STAN PRAWNY NA 23 GRUDNIA 2025

Ograniczanie dostępności alkoholu stanowi jedno z działań organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, które wymieniono w Ustawie z dnia 2 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Bez wątpienia problem ten dotyczy także przedszkoli. Wydaje się on mało znaczący w kontekście bezpośrednich kontaktów wychowanków przedszkola z alkoholem, jednak ograniczenie dostępności alkoholu w pobliżu samych placówek przedszkolnych ma wpływ na bezpieczeństwo dzieci. Oddalenie punktów, w których można nabyć alkohol, może bowiem zapobiegać niewłaściwym nawykom, czasem istniejącym – w indywidualnych przypadkach – po stronie personelu przedszkola, rodziców, opiekunów czy też osób postronnych, które pod wpływem alkoholu mogą wchodzić w interakcje z dziećmi.

Regulacja ustawowa

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej: Ustawa) wprost zabrania sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych i domów studenckich. Co ciekawe, do tego katalogu nie zaliczono wprost przedszkoli, jednak obrona stanowiska, które dopuszczałoby tego typu czynności na terenie przedszkoli, nie ma szans na powodzenie w kontekście interpretacji ww. ustawy i Prawa oświatowego.

W odniesieniu do lokalizacji punktów z alkoholem warto najpierw wspomnieć, że Ustawa zabrania reklamy i promocji napojów alkoholowych na obszarze kraju. Wyjątkami objęto piwo, którego reklamę i promocję można prowadzić tylko pod pewnymi warunkami (np. zakaz kierowania jej do małoletnich). Tego typu ograniczenie, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z banerami reklamowymi obok terenu przedszkola, ma wpływ na decyzję o spożywaniu alkoholu podejmowaną przez wszystkie osoby przebywające w ciągu dnia na terenie placówki.

Istotne znaczenie ma fakt, że można sprzedawać, podawać i spożywać napoje, które zawierają więcej niż 4,5 proc. alkoholu na imprezach na otwartym powietrzu oraz na stadionach i innych obiektach sportowych. Takie działania można podejmować tylko za zezwoleniem i wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych. Innymi słowy, odmowa wydania zezwolenia lub odgórny zakaz sprzedaży i podawania alkoholu w związku z organizowaną imprezą mogą zależeć także od lokalizacji przedszkola.

W innych, niewymienionych w Ustawie miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, rada gminy może wprowadzić ze względu na ich charakter czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych. Przede wszystkim jednak w kontekście lokalizowania punktów z alkoholem Ustawa oddaje istotne kompetencje samorządom.

Ważne! Rada gminy ma ustalać, poprzez uchwałę, zasady usytuowania na jej terenie miejsc sprzedaży oraz miejsc podawania napojów alkoholowych. Zasady te mają uwzględniać postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii.

Gmina może też wprowadzić odstępstwo od zakazu spożywania napojów alkoholowych, jeżeli uzna, że nie będzie to miało negatywnego wpływu na odpowiednie kształtowanie polityki społecznej w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi i nie będzie zakłócało bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Regulacje lokalne: przykłady

Jak wcześniej wspomniano, lokalnym regulacjom podlega m.in. usytuowanie miejsc sprzedaży oraz podawania napojów alkoholowych. Poniżej można znaleźć kilka przykładów wskazujących, jak tę kwestię uregulowano na poziomie lokalnym w różnych miejscach kraju.