STAN PRAWNY: GRUDZIEŃ 2011
ZAKTUALIZOWANO: 24 MARCA 2017
Regulacje prawne związane z usuwaniem uczniów ze szkoły
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.),
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.).
Zagadnienia związane z usuwaniem uczniów ze szkoły stają się coraz bardziej aktualne. Spory wpływ mają na to coraz częściej pojawiające się zachowania, których w żadnym wypadku nie można tolerować. Coraz młodsze dzieci dopuszczają się przemocy wobec kolegów i koleżanek, popełniając czyny, za które upomnienie czy nagana to zbyt małe kary. W takich sytuacjach należy rozpatrzyć możliwość usunięcia ucznia ze szkoły. W artykule przedstawiono wszystkie informacje dotyczące możliwości relegowania dziecka z placówki. Omówiono możliwości, jakimi dysponuje dyrektor, w zależności od tego, w jakim wieku jest uczeń, który popełnił wykroczenie, wyjaśniono, na czym polega usuwanie ucznia ze szkoły, ze szczególnym uwzględnieniem skreślania z listy uczniów, przebiegu tej procedury oraz jej konsekwencji.
Zasady związane ze skreślaniem z listy uczniów znajdują się w Ustawie o systemie oświaty. Zgodnie z art. 39 ust. 2 ww. Ustawy skreślenia dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, w drodze decyzji, w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.
Przyczyny skreślenia z listy uczniów
Wszystkie przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły lub placówki, powinny zostać określone w jej statucie. Dotyczy to zarówno szkół i placówek publicznych (art. 60 ust. 1 pkt 7 Ustawy o systemie oświaty), jak i szkół prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego (art. 84 ust. 2 pkt 5).
Szczegółowe przyczyny usuwania uczniów muszą być precyzyjnie sformułowane w statucie szkoły. Zgodnie z zapisami Ustawy przypadki, w których uczeń może być skreślony z listy, powinny być dokładnie określone. Warto zaznaczyć, że nie chodzi tu tylko o zapis, że dyrektor może dokonać skreślenia, ani o zapis ogólny podający jako przyczynę skreślenia naruszenie dyscypliny.
Błędnie
Niestety w wielu statutach szkół znajduje się zapis, ogólnikowo stwierdzający: „Uczeń może być skreślony z listy uczniów za rażące naruszenie regulaminu uczniowskiego”. Taki przepis nie może stanowić podstawy do dokonania skreślenia, ponieważ nie zawiera on żadnego określenia przypadków umożliwiających dokonanie relegowania ucznia ze szkoły. Sformułowanie to jest zbyt ogólne i zakłada ogromną dowolność w decydowaniu, czy dane zachowanie stanowi rażące naruszenie regulaminu, czy nie. Dowolność interpretacji mogłaby być bowiem zależna od bardzo wielu czynników – np. w jednej szkole uczeń mógłby zostać usunięty za wniesienie na jej teren niebezpiecznego narzędzia, zaś w innej nawet za jego użycie stosowana byłaby gradacja kar: upomnienie wychowawcy, nagana dyrektora itd. Rozbieżności w ocenie stopnia przewinienia i kary w tej samej szkole, w zależności od subiektywnej oceny np. wychowawcy danego oddziału, mogłyby prowadzić do tego, że za takie samo niewłaściwe zachowanie jeden uczeń zostałby skreślony z listy uczniów, a inny nie.
Prawidłowo
Uczeń musi być poinformowany o wykroczeniach, które spowodują skreślenie z listy uczniów. Nie chodzi tutaj o wypisywanie wszystkich możliwych przewinień, dziecko powinno jednak zdawać sobie sprawę, które wykroczenia przeciwko regulaminowi są na tyle poważne, że karane będą skreśleniem z listy uczniów. Najlepiej wymienić je w odniesieniu do obowiązków ucznia zawartych w statucie szkoły.
Uczeń może zostać ukarany skreśleniem z listy uczniów za następujące wykroczenia:
- umyślne spowodowanie uszczerbku na zdrowiu innego ucznia,
- celowe spowodowanie stanu zagrożenia bezpieczeństwa, zdrowia lub życia uczniów oraz pracowników szkoły lub innych osób,
- stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej w stosunku do innych,
- umyślne i znaczące dewastacje mienia i akty wandalizmu na terenie szkoły,
- dopuszczenie się kradzieży,
- fałszowanie lub celowe zniszczenie dokumentów szkolnych,
