STAN PRAWNY NA 2 LUTEGO 2026

Uczęszczające do przedszkoli dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi wymagają kształcenia specjalnego oraz zapewnienia indywidualnych programów nauczania dostosowanych do ich indywidualnych potrzeb i tempa rozwoju, odpowiednich metod nauczania, a także wyposażenia technicznego i fachowej kadry pedagogicznej.

Odwołując się do art. 2 pkt 1 Prawa oświatowego, najważniejszego dla funkcjonowania wszystkich placówek oświatowych aktu prawnego, należy stwierdzić, że system oświaty w Polsce oprócz przedszkoli (ogólnodostępnych), w tym przedszkoli z oddziałami specjalnymi, obejmuje także przedszkola specjalne. Zgodnie z art. 4 pkt 2 lit. a przez przedszkole specjalne lub oddział specjalny należy rozumieć odpowiednio przedszkole lub oddział dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 Prawa oświatowego (czyli przepisami Rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym). Tego typu placówki mogą działać zarówno w formule placówek publicznych, jak i niepublicznych. Tym ostatnim jest poświęcony niniejszy tekst.

Chcąc odpowiedzieć na pytanie, dla kogo przeznaczone jest przedszkole specjalne, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że co do zasady sformułowanej w art. 31 ust. 1 Prawa oświatowego wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci w wieku od trzech do siedmiu lat. Jednak z ust. 2 tego samego artykułu wynika zarazem, że w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej siedmiu lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończy ono dziewięć lat. Biorąc pod uwagę wiek wychowanków, przedszkole specjalne musi być przygotowane do świadczenia usług edukacyjnych i opiekuńczych na rzecz dzieci, których wiek może wykraczać poza górną granicę, jaka przyjęta jest dla przedszkolaków z placówek ogólnodostępnych. Przedszkole specjalne powstaje – jak już zostało wspomniane – z myślą o dzieciach ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, objętych tzw. kształceniem specjalnym. Jest ono (albo oddział specjalny w przedszkolu ogólnodostępnym) przeznaczone wyłącznie dla dzieci z niepełnosprawnościami.

Wymogi organizowania kształcenia i wychowania w niepublicznych przedszkolach specjalnych, a także w niepublicznych przedszkolach ogólnodostępnych, w których działają oddziały specjalne, określa szczegółowo Rozporządzenie w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Jak wynika z § 2 ust. 1 i 2 tego aktu, kształcenie w placówkach tego typu organizuje się dla dzieci z niepełnosprawnościami: niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, i z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

Ważne! Trzeba mieć świadomość, że niezależnie od wskazanych tu rodzajów niepełnosprawności, które kwalifikują do kształcenia w przedszkolu specjalnym, przedszkola niepubliczne nie działają na zasadzie powszechnej dostępności i w związku z tym to ich organy prowadzące określają warunki rekrutacji. Za zgodną z prawem uznać zatem należy decyzję organu prowadzącego o wykluczeniu z procesu rekrutacji do niepublicznej placówki dziecka o określonego rodzaju niepełnosprawności, jeśli placówka nie jest w stanie zapewnić takiemu dziecku adekwatnych warunków kształcenia specjalnego. Co więcej, istnieje możliwość tworzenia przedszkoli przeznaczonych dla dzieci z konkretnego rodzaju niepełnosprawnością, może to bowiem ułatwić pracę placówki, pozwalając jej na przyjęcie względnie jednolitego programu pracy edukacyjno-terapeutycznej.

Stosownie do § 5 ww. rozporządzenia przedszkola specjalne albo oddziały specjalne w przedszkolach ogólnodostępnych zapewniają:

• realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego,