OPUBLIKOWANO: GRUDZIEŃ 2013
ZAKTUALIZOWANO: 16 SIERPNIA 2017
Działalność innowacyjna szkoły
Podstawa prawna:
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki (Dz.U. z 2002 r. Nr 56 poz. 506 ze zm.),
- Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U. z 2017 r. poz. 649),
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.).
Innowacja jest zjawiskiem złożonym, zbiorem umiejętności, odmiennym sposobem organizowania, syntezy i wyrażania wiedzy, postrzegania świata i tworzenia nowych idei, perspektyw. Procesy twórcze i kreatywność są z nią nierozerwalnie związane. Szczególną jej odmianą są innowacje pedagogiczne, czyli zmiany zawierające elementy nowości, wprowadzone świadomie do systemu szkolnego w celu ulepszenia praktyki edukacyjnej zgodnie z określonymi potrzebami pedagogicznymi.
Innowacja pedagogiczna jest procesem tworzenia lub przyswajania nowych rozwiązań edukacyjnych. Może nią być zmiana struktury systemu szkolnego (dydaktycznego, wychowawczego) jako całości lub jego ważnych składników – w celu wprowadzenia ulepszeń. Składniki te obejmują m.in.: nauczycieli, uczniów, programy i podręczniki, wyposażenie zakładów wychowawczych, środki masowego przekazu i środowisko wychowawcze. Wyrażenie „zmiana struktury” oznacza, że w innowacji pedagogicznej chodzi bardziej o zmiany wzajemnych związków między składnikami systemu szkolnego (lub między elementami jakiegoś składnika) niż o zmianę samych składników. Ważne jest także pojęcie innowacyjności postrzegane jako proces, którego wynikiem jest innowacja.
W świetle obowiązującego prawa oświatowego innowacje pedagogiczne są nowatorskimi rozwiązaniami, które mają na celu poprawę jakości pracy szkoły. Innowacje kończą się ewaluacją w celu ich usprawnienia, rozwoju lub lepszego zrozumienia. Wynikają z konieczności dostosowania szkolnictwa do realiów współczesnego mu świata oraz takiego edukowania uczniów, aby w realiach tych potrafili się odnaleźć i prawidłowo funkcjonować. Tempo rozwoju, z jakim mamy do czynienia w XXI wieku, jest tak szybkie, że nie są w stanie mu sprostać żadne stałe rozwiązania systemowe; właśnie w innowacjach pedagogicznych można widzieć szansę szkół na dotrzymanie mu kroku.
Rodzaje innowacji pedagogicznych:
- programowe – zmiany dotyczą programów zajęć edukacyjnych,
- organizacyjne – zmiany dotyczą organizacji kształcenia,
- metodyczne – zmiany dotyczą metod pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej.
Można rozszerzyć ten podział o rodzaje mieszane, np. programowo-metodyczne, organizacyjno-programowe, metodyczno-organizacyjne. Określenia rodzaju innowacji powinien dokonać jej autor, kierując się własną oceną znaczenia wprowadzanych zmian i na tej podstawie zaliczyć ją do któregoś z powyższych rodzajów.
Innowacje programowe dotyczą:
- poszerzania programów o nowe treści (bez zmieniania podstawy programowej),
- integrowania nauczania wokół bloków edukacyjnych,
- modyfikacji programów nauczania dopuszczonych do użytku szkolnego przez MEN,
- wprowadzenia wewnątrzszkolnych zasad oceniania uczniów,
- realizacji własnego, autorskiego programu nauczania.
Innowacje organizacyjne polegają na:
- zmianie liczby uczniów w klasie,
- wprowadzeniu zmiany czasu trwania lekcji,
- tworzeniu zespołów problemowych w klasie,
- prowadzeniu zajęć we współpracy z innym specjalistą,
- organizacji pracowni nauczania i uczenia się,
- współpracy szkoły z innymi instytucjami dydaktyczno-wychowawczymi w zakresie wspierania rozwoju uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych.
Innowacje metodyczne są wprowadzane w zakresie:
- stosowania nowych metod nauczania i uczenia się,
- prezentacji materiału,
- form pracy w dziedzinie wprowadzania, utrwalania lub sprawdzania wiadomości i umiejętności,
- technik przyspieszonego uczenia się,
- sposobu prowadzenia ewaluacji efektywności nauczania,
