Meandry pamięci - miniwykład psychologa na temat typów pamięci i poprawy efektywności uczenia się

Pamięć jest jednym z podstawowych procesów poznawczych. Obejmuje:

• kodowanie dopływających informacji zgodnie z potrzebami i zainteresowaniami,
• przechowywanie i aktywne przetwarzanie ich
• wydobywanie informacji zachowanych.

Zapamiętywanie (kodowanie) jest fazą rejestrowania pewnej informacji w pamięci, co odbywa się w sposób mimowolny lub dowolny. Mimowolnie zostaje zapamiętane zdarzenie nacechowane silnie emocjonalnie. Podczas zapamiętywania dowolnego niezbędny jest już pewien wysiłek, koncentracja uwagi, znajomość celu, któremu ma służyć zapamiętywana informacja (stąd trudność zapamiętywania bez zrozumienia). Podczas zapamiętywania rejestrowana jest sama informacja i niejako „adres”, pod jakim zostaje zapisana, tzn. kontekst. Łatwiej wydobyć informacje z pamięci komuś, kto posiada szeroki zakres wiedzy ogólnej, gdyż może do nich dotrzeć różnymi drogami.

Przechowywanie informacji może trwać od kilku dziesiątych sekundy do kilkudziesięciu lat, zależnie od jej użyteczności. Wraz ze zmianą czasu przechowywania ulega też zmianie sposób kodowania informacji w pamięci: nigdy nie spoczywają one w niej biernie.

Odtwarzanie informacji to przywoływanie zapamiętanych informacji za pomocą odpowiednich strategii. Odtwarzanie może przybrać postać przypominania bądź rozpoznawania. W przypadku przypominania należy samodzielnie sformułować odpowiedź na stawiane pytanie, wyszukując w pamięci odpowiednie informacje. Rozpoznawanie polega na wskazaniu poprawnej odpowiedzi pośród kilku możliwych. Zazwyczaj zjawiska te występują łącznie.

Pierwotnie pamięć dzieliło się na rodzaje związane z modalnościami zmysłowymi. Popularne są określenia pamięci zależne od stylu uczenia się: wzrokowa, słuchowa, kinestetyczna. Pomija się tu jednak niektóre modalności zmysłowe, takie jak węch czy smak.

Inny podział rodzajów pamięci uwzględnia czas przechowywania informacji:

• pamięć ultrakrótka (sensoryczna, VSTM – very short term memory