OPUBLIKOWANO: 30 LISTOPADA 2015

Zmiany w prawie w 2016 roku

Opracował: Marcin Majchrzak, prawnik, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.),
• Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 827),
• Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu przeliczania na punkty poszczególnych kryteriów uwzględnianych w postępowaniu rekrutacyjnym, składu i szczegółowych zadań komisji rekrutacyjnej, szczegółowego trybu i terminów przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego (brak adresu publikacyjnego),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1113),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 grudnia 2014 r. w sprawie wymagań ochrony przeciwpożarowej, jakie musi spełniać lokal, w którym jest prowadzone przedszkole utworzone w wyniku przekształcenia oddziału przedszkolnego lub oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkole podstawowej (Dz.U. z 2015 r. poz. 20),
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.),
• Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1268),
• Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1220),
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1385).

Zbliżający się koniec 2015 r. to dobry moment na sprawdzenie, jakie zmiany w przepisach prawa czekają nas w nadchodzącym roku. Zmiany dotyczące zasad funkcjonowania przedszkoli publicznych będą w większości wchodzić w życie na samym początku 2016 r. bądź w jego pierwszym kwartale. Dotyczą one różnych aspektów funkcjonowania przedszkoli – od zasad przeprowadzania rekrutacji, przez zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym opieki ze strony wykwalifikowanego personelu, aż po zmiany w zakresie prawa pracy.

Samorządowe centra usług wspólnych w miejsce ZEAS-ów

Od 1 stycznia 2016 r. zmianie ulegnie brzmienie art. 5 ust. 8 Ustawy o systemie oświaty, regulującego możliwość tworzenia przez organy prowadzące, w tym przez jednostki samorządu terytorialnego, tzw. ZEAS-ów, czyli jednostek obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i placówek. Począwszy od tego dnia, jednostki samorządu terytorialnego nie będą już miały kompetencji do ich tworzenia. W ich miejsce przewiduje się tworzenie samorządowych centrów usług wspólnych, zapewniających samorządowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, w tym przedszkolom publicznym, możliwość wspólnej obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej. Zasady organizowania wspólnej obsługi zostaną określone m.in. w Ustawie o samorządzie gminnym przez dodanie nowych art. 10a–10d.

Zgodnie z nowymi przepisami wspólną obsługę na rzecz m.in. jednostek organizacyjnych gminy zaliczanych do sektora finansów publicznych będą mogły prowadzić urzędy gminy, inne jednostki organizacyjne gminy, jednostki organizacyjne związków międzygminnych albo jednostki organizacyjne związków powiatowo-gminnych. Rada gminy będzie miała obowiązek określić w drodze uchwały, które z jednostek organizacyjnych zaliczanych do sektora finansów publicznych będą objęte wspólną obsługą, a także jaki będzie zakres obowiązków powierzonych jednostkom obsługującym w ramach wspólnej obsługi. Jednostka obsługująca będzie miała prawo żądania od jednostki obsługiwanej (np. publicznego przedszkola) informacji oraz wglądu w dokumentację w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań w ramach wspólnej obsługi tej jednostki. Z drugiej strony podobne uprawnienie będzie przysługiwało jednostce obsługiwanej.

Istotne jest to, że zgodnie z nowymi przepisami zakres wspólnej obsługi nie będzie mógł obejmować kompetencji kierowników jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych do dysponowania środkami publicznymi oraz zaciągania zobowiązań, a także sporządzania i zatwierdzania planu finansowego oraz przeniesień wydatków w tym planie. Ponadto w przypadku powierzenia obowiązków z zakresu rachunkowości i sprawozdawczości jednostek obsługiwanych będą one przekazywane w całości. W efekcie uchwała rady gminy nie będzie mogła przewidywać powierzenia np. tylko obowiązków w zakresie rachunkowości, przy pozostawieniu sprawozdawczości w gestii jednostki obsługiwanej. Przewiduje się również, że w przypadku, gdy jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznych będzie zapewniała realizację zadań głównego księgowego przez osobę spełniającą odpowiednie wymogi, w jednostce obsługiwanej nie będzie się już zatrudniało głównego księgowego.

Zgodnie z przepisami przejściowymi istniejące 1 stycznia 2016 r. ZEAS-y utworzone przez jednostki samorządu terytorialnego będą miały 12 miesięcy na dostosowanie się do wymogów stawianych zmienionymi przepisami.

Nowe przepisy wykonawcze w sprawie rekrutacji do przedszkoli

Z początkiem 2016 r. wejdzie w życie art. 20l uso., zawierający upoważnienie ustawowe do wydania przez ministra właściwego ds. oświaty i wychowania rozporządzenia, określającego m.in. skład i szczegółowe zadania komisji rekrutacyjnej, szczegółowy tryb i terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego, a także terminy składania dokumentów. Jest to potrzebny akt prawny, ponieważ dotychczas, pomimo wprowadzenia wspólnych dla całego kraju ogólnych zasad przeprowadzania rekrutacji do publicznych szkół i przedszkoli, brakowało uregulowań szczegółowych, określających choćby terminy przeprowadzania rekrutacji czy skład komisji rekrutacyjnych. W efekcie na początku listopada 2015 r. podpisane zostało Rozporządzenie w sprawie sposobu przeliczania na punkty poszczególnych kryteriów uwzględnianych w postępowaniu rekrutacyjnym, składu i szczegółowych zadań komisji rekrutacyjnej, szczegółowego trybu i terminów przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego, które wejdzie w życie 1 stycznia 2016 r.

Zgodnie z nowym Rozporządzeniem