STAN PRAWNY NA 17 CZERWCA 2026

Prawo oświatowe zawiera regulacje dotyczące rady rodziców i rady przedszkola. Warto przyjrzeć się funkcjonowaniu tych organów w aktualnej rzeczywistości prawnej i raz jeszcze przypomnieć, jak ważną rolę odgrywają one w działalności przedszkola. Pierwsza część artykułu poświęcona jest radzie rodziców.

Rada rodziców i rada przedszkola w przedszkolu niepublicznym

Obowiązek utworzenia rady rodziców i rady przedszkola dotyczy przedszkoli publicznych samorządowych. Zgodnie z postanowieniami art. 87 Prawa oświatowego przepisy odnoszące się do rady rodziców i rady przedszkola nie dotyczą przedszkoli publicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego lub przez osoby fizyczne oraz przedszkoli niepublicznych. W niepublicznej placówce nie trzeba powoływać rady rodziców i rady przedszkola – ich powołanie jest uzależnione od woli osoby prowadzącej. Jeśli osoba prowadząca przedszkole niepubliczne chce powołać radę rodziców i radę przedszkola, wówczas umieszcza odpowiedni zapis w statucie.

Powołanie tych organów w przedszkolu niepublicznym – choć nieobowiązkowe – może okazać się korzystnym rozwiązaniem, sprzyjającym skutecznej organizacji pracy i funkcjonowaniu placówki. Chcąc powołać radę rodziców czy radę przedszkola, dyrektor przedszkola niepublicznego może wzorować się na regulacjach obowiązujących w tym zakresie placówki publiczne. Źródło kompetencji tych organów powinno wynikać przy tym bezpośrednio ze statutu przedszkola.

Społeczne organy przedszkola, czyli jakie?

Jak stanowi art. 83 ust. 1 Prawa oświatowego, w przedszkolu „działają rady rodziców”, art. 80 ust. 1 ww. aktu mówi zaś o tym, że w przedszkolu „mogą działać rady przedszkoli”. Wynika z tego, że rada przedszkola nie musi być w tej placówce powołana. Rady rodziców reprezentują wyłącznie rodziców wychowanków, a więc są organami w pełni „społecznymi”, czego nie można powiedzieć o radach przedszkoli. Rada przedszkola jedynie częściowo ma charakter „społeczny”, nie wykazuje bowiem żadnych istotnych cech samodzielnego i niezależnego od przedszkola zrzeszenia. W przepisach zaliczono ją jednak do społecznych organów przedszkola.

Działanie rady przedszkola i rady rodziców jest regulowane przepisami zgrupowanymi w czwartym rozdziale Prawa oświatowego, w którym zawarto regulacje dotyczące organów społecznych. Warto przyjrzeć się bliżej takim kwestiom jak: zasady powoływania, skład i kompetencje rady przedszkola.

Reprezentowanie zbiorowego interesu rodziców w radzie rodziców

W przedszkolach – podobnie jak w szkołach i na takich samych zasadach – działa rada rodziców. Rada rodziców to zespół ludzi wybranych w demokratycznych wyborach, nie oznacza ona władzy dla rodziców, ale przedstawicielstwo: jest społecznym ciałem kolegialnym, reprezentującym zbiorowy interes rodziców (art. 83 Prawa oświatowego). Jako takie może w miarę potrzeb podejmować się negocjacji, inicjować zmiany, doradzać i pomagać. Aktywność rady służy rodzicom i przyczynia się do podniesienia jakości kształcenia i wychowania w przedszkolu. Przedstawicielstwo rodziców nie służy realizacji indywidualnych praw rodziców, lecz realizuje prawa zbiorowe. Rodzice występują w interesie ogółu, a więc niejako pomocniczo współdziałając z władzami przedszkolnymi. Rada nie może też reprezentować interesów poszczególnych rodziców wobec osób i organów zewnętrznych, włącznie z organem prowadzącym. Rada jest organem autonomicznym. Dyrektor oraz rada pedagogiczna nie mogą wpływać na jej skład, strukturę czy tryb pracy.

Kompetencje rad rodziców

Po pierwsze realizacja programu wychowawczo-profilaktycznego (art. 84 ust. 2 pkt Prawa oświatowego