OPUBLIKOWANO: 3 CZERWCA 2016

Niedozwolone kryteria stosowane podczas rekrutacji nauczycieli wychowania przedszkolnego

Opracowała: Diana Kaczorek, prawnik, legislator, pracownik administracji publicznej

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.),
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.),
• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 191 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1264).

Prowadząc rekrutację nauczycieli wychowania przedszkolnego do przedszkoli niepublicznych, nie można pominąć wymagań, jakie przed kandydatem stawia sam ustawodawca w art. 9 Karty nauczyciela oraz w § 4 ust. 1–2 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Każdy pracodawca staje jednak przed dylematem, jakie dla potrzeb rekrutacji ustalić wymagania dla kandydatów na nauczycieli wychowania przedszkolnego, aby zapewnić placówce dobrze pracujący personel.

Kreując wizję przedszkola, które zamierzają prowadzić, pracodawcy mają niekiedy określone preferencje dotyczące osób, które chcą zatrudnić. Preferencje te mogą dotyczyć płci (preferencje, aby dziećmi zajmowały się kobiety), wieku (preferencje, aby dziećmi zajmowały się osoby dojrzałe), stanu zdrowia czy niepełnosprawności.

Pojawia się więc pytanie o to, czy podczas rekrutacji dopuszczalne jest określanie dodatkowych, innych niż wynikające z przepisów prawa, wymagań dla kandydatów na nauczycieli wychowania przedszkolnego i czy działanie takie jest zgodne z prawem.

Jak zostanie wskazane poniżej, naruszenie zasady równego traktowania podczas rekrutacji wyjątkowo daje się zastosować, o ile pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.

Ustawowe wymagania dla kandydatów na nauczycieli wychowania przedszkolnego

Zgodnie z art. 9 KN stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która:

1. ma wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje,
2. przestrzega podstawowych zasad moralnych,
3. spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.

Natomiast zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach, szkołach podstawowych, placówkach wychowania pozaszkolnego, placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania ma osoba, która:

1. ukończyła studia magisterskie na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub
2. ukończyła studia magisterskie na kierunku, którego zakres określony w standardzie kształcenia dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub