ZAKTUALIZOWANO: SIERPIEŃ 2018

Kolejna umowa o pracę a ustawa antykryzysowa

Opracowała: Joanna Swadźba, prawnik

Podstawa prawna:

W dobie niżu demograficznego oraz wobec niewystarczających środków na finansowanie szkół organy prowadzące poszukują rozwiązań prawnych mających na celu utrzymanie prowadzonych szkół publicznych. Należy więc zastanowić się, czy przyjęte przez ustawodawcę przepisy ustawy antykryzysowej znajdą zastosowanie w przypadku szkół i placówek oświatowych.

Ze względu na ochronę miejsc pracy w dobie kryzysu gospodarczego ustawodawca wprowadził przepisy Ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, tzw. ustawy antykryzysowej. Przepisy tej ustawy modyfikowały zasady zatrudniania wynikające z przepisów Kodeksu pracy. Wprowadzały bowiem zmiany w zasadach dotyczących zawierania kolejnych umów o pracę na czas określony. Obecnie ustawa ta już nie obowiązuje. Została zastąpiona Ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy. Ustawa ta również wprowadza prawne możliwości udzielania pomocy finansowej zarówno pracodawcom, jak i pracownikom zatrudnionym u pracodawcy dotkniętego skutkami kryzysu ekonomicznego.

Umowa o pracę na czas określony zawarta z nauczycielem

Karta nauczyciela w sposób wyczerpujący reguluje kwestię umów na czas określony zawieranych z nauczycielem. Zatem przepisy Kodeksu pracy, dotyczące m.in. zawierania wyłącznie dwóch kolejnych umów o pracę na czas określony, nie mają zastosowania w przypadku nauczycieli. Stanowisko takie ma swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. W Wyroku z dnia 29 czerwca 2000 r. Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 251 k.p. nie ma zastosowania, jeżeli ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje okoliczności, w których strony zawarły umowę o pracę na czas określony (I PKN 709/99).

Ponadto Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 15 września 2006 r. wskazał, że „wyjątek dopuszczający zatrudnienie nauczyciela mianowanego na podstawie umowy o pracę na czas określony uregulowany został w art. 10 ust. 7 Karty nauczyciela. W myśl tego przepisu jest to możliwe tylko wówczas, gdy zachodzi potrzeba zastępstwa nieobecnego nauczyciela lub potrzeba wynikająca z organizacji nauczania. Przepis ten, jako regulujący wyjątek od zasady, należy wykładać ściśle – zatrudnienie nauczyciela mianowanego na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy staje się konieczne w świetle wynikających z tego przepisu przesłanek. Taka wyjątkowa podstawa zatrudnienia nie może być zależna od uznania pracodawcy. Byłoby to sprzeczne z gwarancyjnym charakterem norm prawnych regulujących stosunek pracy nauczyciela mianowanego” (I PK 62/06).

Nawiązanie, zmiana oraz rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem uregulowane zostało w rozdziale 4 KN.

Jak już zostało wspomniane wyżej, zgodnie z art. 10 ust. 7 KN, możliwe jest zawieranie umowy o pracę na czas określony z każdym nauczycielem w sytuacji:

Zawieranie kolejnych umów o pracę na czas określony z nauczycielami na podstawie ww. przepisów możliwe jest bez ograniczenia liczby zawartych umów, jednak należy pamiętać, że zawsze musi istnieć konieczność zastępstwa nieobecnego nauczyciela lub potrzeba wynikająca z organizacji nauczania. Stanowisko takie zajął również Sąd Najwyższy, wskazując, że „przepis Karty nauczyciela wprowadza przesłanki warunkujące dopuszczalność zawarcia takiej umowy, które nie są znane Kodeksowi pracy. Jeżeli są one spełnione (występuje potrzeba wynikająca z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela), to możliwe jest zawieranie kolejnych umów na czas określony, bez ograniczenia ich ilości" (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2000 r.