OPUBLIKOWANO: PAŹDZIERNIK 2014

Przepisy, które powinien znać nauczyciel – cz. 6

Opracował: Marcin Majchrzak, prawnik, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.),
• Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 7 ze zm.),
• Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1118),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2007 r. w sprawie rodzajów szkół i placówek, w których nie tworzy się rad rodziców (Dz.U. z 2007 r. Nr 157 poz. 1101 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie typów szkół i placówek, w których nie tworzy się samorządu uczniowskiego (Dz.U. z 2007 r. Nr 52 poz. 347),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z 2001 r. Nr 61 poz. 624 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek publicznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 52 poz. 466),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz.U. z 2002 r. Nr 3 poz. 28).

Nauczyciele, jako osoby zatrudnione w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych, są pracownikami systemu oświaty. W artykułach „Przepisy, które powinien znać nauczyciel” (cz. 1–5) znalazł się przegląd części przepisów prawa oświatowego, które nauczyciel, jako pracownik systemu oświaty, powinien znać, by móc zgodnie z prawem realizować zadania spoczywające na zatrudniającej go jednostce systemu oświaty. Poniżej znajduje się omówienie dalszej części tych przepisów.

Rady rodziców

W ścisłej współpracy z nauczycielami oraz radą pedagogiczną pozostaje rada rodziców, stanowiąca społeczny organ opiniodawczy i kontrolny szkoły. Z tego powodu nauczyciele powinni chociaż ogólnie się orientować, jaki jest zakres jej kompetencji, a także w jakim stopniu są zobowiązani do współpracy z nią. Podstawowe uregulowania prawne dotyczące zasad działania rad rodziców znalazły się w art. 53–54 Ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 53 ust. 1 uso., rady rodziców reprezentują ogół rodziców i uczniów w szkołach, przedszkolach i placówkach, z zastrzeżeniem wyłączeń określonych w Rozporządzeniu w sprawie rodzajów szkół i placówek, w których nie tworzy się rad rodziców.

Skład rady rodziców uzależniony jest od tego, czy mamy do czynienia ze szkołą (przedszkolem), placówką oświatową czy szkołą artystyczną – co do zasady jednak przedstawiciele rady rodziców wybrani zostają w tajnych wyborach odbywających się podczas pierwszego zebrania rodziców w każdym roku szkolnym.

Podstawą funkcjonowania rady rodziców jest uchwalany przez nią regulamin. Określa on m.in. jej wewnętrzną strukturę i tryb pracy, a także szczegółowy tryb przeprowadzania wyborów do rad (art. 53 ust. 4 uso.).

Wśród kompetencji rady rodziców, określonych w art. 54 uso., należy przede wszystkim wymienić:

• możliwość występowania do dyrektora i innych organów szkoły, przedszkola lub placówki, organu prowadzącego oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach placówki,
• uchwalanie w porozumieniu z radą pedagogiczną:

• programu wychowawczego szkoły obejmującego wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów, realizowanego przez nauczycieli,
• programu profilaktyki dostosowanego do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska, obejmującego wszystkie treści i działania o charakterze prewencyjnym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców;

• opiniowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania szkoły albo placówki, przygotowywanego w przypadku pojawienia się zastrzeżeń ze strony organu sprawującego nadzór pedagogiczny,
• opiniowanie projektu planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły.