OPUBLIKOWANO: LIPIEC 2011

ZAKTUALIZOWANO: MAJ 2014

Organizacja zajęć dodatkowych

Opracowała: Agnieszka Sakowicz, dyrektor niepublicznego przedszkola

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z 2001 r. Nr 61 poz. 624 ze zm.),
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2012 r. poz. 977),
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1207).

O zajęciach dodatkowych w przedszkolach mówi się nieustannie, a rodzice bezwzględnie domagają się od dyrekcji placówek ciągłego poszerzania wachlarza propozycji, nierzadko licytując się między sobą, na jakiego typu zajęcia zapisali swoje dzieci. W związku z tym, że przedszkole ma wychodzić z bogatą ofertą edukacyjną dla maluchów, o dodatkowych zajęciach wspominają także organy prowadzące. Bardzo często katalog zajęć wykraczających poza podstawę programową staje się w oczach opiekunów podstawowym kryterium oceny działalności placówki, choć oczywiście można zastanawiać się nad słusznością takiego podejścia.

Pełni wątpliwości są natomiast dyrektorzy, zastanawiający się głównie nad relacjami między podstawą programową a ofertą zajęć dodatkowych. Problem ten dotyczy również placówek niepublicznych. Niniejszy artykuł stanowi próbę rozwiania wszelkich niejasności związanych z organizowaniem dodatkowych zajęć i wskazania skutecznych oraz praktycznych porad, jak zorganizować takie zajęcia na terenie przedszkola.

Na wstępie warto zastanowić się nad tym, co kryje się pod pojęciem „zajęcia dodatkowe”. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w najważniejszych aktach prawach oświatowego, czyli w art. 6 ust. 1 Ustawy o systemie oświaty, Rozporządzeniu w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz Rozporządzeniu w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, zajęcia dodatkowe to takie, które odbywają się po czasie przewidzianym na realizację podstawy programowej lub są związane z treściami wykraczającymi poza minimum określone w tej podstawie. Czas ich trwania również został sprecyzowany – ma optymalnie odpowiadać możliwościom uczenia się dzieci w danym wieku – dla trzy- i czterolatków wskazuje się np. ok. 15 minut, dla pięciolatków – ok. 30 minut.

Trzeba podkreślić, iż sposób organizacji zajęć dodatkowych należy koniecznie uregulować w wewnętrznych przepisach przedszkola (w statucie i regulaminie). Oprócz czasu ich trwania warto też ustalić, kto decyduje o ich wyborze, zasadach odpłatności itp.

Budowanie oferty

Dyrektor, budując ofertę zajęć dodatkowych, najlepiej w porozumieniu z radą pedagogiczną, ma przed sobą nie lada wyzwanie. Musi on bowiem postarać się pogodzić z sobą oczekiwania i potrzeby dzieci, rodziców oraz… nauczycieli.

Uwzględnienie oczekiwań wychowanków i ich opiekunów wydaje się oczywiste, choć trzeba pamiętać o tym, że potrzeby rodziców nie zawsze są adekwatne do potrzeb i możliwości rozwojowych ich pociech. Trzeba wiele taktu i samozaparcia ze strony dyrektora, by nie poddać się presji rodziców, którzy domagają się zajęć tenisa ziemnego dla grupy trzylatków… Istnieje kilka sposobów na to, by zbadać potrzeby podopiecznych i ich opiekunów. Dzieci podczas rozmów z wychowawcami często wspominają o tym, co je interesuje, co chciałyby robić, dlatego warto zapytać o to nauczycieli. Z drugiej strony warto zajrzeć też do arkuszy obserwacji i zobaczyć, jakie umiejętności wymagają uwagi i zastanowić się, czy nie pracować nad nimi również po czasie realizacji podstawy programowej – jeśli np. duża część dzieci ma kłopoty z koordynacją ruchową, można rozważyć wprowadzenie dodatkowej formy zajęć sportowych lub tanecznych.

Dla rodziców z kolei warto przygotować ankietę. Trzeba uczynić to na początku danego roku szkolnego. Dzięki temu dyrektor zbierze niezbędne informacje, a opiekun będzie miał poczucie, iż ma wpływ na to, co dzieje się na terenie placówki. Nie można także zapominać o wywiadzie, który przeprowadza się podczas codziennych spotkań z rodzicami.