STAN PRAWNY NA 8 MAJA 2026

Orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych jest jednym z rodzajów orzeczeń wydawanych przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Orzeczenia te odgrywają zasadniczą rolę we wspomaganiu rozwoju dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim.

Począwszy od wejścia w życie Ustawy Prawo oświatowe (dalej Prawo oświatowe), orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych nie mogą być wydawane przez niepubliczne poradnie. W części pierwszej artykułu omówione zostaną najważniejsze regulacje prawne dotyczące wspomnianych orzeczeń na tle prawa oświatowego, a także zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Nowe Rozporządzenie

Począwszy od 14 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowe Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Należy jednak zaznaczyć, że § 7 ust. 6 i 7 i § 8 nowego Rozporządzenia wchodzą w życie dopiero 1 września 2026 r. Przepisy te dotyczą:

• zakresu treści opinii o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia w przedszkolu, szkole, ośrodku lub placówce, w tym o trudnościach oraz mocnych stronach i uzdolnieniach dziecka lub ucznia rozpoznanych przez nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów, prowadzących zajęcia z dzieckiem lub uczniem,
• zakresu informacji o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia w przedszkolu, szkole, ośrodku lub placówce, w tym o trudnościach oraz mocnych stronach i uzdolnieniach dziecka lub ucznia rozpoznanych przez nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów, prowadzących zajęcia z dzieckiem lub uczniem,
• obowiązku przeprowadzenia przez zespół oceny funkcjonowania dziecka lub ucznia przed wydaniem orzeczenia lub opinii.

Ponadto, zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w nowym Rozporządzeniu:

1. do 31 sierpnia 2026 r. opinia, o której mowa w § 7 ust. 2 nowego Rozporządzenia, zawiera treści określone w § 7 ust. 3 starego Rozporządzenia w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych,
2. wnioski o wydanie orzeczenia albo opinii złożone przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia (a więc przed 14 kwietnia 2026 r.) zachowują ważność. Wnioski rozpatruje się na podstawie przepisów dotychczasowych (zgodnie ze starym Rozporządzeniem), z tym że przewodniczący zespołu wzywa wnioskodawców do uzupełnienia wniosków o dane, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6 i 12, i oświadczenia, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 4 i ust. 4 nowego Rozporządzenia, a także dokumenty, o których mowa w § 6 ust. 3 nowego Rozporządzenia, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie nowego aktu prawnego,
3. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego Rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe,
4. do orzeczeń i opinii wydanych zgodnie z pkt 2 i 3 powyżej stosuje się przepis § 30 nowego Rozporządzenia (dotyczący zasad przekazywania orzeczeń lub opinii),
5. orzeczenia i opinie wydane przed 14 kwietnia 2026 r. pozostają w mocy,
6. do odwołań od orzeczeń, o których mowa w pkt 4 i 5 powyżej, stosuje się przepisy dotychczasowe (zawarte w starym Rozporządzeniu).

Orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych a Prawo oświatowe

Artykuł 1 pkt 7 Prawa oświatowego wskazuje, że jednym z celów systemu oświaty jest zapewnienie opieki nad uczniami z niepełnosprawnością przez umożliwienie im realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych. Przy czym art. 36 ust. 17 Prawa oświatowego wskazuje, że za spełnianie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki uznaje się również udział dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych.

Minimalny tygodniowy wymiar godzin zajęć rewalidacyjnych dla uczniów z niepełnosprawnościami został obecnie określony w Rozporządzeniu w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Zasady organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

Organizację zajęć rewalidacyjno-wychowawczych powinien określać odpowiednio statut szkoły lub przedszkola, jeżeli szkoła lub przedszkole takie zajęcia prowadzą (art. 98 ust. 1 pkt 6 i art. 102 ust. 1 pkt 9 Prawa oświatowego). Zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych są uznawane za jedną z podstawowych form działalności dydaktyczno-
-wychowawczej szkół i przedszkoli (art. 109 ust. 1 pkt 3 Prawa oświatowego).

Na konieczność organizowania zajęć rewalidacyjnych wskazuje również art. 127 ust. 4 Prawa oświatowego