OPUBLIKOWANO: 19 STYCZNIA 2016

Odpowiedzialność dyrektora z tytułu finansów poradni

Opracowała: Aleksandra Trocińska, konsultant podatkowy

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.),
• Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 168),
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.),
• Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.),
• Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 5 Ustawy o systemie oświaty dyrektor placówki ( w tym wypadku poradni psychologiczno-pedagogicznej) dysponuje środkami określonymi w planie finansowym poradni, zaopiniowanym przez radę placówki, ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę placówki.

Art. 53 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wskazuje, że kierownik jednostki sektora finansów publicznych, czyli poradni publicznej, jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej tej jednostki. Dyrektor poradni jako kierownik jednostki może powierzyć określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej pracownikom tej jednostki. Przyjęcie obowiązków przez te osoby powinno być potwierdzone dokumentem w formie odrębnego imiennego upoważnienia albo wskazania w regulaminie organizacyjnym tej jednostki.

Odpowiedzialność z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych

W świetle art. 4 ust. 1 Ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, odpowiedzialność za naruszenie finansów publicznych ponoszą m.in.:

• kierownicy jednostek sektora finansów publicznych, tj. np. dyrektorzy poradni publicznych,
• pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w takiej jednostce oraz których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych, np. główny księgowy,
• osoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, którym przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub dysponowaniem tymi środkami – w praktyce chodzi np. o dyrektorów poradni niepublicznych otrzymujących i dysponujących środkami publicznymi przekazanymi w formie dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Konstrukcja odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych opiera się na zasadzie wyrażonej w art. 19 wspomnianej Ustawy, zgodnie z którą odpowiedzialność ponosi osoba fizyczna, która popełniła czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych, określony przez Ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, bądź też wydała polecenie wykonania takiego czynu. Ponadto warunkiem poniesienia odpowiedzialności za czyn stanowiący naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest możliwość przypisania sprawcy czynu winy umyślnej lub nieumyślnej.

W przypadku dyrektora poradni publicznej/niepublicznej odpowiedzialność z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych może dotyczyć m.in. otrzymanych dotacji, zgodnie z art. 9 Ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Czynem karalnym jest tu:

• wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację,
• nierozliczenie w terminie otrzymanej dotacji,
• niedokonanie w terminie zwrotu dotacji w należnej wysokości.

Pobranie lub niezgodnie z przeznaczeniem wykorzystanie dotacji, a przez to narażenie finansów publicznych na uszczuplenie, stanowi także przestępstwo (lub – w przypadku czynu mniejszej wagi -  wykroczenie) w rozumieniu Kodeksu karnego skarbowego