OPUBLIKOWANO: LUTY 2012

ZAKTUALIZOWANO: MAJ 2014

Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci w przedszkolu

Opracowała: Anna Stróżyk, pedagog, spec. edukacja elementarna i terapia pedagogiczna, mgr zarządzania – rozwój potencjału społecznego, nauczyciel wspomagający w przedszkolu integracyjnym, trener grupy edukacyjnej

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 października 2013 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz.U. z 2013 r. poz. 1257),
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.).

Wczesne wspomaganie rozwoju obejmuje głównie dzieci najmłodsze, tj. od narodzin do siódmego roku życia, wykorzystując w ten sposób wielorakość istniejących u nich szans kompensacji zaburzeń lub zalążków powstałych trudności. Przyglądając się regulacjom prawnym dotyczącym tej tematyki, można jednak zauważyć, iż rozwiązania omawianego zakresu nie zawsze są źródłem eliminowania dyrektorskich dylematów, czasem stając się początkiem różnorodnych rozważań.

Predziałanie – pierwszy krok w stronę zdrowia maluchów

Czy warto wspomagać małe dziecko? Kiedy dostrzeżemy efekt pracy? Dlaczego zmiany są tak nikłe? Z tymi oraz dziesiątkami innych dylematów spotkać się można, współpracując z otoczeniem dziecka niepełnosprawnego. Naprzeciw tego typu wątpliwościom wyszła idea wczesnego wspomagania, która, obejmując maluchy opieką od momentu wykrycia u nich niepełnosprawności, dała pozytywną odpowiedź na konieczność stymulacji dziecka w kierunku rozwoju od najwcześniejszych lat.

Warunki stosowania wczesnego wspomagania:

1. Warunek wykrycia niepełnosprawności – blokuje dostępność tego typu pomocy dzieciom, u których jednoznaczne zaopiniowanie niepełnosprawności jest niemożliwe. Wczesna interwencja, choć niejednokrotnie przydałaby się dzieciom z potencjalnego ryzyka rozwojowego (wcześniaki, choroby przewlekłe), aby wspomóc ich rozwój, niestety jest tutaj ograniczona. Rodzi to konieczność wnikliwej obserwacji najmłodszych wychowanków w celu udzielenia im potencjalnego/koniecznego wsparcia najszybciej jak to będzie możliwe.
2. Uzyskanie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka – opinia wydawana jest na wniosek rodzica, który po jej uzyskaniu bezzwłocznie powinien zawiadomić placówkę odpowiadającą za organizację wczesnego wspomagania.

Wykaz instytucji mogących organizować wczesne wspomaganie rozwoju:

• przedszkola/szkoły (w tym także specjalne),
• publiczne/niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne (także specjalistyczne),
• młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki.

Wczesne wspomaganie w placówkach oświatowych objęło zatem głównie przedszkola i szkoły. Jego celem nadal pozostało jednak udzielenie odpowiedniego wsparcia dziecku i jego rodzinie. Niektóre z proponowanych działań mogą mieć zastosowanie już od najmłodszych lat życia, dzieje się tak wtedy, gdy adaptacja proponowanych rozwiązań ułatwia codzienne funkcjonowanie dziecka w otoczeniu i społeczeństwie, otwierając w ten sposób drzwi do nabywania istotnych dla niego dalszych umiejętności. Dobór zadań do tego typu działań powinien być jednak fachowo zaplanowany, gdyż nie ma możliwości rozpoczęcia niektórych aktywności wspierających bez wystąpienia naturalnych rozwojowo funkcji psychofizycznych.