OPUBLIKOWANO: CZERWIEC 2015

Nowe wymagania wobec przedszkoli

Opracował: Marcin Majchrzak, prawnik, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 357),
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. z 2009 r. Nr 168 poz. 1324).

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw zmieniła brzmienie art. 35 ust. 6 uso., stanowiącego podstawę prawną do wydania Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego. Większość przepisów powyższej nowelizacji Ustawy o systemie oświaty weszła w życie z końcem marca 2015 r., ale art. 35 ust. 6 uso. ulegnie zmianie dopiero 1 września 2015 r., podobnie jak inne przepisy dotyczące nowych zasad sprawowania nadzoru pedagogicznego.

Tego dnia zacznie również obowiązywać art. 21a uso., który będzie podstawą prawną dla jednostek oświaty, w tym przedszkoli publicznych i niepublicznych, do podejmowania niezbędnych działań w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do rozwoju, podnoszenia jakości pracy przedszkola i jego rozwoju organizacyjnego. Powyższe działania powinny dotyczyć:

efektów w zakresie kształcenia, wychowania i opieki oraz realizacji celów i zadań statutowych,
organizacji procesów kształcenia, wychowania i opieki,
tworzenia warunków do rozwoju i aktywności uczniów,
współpracy z rodzicami i środowiskiem lokalnym,
zarządzania przedszkolem.

W przypadku przedszkoli niepublicznych należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 89 uso. nadzór pedagogiczny nad nimi sprawują właściwi kuratorzy oświaty, natomiast przepisy art. 21 ust. 1 i 2, art. 33 uso. oraz przepisy wydane na podstawie art. 21a ust. 3 uso. (projektowane Rozporządzenie w sprawie wymagań wobec szkół i placówek) i art. 35 ust. 6 uso. (obecne oraz projektowane Rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego) przedszkola niepubliczne muszą stosować odpowiednio.

Artykuł 21a uso. będzie również zawierał delegację ustawową do wydania nowego rozporządzenia określającego wymagania dotyczące realizacji niezbędnych działań, o których mowa powyżej, pozwalające na badanie jakości pracy przedszkoli. Wymagania zostaną określone na dwóch poziomach:

podstawowym – świadczącym o prawidłowym przebiegu procesów kształcenia, wychowania i opieki, umożliwieniu każdemu uczniowi rozwoju na miarę jego indywidualnych możliwości, podejmowaniu przez przedszkole działań podnoszących jakość pracy, angażowaniu dzieci, rodziców i nauczycieli w działania przedszkola, a także współpracy ze środowiskiem lokalnym,
wysokim – świadczącym o wysokiej skuteczności działań, wyrażanej w szczególności efektami kształcenia i wychowania, pozytywnymi opiniami dzieci, rodziców i nauczycieli dotyczącymi adekwatności procesu kształcenia i wychowania do potrzeb i możliwości dzieci oraz doskonaleniem jakości pracy przedszkola prowadzącym do jego rozwoju i uspołecznienia poprzez angażowanie społeczności przedszkola i środowiska lokalnego.

W efekcie MEN pracuje obecnie nad projektem Rozporządzenia w sprawie wymagań wobec szkół i placówek.

Planowane dodanie nowego art. 21a uso. spowodowało konieczność zmiany delegacji ustawowej do wydania Rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego, określonej w art. 35 ust. 6 uso. Rozporządzenie to będzie musiało dodatkowo regulować sposób ustalania spełniania wymagań, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 21a ust. 3 (mowa tu o projektowanym Rozporządzeniu w sprawie wymagań wobec szkół i placówek).

Obecnie zarówno projekt nowego Rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego, jak i Rozporządzenia w sprawie wymagań wobec szkół i placówek znajduje się na etapie konsultacji i uzgodnień międzyresortowych. Planowany termin wejścia w życie tych aktów prawnych to 1 września 2015 r.

Warunki i tryb sprawowania oraz formy nadzoru pedagogicznego

Projektowane Rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego powtarza co do zasady dotychczasowe rozwiązania określające warunki i tryb sprawowania, a także formy nadzoru pedagogicznego. Oznacza to utrzymanie dotychczasowego podziału form nadzoru na:

ewaluację działalności przedszkoli,
kontrolę przestrzegania przepisów prawa,
wspomaganie pracy przedszkoli.