STAN PRAWNY NA 12 MAJA 2026

Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka jest jednym z dokumentów wydawanych przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Opinie te odgrywają zasadniczą rolę w procedurze organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci.

Począwszy od wejścia w życie Ustawy Prawo oświatowe (dalej Prawo oświatowe), opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie mogą być wydawane przez niepubliczne poradnie. W części pierwszej artykułu omówione zostaną najważniejsze regulacje prawne dotyczące opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka na tle prawa oświatowego, a także trybu przygotowania i złożenia wniosku o wydanie opinii.

Nowe Rozporządzenie

Począwszy od 14 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowe Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Należy jednak zaznaczyć, że § 7 ust. 6 i 7 i § 8 nowego Rozporządzenia wchodzą w życie dopiero z dniem 1 września 2026 r. Przepisy te dotyczą:

• zakresu treści opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia w przedszkolu, szkole, ośrodku lub placówce, w tym o trudnościach oraz mocnych stronach i uzdolnieniach dziecka lub ucznia rozpoznanych przez nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów, prowadzących zajęcia z dzieckiem lub uczniem,
• zakresu informacji o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia w przedszkolu, szkole, ośrodku lub placówce, w tym o trudnościach oraz mocnych stronach i uzdolnieniach dziecka lub ucznia rozpoznanych przez nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów, prowadzących zajęcia z dzieckiem lub uczniem,
• obowiązku przeprowadzenia przez zespół oceny funkcjonowania dziecka lub ucznia przed wydaniem orzeczenia lub opinii.

Ponadto, zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w nowym Rozporządzeniu:

1. do dnia 31 sierpnia 2026 r. opinia, o której mowa w § 7 ust. 2 nowego Rozporządzenia, zawiera treści określone w § 7 ust. 3 starego Rozporządzenia w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych,
2. wnioski o wydanie orzeczenia albo opinii złożone przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia (a więc przed 14 kwietnia 2026 r.) zachowują ważność. Wnioski rozpatruje się na podstawie przepisów dotychczasowych (zgodnie ze starym Rozporządzeniem), z tym że przewodniczący zespołu wzywa wnioskodawców do uzupełnienia wniosków o dane, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6 i 12, i oświadczenia, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 4 i ust. 4 nowego Rozporządzenia, a także dokumenty, o których mowa w § 6 ust. 3 nowego Rozporządzenia, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie nowego Rozporządzenia,
3. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego Rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe,
4. do orzeczeń i opinii wydanych zgodnie z pkt 2 i 3 powyżej stosuje się przepis § 30 nowego Rozporządzenia (dotyczący zasad przekazywania orzeczeń lub opinii),
5. orzeczenia i opinie wydane przed 14 kwietnia 2026 r. pozostają w mocy,
6. do odwołań od orzeczeń, o których mowa w pkt 4 i 5 powyżej, stosuje się przepisy dotychczasowe (zawarte w starym Rozporządzeniu).

Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka a Prawo oświatowe

Prawo oświatowe zawiera jedynie podstawowe przepisy prawne dotyczące sposobu organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci. Przepis art. 127 ust. 5 Prawa oświatowego wskazuje, że w publicznych i niepublicznych:

• przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych,
• innych formach wychowania przedszkolnego,
• specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych,
• specjalnych ośrodkach wychowawczych,
• ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych,
• poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych,

które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1 Prawa oświatowego, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Dyrektorzy wyżej wymienionych podmiotów mogą organizować wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w porozumieniu z organami prowadzącymi.

Gmina ma natomiast możliwość zorganizowania bezpłatnego dowożenia dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju i jego opiekuna z miejsca zamieszkania dziecka do szkoły lub placówki, w której to wspomaganie jest prowadzone, a w razie potrzeby także bezpłatną opiekę nad dzieckiem w czasie dowożenia.

Zasadą jest, że wczesne wspomaganie rozwoju dziecka organizuje się w jednym z wyżej wymienionych podmiotów, który ma możliwość realizacji wskazań zawartych w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. W drodze wyjątku, na wniosek podmiotu organizującego wczesne wspomaganie rozwoju danego dziecka, na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, organ lub osoba prowadząca ten podmiot może zawierać porozumienia z innymi organami lub osobami prowadzącymi podmioty, o których mowa powyżej, w celu realizacji części wskazań zawartych w tej opinii.

Porozumienie to powinno określać w szczególności:

• liczbę godzin zajęć w ramach wczesnego wspomagania rozwoju, którymi obejmowane jest dane dziecko w podmiotach, o których mowa powyżej, zawierających porozumienie, z uwzględnieniem liczby godzin określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1 Prawa oświatowego,
• podmiot zobowiązany do przekazywania danych o zajęciach w ramach wczesnego wspomagania, organizowanych dla tego dziecka, zgodnie z przepisami o systemie informacji oświatowej,
• sposób rozliczeń między podmiotami, o których mowa powyżej, zawierającymi porozumienie.

W art. 98 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego wskazano również, że statut szkoły publicznej powinien określać organizację wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, jeżeli szkoła takie wspomaganie prowadzi. Analogiczny zapis powinien znaleźć się w statucie przedszkola publicznego, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 9 Prawa oświatowego.

Najważniejszym obecnie aktem prawnym dotyczącym organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci jest, wydane na podstawie art. 19 pkt 1 Prawa oświatowego, Rozporządzenie w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci. Rozporządzenie to, na podstawie art. 175 Prawa oświatowego, powinny w sposób odpowiedni stosować również niepubliczne jednostki oświaty.

Możliwość organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dziecka mają wymienione wyżej jednostki oświaty, które:

• zatrudniają kadrę posiadającą kwalifikacje do prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 KN (aktualnie Rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli),
• dysponują pomieszczeniami do prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania indywidualnie i w grupie, wyposażonymi w sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, odpowiednie do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci.

Zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dzieci