OPUBLIKOWANO: LIPIEC 2015

Zmiany w świadczeniach emerytalnych

Opracował: Marcin Majchrzak, prawnik, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.),
• Ustawa z dnia 5 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 552).

Z początkiem maja weszła w życie nowelizacja Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiany dotyczą m.in. zasad stosowania tablic trwania życia przy obliczaniu wysokości emerytury, ustalania kapitału początkowego za okresy opieki nad dzieckiem i sposobu obliczania emerytury na nowych zasadach dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., które miały ustalone prawo do wcześniejszej emerytury. Oznacza to, że niektóre grupy osób będą mogły dokonać przeliczenia wypłacanej im emerytury lub kapitału początkowego.

Stosowanie tablicy trwania życia z dnia osiągnięcia wieku emerytalnego

Średnie dalsze trwanie życia stanowi wielkość statystyczną służącą do ustalenia okresu, w jakim będzie pobierana emerytura. Tym samym ma to wpływ na jej wysokość. Zgodnie z art. 26 ust. 3 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach. Jest ono ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie tablic trwania życia corocznie, w terminie do 31 marca. Z początkiem maja do art. 26 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został dodany nowy ust. 6, który przy obliczaniu wysokości emerytury daje możliwość zastosowania średniego dalszego trwania życia wynikającego z tabeli obowiązującej w dniu osiągnięcia przez wnioskodawcę powszechnego wieku emerytalnego, nawet wtedy, gdy wystąpił on z wnioskiem o przyznanie emerytury w okresie, w którym obowiązywała już nowa tablica. Należy zwrócić uwagę, że średnie dalsze trwanie życia, wynikające z tabeli obowiązującej w dniu osiągnięcia przez wnioskodawcę powszechnego wieku emerytalnego, może zostać zastosowane tylko wtedy, gdy będzie ono korzystniejsze dla wnioskodawcy, niż to wynikające z tablicy obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę. Niezależnie jednak od tego, która z dwóch tablic znajdzie zastosowanie, średnie dalsze trwanie życia będzie ustalane dla wieku, w którym osoba ubezpieczona przechodzi na emeryturę.

Zmienione przepisy dotyczące zasad wyboru tablicy trwania życia będą miały zastosowanie tylko do emerytury obliczanej na nowych zasadach, zgodnie z art. 26 wspomnianej już Ustawy