STAN PRAWNY NA 11 LUTEGO 2026

Rozmaite czynniki wpływają na to, że dyrektor przedszkola, prędzej czy później, zada sobie pytanie: „Własna kuchnia czy catering?”. Kiedy placówka znajduje się w fazie organizacji – stanowi ono jedno z kluczowych pytań, ponieważ warunkuje aranżację przestrzeni, planowanie etatów itp. Jeśli przedszkole już funkcjonuje, to dylemat dotyczy najczęściej tego, czy remontować kuchnię i dostosowywać ją do najnowszych wymagań higieniczno-sanitarnych, czy lepiej ją zamknąć i polegać na usługach dostarczanych przez firmę zewnętrzną.

Własna kuchnia w przedszkolu to rozwiązanie już sprawdzone, mające wielu zwolenników. Catering zaś to w wielu sytuacjach jedyny i konieczny sposób na dobre żywienie podopiecznych.

Pozornie wydaje się, iż catering stanowi najprostsze rozwiązanie – przerzucenie odpowiedzialności za żywienie dzieci na osobę trzecią. Czy tak jest rzeczywiście? Niniejszy tekst nie ma na celu oceny, który ze sposobów organizowania żywienia jest lepszy, stanowi raczej próbę pokazania, że korzystanie z usług dostawcy zewnętrznego również może być dla dyrektora przedszkola nie lada wyzwaniem, niekoniecznie gwarantującym ominięcie przepisów związanych z bezpieczeństwem żywienia.

Wymogi sanepidu

Rezygnacja z przedszkolnej kuchni nie oznacza, że placówka nie podlega kontroli sanitarnej. Nie umożliwia to także ucieczki od restrykcyjnych zasad narzuconych przez system HACCP. Jeżeli taka decyzja podejmowana jest w momencie otwierania placówki, należy złożyć we właściwej dla lokalizacji placówki stacji sanepidu wniosek o zatwierdzenie i zarejestrowanie działalności (wniosek do pobrania na stronach internetowych wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych). Wskazuje się w nim, w jaki sposób będzie organizowane żywienie zbiorowe dzieci. Oprócz wniosku trzeba złożyć plany architektoniczne budynku potwierdzające sposób zagospodarowania przestrzeni. Wymagana jest też podpisana umowa o wywóz śmieci. Podczas kontroli sanepid skrupulatnie sprawdzi, czy proponowana forma żywienia jest zgodna z prawem.

Pracownicy przedszkola, mający styczność z jedzeniem przeznaczonym dla dzieci, muszą mieć aktualne książeczki sanitarno-epidemiologiczne. Pracownik sanepidu podczas kontroli z pewnością o nie poprosi. Obsłudze należy również zapewnić odzież ochronną (w tym nakrycie głowy i odpowiednie obuwie) oraz dostęp do oddzielnej toalety. Liczba osób, która będzie zajmowała się obsługą cateringu, zależy od kilku czynników:

• liczby dzieci,
• sposobu dostarczania jedzenia do placówki (porcjowanie wymaga dodatkowych rąk do pracy, szczególnie jeśli posiłków jest dużo),
• czasu pracy przedszkola i związanych z tym rodzajem i liczbą dziennie wydawanych posiłków (np. dwa, trzy czy cztery razy dziennie).

Sprawna obsługa cateringu jest bardzo ważna. Najlepiej wyznaczyć do tego konkretną osobę, może nią być pomoc kuchenna. Ma się wówczas pewność, że będzie miał kto odebrać posiłki od dostawcy, skontrolować je, ewentualnie poporcjować, podać dzieciom do stoliczków i posprzątać po jedzeniu. Nie należy bagatelizować takiej funkcji – jeśli zajmie się tym ktoś nieodpowiedzialny, to z pewnością pojawią kłopoty z organizacją wyżywienia w przedszkolu.

Pracownicy obsługujący w przedszkolu catering muszą przejść szkolenie w zakresie dobrej praktyki higienicznej (ewentualnie dobrej praktyki produkcyjnej, jeżeli na terenie przedszkola są warunki do przygotowania posiłku).

Ważne! W myśl Rozporządzenia Komisji (UE) 2021/382 z dnia 3 marca 2021 r. zmieniającego załączniki do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie higieny środków spożywczych w odniesieniu do zarządzania alergenami pokarmowymi, redystrybucji żywności i kultury bezpieczeństwa żywności przedszkola muszą aktywnie wdrażać zasady higieny obejmujące kontrolę dostaw, przechowywania, obróbki termicznej, mycia i dezynfekcji. Poza tym placówki mają obowiązek identyfikować i informować o 14 głównych alergenach obecnych w posiłkach, zgodnie z załącznikiem drugim.

Odpowiedzialność w tym zakresie ponosi właściciel placówki i to on winien odpowiednie procedury opracować lub zlecić ich przygotowanie innej kompetentnej osobie. Procedura dobrej praktyki higienicznej musi określać m.in.:

• lokalizację i otoczenie zakładu; układ funkcjonalny (tu: opis strefy czystej i brudnej),
• maszyny i urządzenia,
• higienę budynku,
• wentylację,
• kontrolę obecności szkodników i podejmowane zabezpieczenia w tym zakresie,
• przyjmowanie i przechowywanie żywności,
• higienę produkcji (jeżeli takowa się odbywa) i przechowywania posiłków,
• procesy mycia i dezynfekcji maszyn i sprzętu,
• zaopatrzenie w wodę,
• usuwanie odpadów i ścieków,
• szkolenie personelu,
• prowadzenie dokumentacji i zapisów GHP,