ZAKTUALIZOWANO: CZERWIEC 2018

Powierzenie stanowiska dyrektora placówki oświatowej na okres krótszy niż pięć lat

Opracował: Michał Łyszczarz, prawnik, współautor komentarza do Ustawy o systemie oświaty

Podstawa prawna:

Ustawa Prawo oświatowe wprowadza zasadę powierzania stanowiska dyrektora szkoły w drodze konkursu. Reguła ta, sformułowana w art. 63 ust. 10., odnosi się jednak wyłącznie do dyrektorów szkół i placówek publicznych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza, że w szkołach publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i inne osoby prawne, niż jednostki samorządu terytorialnego, nie ma takiego wymogu.

Istotne jest również, że kandydatowi wyłonionemu w drodze prawidłowo przeprowadzonego konkursu, czyli zgodnie z zasadami określonymi w art. 63 i nast. Prawa oświatowego, nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora. Ponadto w chwili obecnej organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie ma żadnych uprawnień nadzorczych odnośnie do toczącego się postępowania konkursowego – za wyjątkiem uczestniczenia, poprzez swoich przedstawicieli, w komisji konkursowej. Kurator oświaty nie ma innych możliwości wpływania na wybór kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, Ustawa z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw w istotny sposób ograniczyła bowiem kompetencje organu sprawującego nadzór pedagogiczny, pozbawiając go możliwości zgłaszania do organu prowadzącego szkołę lub placówkę umotywowanych zastrzeżeń wobec wyłonionego w konkursie kandydata.

Regulacja zawarta w art. 63 ust. 21 Prawa oświatowego formułuje zasadę powierzania stanowiska dyrektora na pięć lat szkolnych. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, ponieważ zdanie drugie tego przepisu umożliwia powierzenie, wyłonionemu w drodze konkursu kandydatowi, stanowiska dyrektora na okres krótszy niż pięć lat, nie krótszy jednak niż 1 rok szkolny w „uzasadnionych przypadkach”.

Ustawa nie definiuje pojęcia nieuzasadnionego przypadku, stąd uznać należy, że mamy tutaj do czynienia z pojęciem niedookreślonym. Oznacza to, że to organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jako powierzający stanowisko dyrektora, dokonuje każdorazowej oceny, czy w danym przypadku występują okoliczności uzasadniające powierzenie stanowiska dyrektora na krócej niż pięć lat szkolnych. Należy jednak podkreślić, że sam fakt oddania tej oceny w ręce organu prowadzącego nie oznacza jednocześnie, iż może on podjąć decyzję całkowicie dowolnie, w szczególności powierzyć stanowisko dyrektora jedynie na rok, w przypadku gdy takiej swojej decyzji nie może w dostateczny sposób uzasadnić.

Jak zauważył Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 15 kwietnia 1999 r. (I PKN 11/99), zasadność powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na okres krótszy niż pięć lat szkolnych podlega kontroli sądowej