Sutori. Przykład wykorzystania narzędzia Przed maturą. Projekt powtórkowy z nauki o języku Opracował: dr Maciej Pabisek, absolwent Szkoły Trenerów STER, nauczyciel, trener ORKE, współpracownik Krakowskiego Ośrodka Terapii KOT, autor artykułów popularyzujących nowoczesne metody nauczania, współautor cyklu podręczników szkolnych do języka polskiego dla szkół średnich Nowe lustra świata Na początku maja postanowiłem kontynuować działania edukacyjne z absolwentami szkoły, w której uczę, przygotowujące ich do zdania matury w czerwcu. W tym celu zdecydowałem się na przeprowadzenie dwóch rodzajów zajęć: cyklu lekcji online omawiających wybrane przez abiturientów lektury szkolne oraz będący tematem tego artykułu projekt poświęcony przypomnieniu i utrwaleniu wiadomości językowych. Projekt przeprowadziliśmy w maju 2020 r., a wzięli w nim udział chętni z dwóch uczonych przeze mnie klas maturalnych XX Liceum Ogólnokształcącego im. L. Staffa w Krakowie w roku szkolnym 2019/2020. Cele projektu: 1. Przypomnienie i utrwalenie wiadomości językowych objętych programem nauczania w szkole ponadgimnazjalnej. 2. Zapoznanie z określonym typem zadań maturalnych. 3. Zbudowanie poczucia pewności siebie i wiary we własne umiejętności w zakresie treści językowych wymaganych na egzaminie. 4. Wsparcie emocjonalne w czasie oczekiwania na maturę dzięki wdrożeniu w działania angażujące w mentalnie trudnym czasie samoizolacji podczas pandemii koronawirusa. Przygotowanie do projektu Na początku maja podczas spotkania online z grupą maturzystów zaproponowałem im przeprowadzenie z ich udziałem projektu językowego przygotowującego do matury. Korzyściami miały być przypomnienie sobie, uporządkowanie i opanowanie treści językowych, wymaganych podczas pierwszej części egzaminu pisemnego z języka polskiego – tzw. czytania ze zrozumieniem. Podczas spotkania określiłem cele szczegółowe i przebieg zamierzenia, źródła wiedzy i ćwiczeń do wykorzystania oraz to, jak będzie wyglądał podział zadań między uczestników projektu. Ze swej strony zaoferowałem przygotowanie platformy, na której uczniowie będą dzielić się pracą i uwagami do niej; określenie treści nauki o języku wymaganych na maturze oraz przygotowanie i udostępnienie ćwiczeń sprawdzających zdobytą wiedzę. Zadanie abiturientów polegało na wprowadzeniu treści językowych na platformę i rozwiązanie na ich podstawie określonych zadań egzaminacyjnych. Głównym źródłem ich wiedzy miały być wskazane przeze mnie rozdziały podręcznika do nauki języka polskiego w szkołach ponadgimnazjalnych Nowe lustra świata autorstwa Witolda Bobińskiego, Anny Janus-Sitarz i Macieja Pabiska, wyd. WSiP. Projekt miał trwać do momentu rozpoczęcia egzaminu maturalnego z języka polskiego lub wyczerpania formuły przedsięwzięcia. Udział był dobrowolny. Zgłosiło się do niego dziewięcioro chętnych, ale tylko sześcioro czynnie uczestniczyło w działaniach. Podczas spotkania ustaliliśmy, że będziemy się porozumiewać w ramach stworzonej dla potrzeb projektu grupie na Messengerze. Przebieg projektu Po zarejestrowaniu się przy pomocy poczty elektronicznej w programie Sutori, dodałem pozostałych użytkowników projektu. Następnie wybrałem jeden z szablonów przygotowanych przez programistów, nazwałem go i odpowiednie nazwy przypisałem także pojedynczym częściom. Dla orientacji byłych uczniów szablon podzielony został na pięć części, które odpowiadają poszczególnym fragmentom podręcznika. Wprowadziłem także nazwy działów omawianych w konkretnych częściach Nowych luster świata. Podział, który przyjąłem, zgodnie z treściami podręcznika: Klasa I/część 1: • system znaków i schemat komunikacji językowej, • funkcje komunikatów językowych. Klasa I/część 2: • mówiona i pisana odmiana polszczyzny, • style funkcjonalne polszczyzny, • kryteria poprawności językowej. Klasa II/część 3: • rodzaje literackie, gatunki, synkretyzm, • odmiany i gatunki publicystyki. Klasa II/część 4: • stylizacje, • odmiany terytorialne polszczyzny – gwary, • sposoby wzbogacania języka, • manipulacja językowa. Klasa III/część 5: • nowomowa i propaganda, • innowacje językowe. Ponadto do każdego z wymienionych działów dołączony był osobny krótki przewodnik dla abiturientów zawierający bardziej szczegółowe pytania o materiał językowy, treść, zakres, strukturę czy funkcjonalność. Szósta część była miejscem do zapełnienia tekstami egzaminacyjnymi i poleceniami do nich. Stopniowo uzupełniałem je materiałami z lat ubiegłych, przygotowanymi przez CKE, a dotyczącymi bezpośrednio treści językowych. W tym samych czasie abiturienci zaczęli zaznajamiać się z materiałem językowym i rozpoczęli wprowadzanie na Sutori odszukanych przez siebie treści. Po ok. dwóch tygodniach od rozpoczęcia właściwej fazy projektu zapał uczestników osłabł. W przygotowanej prezentacji przestały się ukazywać się opracowane przez nich matury, przestały też napływać odpowiedzi do umieszczonych na Przed maturą zadań. W rozmowie byli uczniowie przyznali, że w ostatnich tygodniach przed egzaminem maturalnym wolą się skoncentrować na literackich powtórkach, które ich zdaniem będą miały większy wpływ na osiągnięty rezultat w stosunku do poniesionego wysiłku. Dlatego też projekt został zamknięty. Narzędzie Sutori to jedno z narzędzi w rodzaju Padlet, Slack, Pearltrees, które służy do gromadzenia i komentowania materiałów projektowych przez współpracującą grupę. Na ich tle wyróżnia się pozytywnie wyrazistą strukturą ułożoną w formie osi czasu. Twórcy narzędzia sprawili, że Sutori może jednocześnie służyć do prezentowania wypracowanych wyników działań. Program posiada wersję płatną i bezpłatną. W ramach tej ostatniej w okresie 30 dni oferuje wersję próbną, która zapewnia wszystkie możliwości wersji płatnej. Może ona zostać przedłużona o kolejne 30 dni po spełnieniu określonych warunków. Opisany w scenariuszu projekt został zrealizowany w wersji próbnej. Wygląd narzędzia Zrzut z ekranu ukazuje największy atut Sutori – funkcjonalną strukturę. Jest ona pomyślana jako oś poprowadzona pionowo przez środek strony internetowej, na której można usuwać lub dodawać kolejne materiały. Mogą nimi być pola tekstowe, obrazy, GIFy, strony internetowe, filmiki, a nawet ankiety lub quizy. Chociaż oś posiada określony szablon, można go kształtować według własnego pomysłu i potrzeb, dodając nowe części. Wraz z rozrastaniem się projektu oś wydłuża się. Niestety wersja bezpłatna posiada znaczne ograniczenia w dodawaniu materiałów multimedialnych czy tworzeniu testów. Zakończony projekt można udostępnić w sieci lub ściągnąć w wersji PDF; w wersji płatnej można go także pobrać na komputer. Fot. 1.: Widok projektu – w celu ukazania struktury pomniejszony względem oryginalnego Korzystanie z narzędzia Użytkowanie narzędzia rozpoczyna się od zarejestrowania się na stronie Sutori. W tym celu warto mieć konto na Microsoft, Google, Clever lub innej platformie oferującej usługi pracy zespołowej (klasowej). W trakcie rejestracji użytkownik przedstawia swoje preferencje (np. edukacja, biznes) w zakresie korzystania z programu. Po zalogowaniu nauczyciel może zaprosić do realizowanego projektu swoich uczniów/współpracowników. Powinni być oni wcześniej zalogowani na platformie Classroom lub Clever. Jeśli nie są, nauczyciel zaprasza ich najpierw do tych programów, a następnie – do Sutori. Zaproszeni uczniowie uzyskują prawo do edytowania projektu, komentowania poszczególnych wpisów, uzupełniania ankiet czy odpowiadania na pytania kwizów. Edycja grupowa odbywa się na podobnej zasadzie co w programie Canva. W określonym momencie dokument może edytować tylko jeden użytkownik, dlatego warto informować się o zamiarze pracy lub ustalić grafik działań w programie. Fot. 2.: Fragment projektu Sutori oferuje wiele wzorów szablonów, a nawet gotowych projektów do przejrzenia (moją uwagę zwrócił np. szablon poświęcony Design Thinking). Szablony są przemyślane, jest w nich nawet przygotowane miejsce na podziękowanie za wspólną pracę. Językiem narzędzia jest angielski, jednak w programie można używać polskich znaków. Fot. 3.: Widok zakończonego projektu Ewaluacja Biorąc pod uwagę całkowitą dobrowolność udziału w projekcie abiturientów liceum, należy docenić otrzymane rezultaty. Projekt nie wyczerpał wszystkich potencjalnych możliwości współpracy ani nie przyniósł wszystkich spodziewanych efektów. Nie wszystkie materiały zostały dodane i tylko część przygotowanych zadań została rozwiązana. Z drugiej jednak strony udział w przedsięwzięciu zaangażował młodzież na ponad dwa tygodnie i w pewnym stopniu przyczynił się do zbudowania ich pewności siebie w zakresie mierzenia się z maturalnymi poleceniami dotyczącymi nauki o języku. Zamierzam w przyszłym roku powtórnie wykorzystać Sutori do pracy projektowej, tym razem z uczniami. Narzędzie to daje sporo możliwości dodawania i prezentowania materiałów multimedialnych i tekstowych. Jego obsługa jest intuicyjna, a wizualny rezultat – satysfakcjonujący. Sutori świetnie się sprawdza, kiedy wiele osób współpracuje ze sobą na odległość – narzędzie przetestowaliśmy w warunkach samoizolacji. Jednocześnie jednak odstręczać może długi, kilkuetapowy proces rejestracji uczniów na platformie i znaczne ograniczenie możliwości dodawania materiałów multimedialnych w wersji bezpłatnej po okresie próbnym. Rozwiązaniem byłoby nabycie przez szkołę pakietu usług dla kilku nauczycieli zainteresowanych tworzeniem projektów w Sutori. Istnieje możliwość wykupienia usługi dla trzech użytkowników. Narzędzie dostępne na stronie: https://www.sutori.com/.