STAN PRAWNY NA 15 LIPCA 2026

Kontrola komisji rewizyjnej dotyczy przedszkoli publicznych prowadzonych przez samorząd gminy. W jaki sposób dyrektor może przygotować się do tego rodzaju kontroli? Na jakie kwestie powinien zwrócić szczególną uwagę?

Kompetencje komisji

Artykuł 18a Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowi, że rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych (do tej grupy zalicza się gminne przedszkola) oraz jednostek pomocniczych gminy. W powyższych celach kontrolnych rada musi powołać komisję rewizyjną, w skład której wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje przewodniczącego i wiceprzewodniczącego.

Przepisy ww. ustawy stanowią, że komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu gminy i występuje z wnioskiem do rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi. Wykonuje także inne zadania zlecone przez radę w zakresie kontroli. Innymi słowy, zakres kompetencji komisji przepisy ustawy samorządowej określiły dość ogólnie. Co więcej, jeżeli chodzi o kompetencje kontrolne komisji złożonej – jak wskazano wcześniej – z radnych, nie można mylić indywidualnych kompetencji radnego (m.in. prawa do „wglądu w działalność gminnych jednostek organizacyjnych”), na które wskazuje Ustawa o samorządzie gminnym, z kompetencjami samej komisji.

Ważne! Ustawa samorządowa wprost wskazuje, że zasady i tryb działania komisji rewizyjnej określa statut gminy. Dlatego w każdej gminie zasady postępowania komisji rewizyjnej mogą się różnić.

Statut musi być jednak zgodny z ustawami. Stąd też, jeśli dyrekcja przedszkola chce sprawdzić, czy komisja ma prawo do kontroli w określonym zakresie, to musi brać przede wszystkim pod uwagę zapisy Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, której art. 44 stanowi jeden z lepszych przykładów podstawy kontroli w przedszkolu (jednostce sektora finansów publicznych) ze strony komisji rewizyjnej. Mówi on, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego oraz w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Jednostki sektora finansów publicznych muszą dokonywać wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków. Wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Należy ich także dokonywać w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Jednostki sektora finansów publicznych muszą ponadto zawierać umowy, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane, na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

Komisja rewizyjna może tym samym sprawdzać m.in. to, czy dyrektor przedszkola, wykonując swoje obowiązki, przestrzega powyższych zasad zawartych w Ustawie o finansach publicznych.

Jak wcześniej wspomniano, komisja wykonuje także inne zadania zlecone przez radę w zakresie kontroli. Nie oznacza to jednak, że gmina może zlecać kontrolę w dowolnym zakresie, który przekraczałby uprawnienia samej gminy. W tym przypadku mamy do czynienia z ewentualną możliwością zlecenia komisji kontroli doraźnej, ale wciąż w zakresie przyznanych prawem uprawnień co do przedmiotu kontroli. Co więcej, dany zakres kontroli może być wprost zastrzeżony dla innych podmiotów (np. dla kuratora oświaty w ramach nadzoru pedagogicznego) i komisja nie może wchodzić w ich kompetencje.

W przypadku przedszkola kontrola komisji rewizyjnej może objąć zwłaszcza:

• prawidłowość i terminowość wykonywania planu finansowego przedszkola,
• legalność i celowość ponoszonych wydatków, np. koszt zakupu środków czystości,