OPUBLIKOWANO: GRUDZIEŃ 2011

„Niebieska Karta” w przedszkolu

Opracował: Patryk Kuzior, prawnik

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2005 r. Nr 180 poz. 1493 ze zm.),
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.),
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. z 2011 r. Nr 209 poz. 1245).

Od 17 października 2011 r. obowiązuje Rozporządzenie Rady Ministrów dotyczące tzw. procedury „Niebieskie Karty”. Akt ten wykonuje upoważnienie ustawowe zawarte w art. 9d ust. 5 Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy, zwanej dalej Ustawą, dodane do tejże Ustawy nowelą z czerwca 2010 r.

Procedura „Niebieskie Karty” w przedszkolu

Przed szczegółowym przedstawieniem regulacji wspomnianego Rozporządzenia trzeba odwołać się do kilku kwestii zawartych w Ustawie. I tak, stosownie do art. 2 pkt 2 Ustawy, przemocą w rodzinie jest jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osoby najbliższej (małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu) albo innej osoby wspólnie zamieszkującej lub gospodarującej, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą. Zgodnie natomiast z art. 9d ust. 1 Ustawy, w oparciu o procedurę „Niebieskie Karty” odbywa się podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą, przy czym nie wymaga to zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. Zgodnie z definicją ustawową, zawartą w ust. 2 tego samego artykułu, procedura „Niebieskie Karty” obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie.

Jak wynika z przytoczonej definicji, uprawnienie do stosowania procedury „Niebieskie Karty” w stosunku do wcześniej obowiązujących regulacji uzyskały nowe podmioty, w tym także jednostki organizacyjne oświaty. Zarówno Ustawa, jak i Rozporządzenie nie określają wprawdzie, co należy rozumieć pod tym pojęciem, ale odwołując się do Ustawy o systemie oświaty, należy przyjąć, że chodzi o szkoły i placówki wszelkiego typu, w tym także przedszkola.

Jakkolwiek wobec przyznania jednostkom oświatowym uprawnień do stosowania procedury „Niebieskie Karty” podnoszone są krytyczne uwagi, to jednak przyznać należy, że przedszkola i inne placówki systemu oświaty z uwagi na ich rolę w życiu dzieci, całkowicie bezbronnych i bardzo podatnych na akty przemocy także ze strony osób najbliższych, są instytucjami, które potencjalnie najprędzej i najłatwiej zidentyfikują ofiary przemocy.

Zadania zespołu interdyscyplinarnego

Przedstawiciele wszystkich podmiotów realizujących procedurę „Niebieskie Karty” zobowiązani są do współpracy oraz przekazywania informacji o podjętych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zespół interdyscyplinarny powoływany jest przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a w jego skład wchodzą przedstawiciele:

• jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,
• gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
• policji,
• oświaty,
• ochrony zdrowia,
• organizacji pozarządowych.

W skład zespołu wchodzą także kuratorzy sądowi, prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Jak stanowi art. 9d ust. 4 Ustawy