STAN PRAWNY NA 4 MAJA 2026
Lekcje pokazowe jako element procesu awansu zawodowego nauczyciela pojawiły się w Karcie nauczyciela wraz z reformą awansu zawodowego z 2022 r., która powiązała go procedurą oceny pracy. Od tego czasu regulacje z nim związane, w tym terminy dokonywania ocen nauczyciela początkującego, były już modyfikowane, warto więc przyjrzeć się temu, jaki kształt procedury organizacji lekcji pokazowych nauczyciela początkującego przewiduje aktualny stan prawny.
Pierwsza lekcja pokazowa
Karta nauczyciela przewiduje dwie lekcje obserwowane czy też pokazowe, które musi odbyć nauczyciel początkujący. Obowiązek przeprowadzenia pierwszej z nich wynika z art. 9fa ust. 1 KN, który mówi, że powinna ona odbyć się przed dokonaniem oceny pracy, o której mowa w art. 6a ust. 1da pkt 1 KN. Regulacja ta została znowelizowana 1 września 2025 r., wcześniej bowiem art. 9fa ust. 1 KN stanowił, że pierwszą lekcję pokazową organizuje się w drugim roku przygotowania do zawodu nauczyciela, przed dokonaniem oceny pracy.
Stosownie do obecnej treści art. 6a ust. 1da pkt 1 KN dyrektor dokonuje oceny pracy nauczyciela po upływie co najmniej 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, ale nie później niż w 11 miesiącu odbywania tego przygotowania, a jeżeli nauczyciel w trakcie pierwszych 8 miesięcy odbywania przygotowania zmienił miejsce zatrudnienia – oceny tej dokonuje się po upływie 3 miesięcy odbywania przygotowania w nowym miejscu zatrudnienia, jednak nie wcześniej niż po upływie 8 miesięcy odbywania tego przygotowania, ale nie później niż w 12 miesiącu odbywania przygotowania.
Ważne! Obecne regulacje wymagają przeprowadzenia lekcji pokazowej znacznie wcześniej, niż to miało miejsce w stanie prawnym obowiązującym przed 1 września 2025 r. Lekcja musi bowiem odbyć się przed oceną pracy, a tę można rozpocząć już w ósmym miesiącu odbywania przygotowania do zawodu, w związku z czym lekcja pokazowa może się odbyć już w szóstym czy siódmym miesiącu odbywania przygotowania.
Choć w uproszczeniu mówimy tu o lekcji pokazowej, to w istocie o wymiarze zajęć pokazowych decyduje dyrektor przedszkola. Jedna godzina lekcyjna jest wskazanym ustawowo minimum. Jednocześnie Karta nauczyciela nie określa wymiaru maksymalnego. Nie ma zatem przeszkód prawnych, aby zamiast jednej godziny dyrektor zażądał przeprowadzenia kilku czy nawet kilkunastu godzin pokazowych. Podstawą prawną takiego działania dyrektora będzie art. 9fa ust. 2 KN, zgodnie z którym o wymiarze zajęć pokazowych decyduje dyrektor przedszkola, biorąc pod uwagę potrzeby nauczyciela w zakresie doskonalenia umiejętności praktycznych. Pierwszą lekcję pokazową przeprowadza się w obecności:
- dyrektora,
- mentora,
- doradcy metodycznego albo nauczyciela-konsultanta, albo przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny, albo nauczyciela dyplomowanego, który naucza tego samego przedmiotu lub prowadzi ten sam rodzaj zajęć, zatrudnionego w tym samym lub innym przedszkolu.
O tym, która z osób wymienionych w pkt 3 będzie faktycznie obecna w czasie lekcji pokazowej, decyduje dyrektor przedszkola. Po przeprowadzeniu zajęć osoby podczas nich obecne omawiają lekcję z nauczycielem, który ją przeprowadził.
