność z oryginałem poprzez zamieszczenie na pierwszej stronie klauzuli, np. „Za zgodność z oryginałem od strony x do strony x”, wraz z datą, pełnioną funkcją poświadczającego i jego czytelnym podpisem (albo podpisem nieczytelnym i pieczątką imienną). Jak wszystkie dokumenty wielostronicowe sprawozdanie powinno być zszyte i mieć ponumerowane strony. Kopie innych dokumentów, np. potwierdzających kwalifikacje, potwierdza się poprzez umieszczenie na każdej stronie klauzuli: „Za zgodność z oryginałem”, wraz z datą, pełnioną funkcją poświadczającego i jego czytelnym podpisem (albo podpisem nieczytelnym i pieczątką imienną). Analiza formalna Postępowanie kwalifikacyjne rozpoczyna się od analizy formalnej dokumentacji załączonej do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Jeżeli wniosek oraz dokumentacja nie spełniają wymagań formalnych organ sprawujący nadzór pedagogiczny wskazuje szczegółowo stwierdzone braki i wzywa dyrektora do ich usunięcia w terminie 14 dni wraz z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Komisja kwalifikacyjna Komisję kwalifikacyjną dla dyrektora ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego powołuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. W skład komisji wchodzą: • przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny, jako jej przewodniczący, • przedstawiciel organu prowadzącego poradnię, • trzej eksperci z listy ekspertów prowadzonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (w tym co najmniej dwóch ekspertów zajmujących stanowisko związane ze sprawowaniem nadzoru pedagogicznego, z których co najmniej jeden zajmuje stanowisko kierownicze w poradni, oraz co najmniej jednego eksperta, w miarę możliwości, prowadzącego ten sam rodzaj zajęć co nauczyciel, któremu powierzono stanowisko dyrektora poradni), • na wniosek dyrektora przedstawiciel związku zawodowego, wskazanego we wniosku (przedstawiciela związku wskazuje właściwy organ statutowy związku). Organ, który powołał komisję kwalifikacyjną, zapewnia jej obsługę administracyjno-biurową oraz pokrywa wydatki związane z jej działalnością. W sprawach proceduralnych dotyczących prac komisji decyduje komisja w drodze głosowania zwykłą większością głosów obecnych na posiedzeniu członków. Rozmowa Organ sprawujący nadzór pedagogiczny na co najmniej siedem dni przed dniem posiedzenia komisji powiadamia dyrektora, który złożył wniosek o podjęcie postępowania, o terminie i miejscu przeprowadzenia rozmowy. Komisja kwalifikacyjna zapoznaje się ze sprawozdaniem z ostatnich trzech lat pracy, analizuje dorobek zawodowy dyrektora na podstawie przedłożonej przez niego dokumentacji oraz przeprowadzonej rozmowy, podczas której dyrektor: • prezentuje sposób realizacji wybranego przez siebie zadania określonego w § 8 ust. 3 Rozporządzenia w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, którego opis i analiza nie były dołączone do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego, • odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wpływu działań i zadań zrealizowanych przez niego na podniesienie jakości pracy poradni, w której zajmuje stanowisko, • wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem przepisów, • określa cele dalszej pracy i własnego rozwoju. Komisja kwalifikacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków. Każdy z członków komisji ocenia spełnianie przez dyrektora wymagań według punktowej skali od 0 do 10. Dyrektor uzyskuje akceptację, jeżeli uzyskana średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej siedem. Z przebiegu pracy komisji kwalifikacyjnej sporządzany jest protokół zawierający w szczególności uzyskaną przez dyrektora punktację wraz z jej uzasadnieniem oraz pytania zadane dyrektorowi w czasie rozmowy wraz z informacją o udzielanych przez niego odpowiedziach. Protokoły i dokumentacja komisji kwalifikacyjnej przechowywane są przez organ powołujący komisję. W dokumentacji pozostawia się wniosek dyrektora o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego oraz załączone do niego dokumenty. Nadanie lub odmowa nadania stopnia awansu zawodowego Stopień awansu nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej nadaje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Akt nadania stopnia awansu zawodowego zawiera w szczególności: • nazwę komisji kwalifikacyjnej, • numer i datę wydania zaświadczenia o uzyskaniu akceptacji, • stopień awansu zawodowego, • informację o poziomie wykształcenia. Uzasadnienie decyzji odmawiającej nadania stopnia awansu zawodowego winno określać, których z wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego dyrektor nie spełnił, oraz te, które spełnił. Przed wydaniem decyzji odmownej organ sprawujący nadzór pedagogiczny umożliwia dyrektorowi wgląd do akt sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranych materiałów zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego. Od wydanej przez kuratora oświaty decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego przysługuje odwołanie do ministra edukacji narodowej w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, za pośrednictwem kuratora oświaty wydającego decyzję. Dyrektorzy poradni, którzy nie uzyskali akceptacji, mogą ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego po upływie roku.