OPUBLIKOWANO: 18 STYCZNIA 2016

Urlop okolicznościowy

Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (tj. Dz.U. 2014, poz.1632),
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. z 1996 r. Nr 62 poz. 289 ze zm.).

Urlopy okolicznościowe to zwolnienia z pracy udzielane przez pracodawcę ze względu na szczególne okoliczności, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej wykonywanie.

Należy podkreślić, iż jeżeli pracownik w określonym przepisami terminie zawiadomi pracodawcę o swej nieobecności, nie jest to automatycznie równoznaczne z jej usprawiedliwieniem, jeśli zdarzenie lub okoliczności, na które pracownik się powołuje, nie stanowią przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy określonych w przepisach.

Zgodnie z § 15 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

• dwa dni – w razie ślubu pracownika, urodzenia się jego dziecka, zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
• jeden dzień – w razie ślubu dziecka pracownika, zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

W razie urodzenia martwego dziecka pracodawca może mieć problem, jak prawidłowo udzielić zwolnienia od pracy. W praktyce uznaje się, iż w takim przypadku pracownikowi – ojcu przysługują dwa urlopy okolicznościowe – pierwszy z tytułu urodzenia dziecka i drugi z tytułu jego zgonu. Pracownica – matka dziecka nie będzie uprawniona do takich zwolnień od pracy, ponieważ w czasie, kiedy możliwe byłoby skorzystanie z tzw. urlopu okolicznościowego, będzie na urlopie macierzyńskim.

Zgodnie z § 12 ww. Rozporządzenia pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi oraz na czas niezbędny do przeprowadzenia zaleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane w czasie wolnym od pracy.

Należy pamiętać, iż pracownikowi, który nie wykorzystał dni wolnych, nie przysługuje ekwiwalent pieniężny z tego tytułu.

Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika także w następujących sytuacjach: